III CZ 32/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie jest nieadekwatne, ponieważ skupia się na kwestiach materialnoprawnych, podczas gdy sąd okręgowy jedynie badał podstawy nieważności postępowania. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2024 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Oławie z dnia 29 września 2022 r. jako wydany w warunkach nieważności postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powódka zarzuciła naruszenie art. 386 § 1 k.p.c. oraz art. 674 w zw. z art. 694 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie podlega oddaleniu. Wyjaśniono, że wyrok sądu pierwszej instancji został uchylony z powodu wadliwego wezwania przedstawiciela powódki do osobistego stawiennictwa, co skutkowało pozbawieniem strony możności obrony praw. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola orzeczenia kasatoryjnego obejmuje wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (przesłanki nieważności postępowania lub nierozpoznanie istoty sprawy). Kwestie materialnoprawne pozostają poza kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym. W związku z tym, zarzuty dotyczące przepisów prawa materialnego były nieadekwatne i przedwczesne. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowi kończącemu postępowanie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące kwestii materialnoprawnych są nieadekwatne, gdy sąd drugiej instancji badał jedynie podstawy nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy bada w postępowaniu zażaleniowym jedynie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (przesłanki nieważności postępowania lub nierozpoznanie istoty sprawy). Kwestie materialnoprawne pozostają poza kognicją sądu w tym trybie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Gmina Miasta Oława
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O. | spółka | powódka |
| Gmina Miasta Oława | instytucja | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nieważności postępowania, która uzasadniała uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zażalenia, w tym § 3 odnoszący się do zażalenia na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu był nieadekwatny, ponieważ sąd okręgowy nie merytorycznie rozpoznał sprawy, lecz uchylił wyrok z powodu nieważności.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasatoryjna, która nie została zastosowana przez sąd okręgowy, ale mogłaby być podstawą kontroli orzeczenia kasatoryjnego.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skargi kasacyjnej, która może przysługiwać na prawomocne rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego, który w powiązaniu z art. 394¹ § 3 k.p.c. reguluje kwestię kosztów postępowania zażaleniowego.
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy dzierżawy, który został przywołany w zarzutach zażalenia, ale nie był przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy dzierżawy, który został przywołany w zarzutach zażalenia, ale nie był przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie jest nieadekwatne, ponieważ zarzuty dotyczą kwestii materialnoprawnych, podczas gdy sąd okręgowy badał jedynie podstawy nieważności postępowania. Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym nie bada merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji, a jedynie prawidłowość zastosowania przepisów o nieważności postępowania lub nierozpoznaniu istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 386 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. Zarzut naruszenia art. 674 w zw. z art. 694 k.c. poprzez ich błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Sądu I instancji został uchylony wobec dostrzeżenia przez Sąd odwoławczy, że przedstawiciel powódki został wadliwie wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawie, w wyniku czego reprezentowana przez niego strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. Dokonując kontroli orzeczenia kasatoryjnego Sąd Najwyższy bada wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu I instancji, tj. spełnienie przesłanek nieważności postępowania, bądź podstaw kasatoryjnych z art. 386 § 4 k.p.c., czyli nierozpoznania istoty sprawy lub nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Kwestie materialnoprawne pozostają natomiast poza kognicją Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok z powodu nieważności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zażalenie jest oparte na zarzutach materialnoprawnych, podczas gdy sąd drugiej instancji badał jedynie kwestie proceduralne (nieważność).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy można zaskarżyć uchylenie wyroku? Kluczowe zasady kontroli kasatoryjnej.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CZ 32/25 POSTANOWIENIE 3 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 czerwca 2025 r. w Warszawie zażalenia A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 15 stycznia 2024 r., II Ca 577/23, w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. przeciwko Gminie Miasta Oława o ustalenie istnienia stosunku prawnego, oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 15 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Oławie z 29 września 2022 r. jako wydany w warunkach nieważności postępowania i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony zażaleniem przez powódkę, A. sp. z o.o. z siedzibą w O. Sformułowano zarzut naruszenia art. 386 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 674 w zw. z art. 694 k.c. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że między stronami sporu nie istnieje stosunek dzierżawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Wyrok Sądu I instancji został uchylony wobec dostrzeżenia przez Sąd odwoławczy, że przedstawiciel powódki został wadliwie wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawie, w wyniku czego reprezentowana przez niego strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. W konsekwencji postępowanie przeprowadzone przez Sądem I instancji zostało zniesione na mocy art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c. Jeżeli żalący nie zgadza się z orzeczeniem Sądu Okręgowego, powinien podnieść zarzut naruszenia tych właśnie przepisów prawa. Tymczasem środek zaskarżenia, który wpłynął do Sądu Najwyższego został oparty na zarzutach nieadekwatnych bądź przedwczesnych. Dokonując kontroli orzeczenia kasatoryjnego Sąd Najwyższy bada wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu I instancji, tj. spełnienie przesłanek nieważności postępowania, bądź podstaw kasatoryjnych z art. 386 § 4 k.p.c., czyli nierozpoznania istoty sprawy lub nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Kwestie materialnoprawne pozostają natomiast poza kognicją Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z 24 kwietnia 2025 r., III CZ 29/25; z 31 stycznia 2025 r., III CZ 220/24; z 14 stycznia 2025 r., III CZ 242/24; z 18 grudnia 2024 r., III CZ 196/24; z 10 grudnia 2024 r., III CZ 214/24). Dlatego powołanie w zarzutach art. 386 § 1 k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego regulującego umowę dzierżawy nie mogło odnieść skutku, ponieważ nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym. Na prawomocne rozstrzygnięcia Sądu II instancji co do istoty sprawy może zaś przysługiwać skarga kasacyjna (art. 398 1 k.p.c.). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie, orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiając, zgodnie z art. 108 § 2 w zw. z art. 398 21 i art. 394 1 § 3 k.p.c., sądowi który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Mariusz Załucki [SOP] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę