III CZ 33/13

Sąd Najwyższy2013-06-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
upadłośćapelacjazażaleniesyndyklegitymacja procesowakoszty postępowaniak.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie o odrzuceniu apelacji wniesionej przez spółkę po ogłoszeniu jej upadłości.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację spółki, uznając ją za wniesioną przez podmiot nieuprawniony po ogłoszeniu upadłości. Syndyk masy upadłości wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i kosztowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że po ogłoszeniu upadłości legitymację do wniesienia apelacji posiada syndyk, a nie sama spółka, a wniesienie jej przez spółkę nie mogło być traktowane jako mylne oznaczenie pisma.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. odrzucił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 15 maja 2012 r. oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej 5 400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że apelacja została wniesiona przez P. S.A. w T. w dniu 15 czerwca 2012 r., podczas gdy Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy w T. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2012 r. ogłosił upadłość tej Spółki obejmującą likwidację jej majątku. Apelacja została zatem wniesiona przez samego upadłego, czyli podmiot nieuprawniony. Brak ten nie został naprawiony po wstąpieniu do sprawy syndyka i podjęciu z jego udziałem postępowania postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r., ponieważ po podjęciu postępowania syndyk nie wniósł własnej apelacji w terminie. Syndyk masy upadłości P. S.A. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. przez zasądzenie kosztów postępowania od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jest okolicznością bezsporną, że po ogłoszeniu upadłości P. S.A. legitymowany do wniesienia apelacji był Syndyk masy upadłości, a nie Spółka. Nie ulega wątpliwości, że apelację wniosła Spółka, a nie Syndyk masy upadłości. Syndyk jedynie oświadczył, że wstępuje do postępowania stosownie do art. 180 § 1 pkt 5 k.p.c., nie dokonał jednak żadnych czynności procesowych, w szczególności nie wniósł apelacji. Wniesienie apelacji przez samą Spółkę nie może być traktowane jako mylne oznaczenie pisma procesowego. Sąd Okręgowy trafnie w tej sytuacji odrzucił apelację Spółki jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 5 k.p.c., gdyż w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że uzasadniona potrzeba udzielania pouczeń występuje wówczas, gdy w procesie czynności podejmuje osoba nieporadna lub niemająca dostatecznej znajomości prawa, nie może natomiast naruszać bezstronności sądu. Twierdzenie w skardze kasacyjnej, że syndyk masy upadłości jest osobą nieporadną, polega na istotnym nieporozumieniu. Nie jest też trafny zarzut zasądzenia przez Sąd Apelacyjny kosztów „od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację”, ponieważ z chwilą wstąpienia do postępowania Syndyk stał się jego stroną. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja wniesiona przez spółkę po ogłoszeniu jej upadłości jest nieskuteczna, jeśli nie została wniesiona przez syndyka masy upadłości.

Uzasadnienie

Po ogłoszeniu upadłości spółki, legitymację do wniesienia apelacji posiada syndyk masy upadłości, a nie sama spółka. Wniesienie apelacji przez spółkę nie może być traktowane jako mylne oznaczenie pisma procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono zażalenie

Strona wygrywająca

Gmina S.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości P. S.A.spółkapowód
Gmina S.instytucjapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 1 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 180 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 369 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja została wniesiona przez spółkę po ogłoszeniu jej upadłości, co czyni ją podmiotem nieuprawnionym do jej wniesienia. Syndyk masy upadłości nie wniósł własnej apelacji w terminie po wstąpieniu do postępowania. Wniesienie apelacji przez spółkę nie może być traktowane jako mylne oznaczenie pisma procesowego. Sąd Najwyższy nie ma obowiązku pouczenia o braku legitymacji procesowej, gdy nie zachodzi nieporadność lub brak znajomości prawa.

Odrzucone argumenty

Zażalenie syndyka na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. przez brak pouczenia syndyka. Zarzut naruszenia art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przez zasądzenie kosztów od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja została zatem wniesiona przez samego upadłego, czyli podmiot nieuprawniony. Wniesienie apelacji przez samą Spółkę nie może być traktowane jako mylne oznaczenie pisma procesowego. Udzielenie pouczenia ma zapobiec wówczas nierówności między podmiotami postępowania, nie może natomiast naruszać bezstronności sądu. Z chwilą bowiem wstąpienia do postępowania Syndyk stał się jego stroną.

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej spółki po ogłoszeniu upadłości oraz kwestii wnoszenia apelacji i kosztów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z upadłością spółki i wniesieniem apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z upadłością spółki i skutkami prawnymi wniesienia apelacji przez nieuprawniony podmiot. Jest to istotne dla praktyków prawa upadłościowego i cywilnego.

Upadłość spółki a apelacja: Kto może bronić jej praw w sądzie?

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 33/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 czerwca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Anna Owczarek (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
SSN Agnieszka Piotrowska 
 
w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości P. S.A. z siedzibą  
w T. 
przeciwko Gminie S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 27 czerwca 2013 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 15 marca 2013 r.,  
 
 
 
1. oddala zażalenie; 
2. nie 
obciąża 
powoda 
kosztami 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. odrzucił apelację 
powódki od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 15 maja 2012 r. oraz zasądził od 
powoda na rzecz pozwanej 5 400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. 
Podkreślił, że apelacja została wniesiona przez P. S.A. w T. dnia 15 czerwca 2012 
r., zaś Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy w T. postanowieniem z dnia 13 czerwca 
2012 r. ogłosił upadłość tej Spółki obejmującą likwidację jej majątku. Apelacja 
została zatem wniesiona przez samego upadłego, czyli podmiot nieuprawniony. 
Brak ten nie został naprawiony po wstąpieniu do sprawy syndyka i podjęciu z jego 
udziałem postępowania postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Po podjęciu 
postępowania syndyk nie wniósł bowiem własnej apelacji w terminie wskazanym w 
art. 369 § 1 k.p.c. 
Syndyk masy upadłości P. S.A. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu 
Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 370 i 373 k.p.c., art. 130 § 1 zd. 2 
w związku z art. 391 k.p.c., art. 5 k.p.c. i art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przez zasądzenie 
kosztów postępowania od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jest okolicznością bezsporną, 
że po ogłoszeniu upadłości P. S.A. legitymowany do wniesienia apelacji był Syndyk 
masy upadłości, a nie Spółka. Nie ulega wątpliwości, że apelację wniosła Spółka, a 
nie Syndyk masy upadłości. Syndyk jedynie oświadczył, że wstępuje do 
postępowania stosownie do art. 180 § 1 pkt 5 k.p.c., nie dokonał jednak żadnych 
czynności procesowych, w szczególności nie wniósł apelacji. Wniesienie apelacji 
przez samą Spółkę nie może być traktowane jako mylne oznaczenie pisma 
procesowego (art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy trafnie w tej sytuacji odrzucił 
apelację Spółki jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony (art. 373 w związku 
z art. 370 k.p.c.).  
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. W orzecznictwie jednolicie 
przyjmuje się, że uzasadniona potrzeba udzielania pouczeń występuje wówczas, 
gdy w procesie czynności podejmuje osoba nieporadna lub niemająca dostatecznej 

 
3 
znajomości prawa - udzielenie pouczenia ma zapobiec wówczas nierówności 
między podmiotami postępowania, nie może natomiast naruszać bezstronności 
sądu (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., I UK 293/10, 
niepubl.). Twierdzenie w skardze kasacyjnej, że syndyk masy upadłości jest osobą 
nieporadną, polega jednak na istotnym nieporozumieniu. 
Nie jest też trafny zarzut zasądzenia przez Sąd Apelacyjny kosztów 
„od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację”. Z chwilą bowiem 
wstąpienia do postępowania Syndyk stał się jego stroną. 
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI