III CZ 305/22

Sąd NajwyższyWarszawa2024-03-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemtermin procesowyzawieszenie biegu terminówCOVID-19ustawa COVIDSąd Najwyższyzażaleniepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając, że bieg terminu do jej wniesienia został zawieszony z powodu pandemii COVID-19.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę A. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając ją za spóźnioną, ponieważ została wniesiona po upływie dwuletniego terminu od jego uprawomocnienia. Powódka złożyła zażalenie, argumentując, że bieg terminu został zawieszony na mocy przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie sądu niższej instancji i uznając skargę za wniesioną w terminie.

Sprawa dotyczyła skargi A. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z 4 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 28 marca 2022 r. odrzucił tę skargę, uznając ją za spóźnioną. Uzasadniono to tym, że skarga została wniesiona 14 lutego 2022 r., a dwuletni termin do jej wniesienia, liczony od daty uprawomocnienia się wyroku (4 grudnia 2019 r.), upłynął 4 grudnia 2021 r. Powódka wniosła zażalenie, podnosząc, że bieg terminów sądowych i procesowych został zawieszony na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 w okresie od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał argumentację powódki za zasadną. Stwierdził, że przepis art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19, który wstrzymywał rozpoczęcie i zawieszał bieg terminów procesowych i sądowych, działał wstecz od 14 marca 2020 r. W związku z tym, uwzględniając okres zawieszenia, dwuletni termin do wniesienia skargi upłynął ostatecznie 14 lutego 2022 r. (z uwagi na to, że 12 lutego 2022 r. był sobotą). Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając skargę za wniesioną w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, bieg dwuletniego terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ulegał zawieszeniu na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19, wprowadzający zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych, działał wstecz od 14 marca 2020 r. i obejmował okres stanu zagrożenia epidemicznego. W związku z tym, uwzględniając ten okres, termin do wniesienia skargi nie upłynął w dacie wskazanej przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

A. Z.

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznapowódka
Syndyk masy upadłości S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 424^6 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dwuletni termin do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, liczony od dnia jego uprawomocnienia.

ustawa COVID art. 15zzs § ust. 1 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawieszał bieg terminów sądowych i procesowych w postępowaniach sądowych na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki odrzucenia skargi, w tym wniesienie jej z naruszeniem przepisów lub po terminie.

ustawa COVID art. 15zzs § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Wstrzymywał rozpoczęcie i zawieszał bieg terminów procesowych i sądowych.

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uwzględnienia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 424^12

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bieg dwuletniego terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem został zawieszony na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 w okresie od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r.

Odrzucone argumenty

Skarga została wniesiona po upływie dwuletniego terminu od uprawomocnienia się wyroku, co skutkuje jej odrzuceniem jako spóźnionej.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminów sądowych i procesowych uległ zawieszeniu termin jest terminem zawitym prawa materialnego, jak również terminem procesowym wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych działało wstecz i odnosiło się do stanu zagrożenia epidemicznego nie istnieje generalny zakaz działania prawa wstecz, w szczególności wówczas, gdy kształtowane są dla strony korzystne skutki takiego rozwiązania

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów procesowych w związku z pandemią COVID-19 oraz ich zastosowanie do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów wprowadzonych w tym czasie. Może mieć znaczenie dla innych spraw, gdzie bieg terminów został przerwany lub zawieszony z podobnych przyczyn.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z pandemią COVID-19 i jej wpływem na terminy sądowe, co miało szerokie znaczenie dla wielu postępowań.

Pandemia COVID-19 uratowała skargę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak zawieszenie terminów wpłynęło na bieg spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 305/22
POSTANOWIENIE
28 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 marca 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia A. Z.
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie
‎
z 28 marca 2022 r., V WSC 27/22 (V Ca 1202/19),
‎
w sprawie ze skargi A. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem
‎
prawomocnego Wyroku Sądu Okręgowego z 4 grudnia 2019 r., V Ca 1202/19
‎
w sprawie z powództwa A. Z.
‎
przeciwko Syndykowi masy upadłości S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
‎
o zapłatę,
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 28 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko S. sp. z o.o. w W. o zapłatę, odrzucił skargę powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że
zgodnie z art. 424
6
§ 1 k.p.c. skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwóch łat od dnia jego uprawomocnienia się, zaś zgodnie z art. 424
6
§ 3 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem art. 87
1
§ 1 k.p.c., spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Dwuletni termin do wniesienia skargi jest liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku, co wobec orzeczenia sądu II instancji odpowiada dacie wydania zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał również, że termin do wniesienia skargi jest terminem zawitym prawa materialnego, jak również terminem procesowym
‎
a uchybienie temu terminowi implikuje niemożność skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego.
Z uwagi na to, że powódka wniosła skargę 14 lutego 2022 r., a wyrok, którego dotyczy skarga, został wydany 4 grudnia 2019 r., Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił skargę powódki, uznając ją za spóźnioną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 424
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 15
zzs
ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
‎
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 340, dalej: ,,ustawa COVID”) poprzez błędne ustalenie, że termin na wniesienie skargi w niniejszej sprawie upływał z dniem 4 grudnia 2021 r. w sytuacji, gdy od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. bieg terminów sądowych i procesowych uległ zawieszeniu. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nadanie sprawie prawidłowego biegu przed Sądem Najwyższym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15
zzs
ust. 1 pkt 1 ustawy COVID,
który wszedł w życie w dniem 31 marca 2020 r., bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres.
Przepis powyższy został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875, dalej jako ustawa zmieniająca).
Stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał od 14 marca 2020 r., a stan epidemii od 20 marca 2020 r. Tym samym w świetle art.
15
zzs
ust. 1 pkt 1 ustawy COVID w tym czasie terminy procesowe i sądowe nie biegły, a w konsekwencji fakt ten powinien zostać uwzględniony w rozpoznawanej sprawie do ustalenia, czy powódka dochowała terminu z art. 424
6
§ 1 k.p.c.
Ustalenie końca terminu do dokonania czynności procesowej (w tej sprawie wniesienia skargi) wymaga odliczenia czasu, który upłynął do dnia zawieszenia terminu procesowego na podstawie art. 15
zzs
od liczby dni składających się na dany termin, a następnie ustalenia pozostałej części terminu biegnącego od 24 maja 2020 r.
Nie ma przy tym podstaw do negowania faktu, iż
wprowadzone w art. 15zzs ust. 1 wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych działało wstecz i odnosiło się do stanu zagrożenia epidemicznego (obowiązującego od dnia 14 marca 2020 r.). Sąd Najwyższy nie podziela przy tym prezentowanego czasem poglądu odmiennego, który wiąże skutek zawieszenia terminów z wprowadzeniem stanu epidemii, względnie wejścia w życie ustawy. W prawodawstwie polskim nie istnieje generalny zakaz działania prawa wstecz, w szczególności wówczas, gdy kształtowane są dla strony korzystne skutki takiego rozwiązania. Z kolei wejścia w życie przepisu nie jest równoznaczne z zakresem czasowym jego stosowania.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 14 lutego 2022 r. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 grudnia 2019 r. Oznacza to, że dwuletni termin na wniesienie skargi mijał w założeniu 4 grudnia 2021 r., jednak z uwagi na wstrzymanie biegu terminów, o których mowa w art.
15
zzs
ust. 1 pkt 1 ustawy COVID koniec terminu przypadał na 12 lutego 2022 r., a zatem na sobotę. Termin zatem upływał
następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą, czyli 14 lutego 2022 r.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy na podstawie
art. 398
15
§ 1
k.p.c. w zw. z art. 424
12
i z
art. 394
1
§ 3
k.p.c. uwzględnił zażalenie.
[SOP]
(r.g.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI