III CZ 326/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie dłużnika na postanowienie sądu niższej instancji, ponieważ zostało ono wniesione osobiście, z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Sąd Rejonowy odrzucił skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Dłużnik wniósł zażalenie na to postanowienie osobiście. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 87(1) § 1 k.p.c., stwierdził, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, który wyłącza możliwość samodzielnego podejmowania czynności procesowych przez strony. Ponieważ żaden z wyjątków nie miał zastosowania, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez dłużnika M.S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 21 lipca 2023 r., które odrzuciło skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia referendarza sądowego. Dłużnik wniósł zażalenie osobiście. Sąd Najwyższy, opierając się na treści art. 87(1) § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, podkreślił, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Ten przymus procesowy obejmuje wszelkie czynności procesowe, w tym te podejmowane przed sądem niższej instancji w związku z postępowaniem przed Sądem Najwyższym. Sąd wskazał, że przepisy te nie przewidują możliwości samodzielnego działania strony, chyba że zachodzą ściśle określone wyjątki, które w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. W związku z tym, zażalenie wniesione osobiście przez dłużnika zostało uznane za niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu na podstawie art. 398(6) § 3 w związku z art. 394(1) § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie wniesione osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest niedopuszczalne z uwagi na obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 87(1) § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Podkreślono, że ten przymus procesowy wyłącza możliwość samodzielnego podejmowania czynności procesowych przez strony, a naruszenie tego obowiązku ma charakter nieusuwalny i skutkuje niedopuszczalnością środka odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec niedopuszczalności zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | wierzyciel |
| komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Rawie Mazowieckiej | instytucja | czynność komornika |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, obejmujące również czynności procesowe podejmowane przed sądem niższej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątki od obowiązku zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 87¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek dotyczący zastępstwa procesowego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia niedopuszczalnego środka odwoławczego.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 87(1) § 1 k.p.c.). Naruszenie przymusu procesowego przez wniesienie zażalenia osobiście przez stronę jest uchybieniem nieusuwalnym.
Godne uwagi sformułowania
przymus adwokacko - radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej wyłącza możliwość strony do samodzielnego (osobistego) podejmowania czynności procesowych czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym nie wywołują żadnych skutków prawnych środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie to ma charakter nieusuwalny
Skład orzekający
Krzysztof Grzesiowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia środka odwoławczego osobiście przez stronę, gdy nie zachodzą wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie potwierdza fundamentalną zasadę postępowania cywilnego dotyczącą przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Odrzucone zażalenie w Sądzie Najwyższym. Dlaczego osobiste wniesienie pisma może kosztować Cię sprawę?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 326/23 POSTANOWIENIE 11 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 stycznia 2024 r. w Warszawie zażalenia M.S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z 21 lipca 2023 r., I WSC 1/23 (I Co 431/22), w sprawie z wniosku wierzyciela M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z udziałem dłużnika M.S. na czynności komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rawie Mazowieckiej w sprawie egzekucyjnej […], w przedmiocie skargi M.S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia referendarza sądowego z 30 marca 2023 r., odrzuca zażalenie. (K.W.) UZASADNIENIE 1. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej postanowieniem z 21 lipca 2023 r. odrzucił skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 2. Dłużnik zaskarżył to postanowienie zażaleniem podpisanym osobiście. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Zażalenie podlegało odrzuceniu. 4. Zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, obejmuje ono również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji. Wskazanego przepisu nie stosuje się jedynie w postępowaniu o zwolnienie o kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 87 1 § 2 k.p.c.). Przepisu nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 87 1 § 3 k.p.c.). 5. Przymus adwokacko - radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. 6. Przewidziany w art. 87 1 § 1 k.p.c. przymus adwokacko - radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej i wyłącza możliwość strony do samodzielnego (osobistego) podejmowania czynności procesowych. Oznacza to, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym nie wywołują żadnych skutków prawnych. 7. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie to ma charakter nieusuwalny. 8. Żaden z wyjątków przewidzianych w art. 87 1 § 2 i 3 k.p.c. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. 9. Wniesione przez skarżącego zażalenie, sporządzone osobiście, podlegało zatem odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 398 6 § 3 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c.). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.W.) [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI