Orzeczenie · 2026-04-30

III CZ 33/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-30
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
nieważność postępowaniapozbawienie praw procesowychapelacjazażalenie do SNsąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowykpcorzecznictwo

Sprawa dotyczyła zażalenia Skarbu Państwa-Wojewody P. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który uchylił dwa wyroki Sądu Okręgowego w Warszawie (z 31 października 2022 r. i 7 grudnia 2022 r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny stwierdził nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sąd Okręgowy popełnił liczne błędy proceduralne, w tym niekonsekwentne sprostowania i uzupełnienia komparycji i sentencji wyroków, co doprowadziło do sytuacji, w której pozwany P. nie mógł skutecznie zaskarżyć wyroku z 7 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że jego rola polega na formalnej kontroli, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przesłanki uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny prawidłowo zidentyfikował naruszenie przepisów procesowych, wpływ tego naruszenia na niemożność działania strony oraz brak możliwości obrony jej praw, co uzasadniało uchylenie wyroków. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Skarbu Państwa-Wojewody P.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego, a także kwestie związane z nieważnością postępowania i pozbawieniem strony możności obrony jej praw w kontekście błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i błędów sądu pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyroki sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c. z powodu nieważności postępowania polegającej na pozbawieniu strony możliwości obrony jej praw?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyroki sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zidentyfikował naruszenie przepisów procesowych przez Sąd Okręgowy (niekonsekwentne sprostowania i uzupełnienia wyroków), wpływ tego naruszenia na niemożność działania strony (brak możliwości zaskarżenia wyroku) oraz brak możliwości obrony jej praw, co uzasadniało uchylenie wyroków.

Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres kontroli Sądu Najwyższego jest formalny i ogranicza się do weryfikacji, czy orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji zostało prawidłowo oparte na jednej z przesłanek przewidzianych w art. 386 § 2 lub 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu zażaleniowym nie ocenia się prawidłowości merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji, lecz jedynie dochodzi do weryfikacji zamkniętego katalogu podstaw, którymi kierował się sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa-Wojewoda P.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa-Wojewoda P.organ_państwowyskarżący
Województwo P.organ_państwowypowód
P.innepozwany
Skarb Państwa-Wojewoda P.organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 1(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 194 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa COVID-19 art. 22 zzs(2)

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw. • Niekonserwatywne działania Sądu Okręgowego w zakresie sprostowań i uzupełnień wyroków doprowadziły do sytuacji, w której pozwany P. nie mógł skutecznie zaskarżyć wyroku. • Kontrola Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym jest formalna i dotyczy podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Zażalenie Skarbu Państwa-Wojewody P. na wyrok Sądu Apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności obrony swych praw • zupełna dowolność Sądu Okręgowego i brak konsekwencji w zakresie uwzględniania i oddalania licznych wniosków o sprostowanie oraz uzupełnienie komparycji i sentencji wyroków • zakres kontroli Sądu Najwyższego jest formalny i skupia się wyłącznie na ustanowionych w powyższych przepisach przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego, a także kwestie związane z nieważnością postępowania i pozbawieniem strony możności obrony jej praw w kontekście błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i błędów sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne sądu pierwszej instancji mogą prowadzić do uchylenia wyroków przez sąd wyższej instancji i jak Sąd Najwyższy kontroluje takie decyzje. Jest to przykład złożoności postępowań sądowych i znaczenia prawidłowego przebiegu procedury.

Błędy proceduralne Sądu Okręgowego doprowadziły do uchylenia wyroków przez Sąd Apelacyjny – Sąd Najwyższy potwierdza zasadność decyzji.

Dane finansowe

WPS: 688 120,07 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst