III Cz 312/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie gminy na postanowienie sądu rejonowego o nieobciążaniu pozwanych emerytów kosztami procesu, uznając trudną sytuację materialną pozwanych i zaniedbania gminy.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie Gminy G. na postanowienie Sądu Rejonowego, które odstąpiło od obciążenia pozwanych emerytów kosztami procesu, powołując się na szczególnie uzasadniony wypadek (art. 102 k.p.c.). Gmina domagała się zasądzenia od pozwanych kosztów zastępstwa adwokackiego. Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna pozwanych (dochód 2000 zł, liczne egzekucje) oraz fakt, że gmina nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego, uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. i oddalił zażalenie.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie powódki Gminy G. na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II C 1954/18, w którym sąd pierwszej instancji, uwzględniając powództwo o zapłatę, zasądził od pozwanych M. K. i B. K. kwotę 429 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, ale odstąpił w pozostałym zakresie od ich obciążenia tymi kosztami. Sąd Rejonowy uzasadnił to szczególnie uzasadnionym wypadkiem (art. 102 k.p.c.), wskazując na trudną sytuację materialną pozwanych (emeryci, łączny dochód 2000 zł, liczne egzekucje) oraz fakt, że powódka od 2008 r. nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia im lokalu socjalnego. Gmina G. zaskarżyła to postanowienie w części dotyczącej kosztów, domagając się zasądzenia od pozwanych kwoty 1800 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy, powołując się na dyskrecjonalny charakter oceny art. 102 k.p.c. i pogląd Sądu Najwyższego, że może być ona podważona tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości, uznał, że sytuacja pozwanych (niski dochód, egzekucje, brak lokalu socjalnego od gminy) uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. Stwierdził, że koszty związane z wytoczeniem powództwa są częściowo spowodowane zaniechaniem samej powódki. W związku z tym uznał, że zastosowanie art. 102 k.p.c. przez Sąd Rejonowy nie było rażąco niesprawiedliwe i oddalił zażalenie jako bezzasadne na mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jeśli wystąpią szczególnie uzasadnione wypadki, a ocena ta ma charakter dyskrecjonalny i może być podważona tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna pozwanych (emeryci, niski dochód, egzekucje) oraz fakt, że powódka nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego, stanowią szczególnie uzasadniony wypadek, uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia pozwanych pełnymi kosztami procesu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
M. K. i B. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina G. | organ_państwowy | powódka |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach; ocena sądu ma charakter dyskrecjonalny i może być podważona tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w przypadku oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie wpadkowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna pozwanych (emeryci, niski dochód, liczne egzekucje). Niewywiązanie się powódki z obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego. Dyskrecjonalny charakter oceny art. 102 k.p.c. i możliwość jej podważenia tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Pozwani posiadają duży lokal mieszkalny i nie podjęli kroków do jego zamiany. Powódka poniosła koszty związane z wytoczeniem powództwa i pomocą profesjonalnego pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
w zasadzie nie podlega ona kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa wystąpienia w sprawie „wypadków szczególnie uzasadnionych”
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Balion - Hajduk
sędzia
Patrycja Reichel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących kosztów procesu, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji materialnej stron i zaniedbań instytucji publicznych."
Ograniczenia: Każda sprawa oparte na art. 102 k.p.c. jest oceniana indywidualnie; orzeczenie ma znaczenie głównie dla spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. w sytuacji konfliktu między gminą a emerytami, podkreślając znaczenie sytuacji materialnej i obowiązków instytucji publicznych.
“Emeryci zwolnieni z kosztów procesu. Sąd wziął pod uwagę ich trudną sytuację i zaniedbania gminy.”
Dane finansowe
WPS: 429 PLN
zwrot kosztów procesu: 429 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Cz 312/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: Leszek Dąbek Sędziowie: Magdalena Balion - Hajduk (del.) Patrycja Reichel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2019 r. w G. sprawy z powództwa Gminy G. przeciwko M. K. i B. K. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II C 1954/18 postanawia: oddalić zażalenie. Sędzia (del.) Patrycja Reichel Sędzia Leszek Dąbek Sędzia Magdalena Balion – Hajduk Sygn. akt III Cz 312/19 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w (...) w wyroku z dnia 7 11 2018r. uwzględnił powództwo, zasądził solidarnie od pozwanych M. K. i B. K. na rzecz powódki Gminy G. kwotę 429zł z tytułu zwrotu kosztów procesu oraz odstąpił w pozostałym zakresie od obciążenia ich tymi kosztami, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa jest w regulacji art. 102 k.p.c. uzasadniający obciążenia pozwanych tylko obowiązkiem zwrotu powódce opłaty od pozwu, gdyż utrzymują się oni wyłącznie ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2.000zł, jest prowadzonych przeciwko nim szereg postępowań egzekucyjnych a powódka od 2008r. nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku dostarczenia im lokalu socjalnego. Orzeczenie zaskarżyła powódka Gmina G. w części odstępującej od obciążenia pozwanych kosztami procesu , która wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jej rzecz od pozwanych solidarnie kwoty 1.800zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Zarzucała, że przy ferowaniu postanowienia naruszono regulacje: art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przez jego niezastosowanie oraz i 102 k.p.c. poprzez jej nieuzasadnione zastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia między innymi podnosiła, że wytoczenie powództwa jest skutkiem zachowania pozwanych, którzy nadal posiadają lokal mieszkalny położony przy ul (...) o powierzchni 66,76m 2 . Zajmując bardzo duży lokal nie podjęli żadnych kroków, aby spróbować zamienić ten lokal na lokal mniejszy lub tańszy w utrzymaniu. Powódka poniosła koszty związane z wytoczeniem powództwa, gdyż zmuszona była zaangażować pracowników, którzy przygotowali niezbędne dokumenty oraz skorzystać z pomocy prawnej profesjonalego pełnomocnika. Sąd Odwoławczy zważył co następuje: Prawodawca przewidując w art. 102 k.p.c. możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami procesu uzależnił zastosowanie tej regulacji od wystąpienia w sprawie „wypadków szczególnie uzasadnionych”, nie precyzując jednak bliżej, kiedy one mają miejsce, pozostawiając to ocenie sądu. Ocena, czy taki wypadek zachodzi w konkretnej sprawie ma charakter dyskrecjonalny i Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 05 2012r. wyraził pogląd, zgodnie z którym „ w zasadzie nie podlega ona kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niespra-wiedliwa ” (III CZ 25/12, LEX nr 1214589). Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji pozwani znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, gdyż jako emeryci dysponują łącznymi dochodami w wysokości około 2.000zł miesięcznie i prowadzone są przeciwko nim liczne egzekucje. Nie dysonują oni żadnym prawem do zajmowanego lokalu i wbrew temu co podnosi zażalenie nie mogli podjąć żadnych działań w celu jego zamiany na mniejszy lokal. Równocześnie istniejący stan rzeczy jest konsekwencja nie wywiązania przez powódkę z ciążącego na niej obowiązku dostarczenia im lokalu socjalnego, przez co zmuszeni oni są ponosi wyższe koszty mieszkania (powódka sama zauważa w zażaleniu, że zajmują oni lokal mieszkalny o stosunkowo dużej powierzchni), co w powiązaniu z ich trudną sytuacją materialną doprowadziło w konsekwencji do wniesienia pozwu w niniejszej sprawie, stad też związane z tym koszty są w części spowodowane zaniechaniem samej powódki. Z tej przyczyny zastosowanie przez Sąd Rejonowy przy ferowaniu zaskarżonego postanowienia regulacji prawnej nie może zostać uznane jako rażąco niesprawiedliwie i tym samym brak jest podstaw do jego skorygowania. Czyni to zażalenie bezzasadnym w rozumieniu art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. , co z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jego oddalenia. Resumując zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i dlatego zażalenie jako bezzasadne oddalono na mocy regulacji art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. Sędzia (del) Patrycja Reichel Sędzia Leszek Dąbek Sędzia Magdalena Balion Hajduk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI