III CZ 32/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2024 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Oławie z dnia 29 września 2022 r. jako wydany w warunkach nieważności postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powódka zarzuciła naruszenie art. 386 § 1 k.p.c. oraz art. 674 w zw. z art. 694 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie podlega oddaleniu. Wyjaśniono, że wyrok sądu pierwszej instancji został uchylony z powodu wadliwego wezwania przedstawiciela powódki do osobistego stawiennictwa, co skutkowało pozbawieniem strony możności obrony praw. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola orzeczenia kasatoryjnego obejmuje wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (przesłanki nieważności postępowania lub nierozpoznanie istoty sprawy). Kwestie materialnoprawne pozostają poza kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym. W związku z tym, zarzuty dotyczące przepisów prawa materialnego były nieadekwatne i przedwczesne. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowi kończącemu postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok z powodu nieważności postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zażalenie jest oparte na zarzutach materialnoprawnych, podczas gdy sąd drugiej instancji badał jedynie kwestie proceduralne (nieważność).
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania są adekwatne do przedmiotu kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące kwestii materialnoprawnych są nieadekwatne, gdy sąd drugiej instancji badał jedynie podstawy nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy bada w postępowaniu zażaleniowym jedynie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (przesłanki nieważności postępowania lub nierozpoznanie istoty sprawy). Kwestie materialnoprawne pozostają poza kognicją sądu w tym trybie.
Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy bada wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, tj. spełnienie przesłanek nieważności postępowania lub nierozpoznanie istoty sprawy.
Uzasadnienie
Kontrola orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd Najwyższy ogranicza się do badania, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące nieważności postępowania lub nierozpoznania istoty sprawy. Kwestie merytoryczne nie są przedmiotem tej kontroli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O. | spółka | powódka |
| Gmina Miasta Oława | instytucja | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nieważności postępowania, która uzasadniała uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zażalenia, w tym § 3 odnoszący się do zażalenia na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu był nieadekwatny, ponieważ sąd okręgowy nie merytorycznie rozpoznał sprawy, lecz uchylił wyrok z powodu nieważności.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasatoryjna, która nie została zastosowana przez sąd okręgowy, ale mogłaby być podstawą kontroli orzeczenia kasatoryjnego.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skargi kasacyjnej, która może przysługiwać na prawomocne rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego, który w powiązaniu z art. 394¹ § 3 k.p.c. reguluje kwestię kosztów postępowania zażaleniowego.
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy dzierżawy, który został przywołany w zarzutach zażalenia, ale nie był przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy dzierżawy, który został przywołany w zarzutach zażalenia, ale nie był przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie jest nieadekwatne, ponieważ zarzuty dotyczą kwestii materialnoprawnych, podczas gdy sąd okręgowy badał jedynie podstawy nieważności postępowania. • Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym nie bada merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji, a jedynie prawidłowość zastosowania przepisów o nieważności postępowania lub nierozpoznaniu istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 386 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 674 w zw. z art. 694 k.c. poprzez ich błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Sądu I instancji został uchylony wobec dostrzeżenia przez Sąd odwoławczy, że przedstawiciel powódki został wadliwie wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawie, w wyniku czego reprezentowana przez niego strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. • Dokonując kontroli orzeczenia kasatoryjnego Sąd Najwyższy bada wyłącznie zasadność zastosowania podstaw uchylenia wyroku sądu I instancji, tj. spełnienie przesłanek nieważności postępowania, bądź podstaw kasatoryjnych z art. 386 § 4 k.p.c., czyli nierozpoznania istoty sprawy lub nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. • Kwestie materialnoprawne pozostają natomiast poza kognicją Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok z powodu nieważności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zażalenie jest oparte na zarzutach materialnoprawnych, podczas gdy sąd drugiej instancji badał jedynie kwestie proceduralne (nieważność).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy można zaskarżyć uchylenie wyroku? Kluczowe zasady kontroli kasatoryjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.