IV CZ 39/20

Sąd Najwyższy2020-08-06
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
nieruchomośćwspółwłasnośćużytkowanie wieczysteczynność przekraczająca zwykły zarządskarga kasacyjnadopuszczalnośćpostępowanie nieprocesowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zezwolenia na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną.

Wnioskodawcy domagali się zezwolenia na wydzierżawienie nieruchomości, argumentując, że sprawa dotyczy czynności w stosunkach między właścicielem a użytkownikiem wieczystym, a nie zarządu rzeczą wspólną. Sąd Okręgowy odrzucił ich skargę kasacyjną, uznając sprawę za dotyczącą zarządu rzeczą wspólną, co wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie wnioskodawców.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił ich skargę kasacyjną. Wnioskodawcy domagali się zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, polegającej na wydzierżawieniu nieruchomości. Twierdzili, że sprawa dotyczy relacji między właścicielem a użytkownikiem wieczystym, a nie zarządu rzeczą wspólną, co ich zdaniem uzasadniało dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Okręgowy uznał jednak, że sprawa dotyczy zarządu rzeczą wspólną, a w takich przypadkach skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy, analizując żądanie wniosku, stwierdził, że wnioskodawcy oczekiwali zastosowania przepisów o zarządzie rzeczą wspólną (art. 199 k.c.) i zastąpienia sprzeciwu uczestniczki orzeczeniem sądu. Ponieważ sprawa dotyczyła zarządu związanego ze współwłasnością i użytkowaniem, Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, zgodnie z art. 519 § 4 pkt 2 k.p.c., i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w sprawach z zakresu zarządu związanego ze współwłasnością i użytkowaniem jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem sprawy było rozstrzygnięcie o zarządzie rzeczą wspólną, a nie czynność w stosunkach między właścicielem a użytkownikiem wieczystym. Zgodnie z art. 519 § 4 pkt 2 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu zarządu związanego ze współwłasnością i użytkowaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Gmina Miasta G.

Strony

NazwaTypRola
L. R.osoba_fizycznawnioskodawca
M. W.osoba_fizycznawnioskodawca
J. R.osoba_fizycznawnioskodawca
Gmina Miasta G.instytucjauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 519 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu zarządu związanego ze współwłasnością i użytkowaniem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 519 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zarządu rzeczą wspólną, którego zastosowania domagali się wnioskodawcy.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy rozstrzygnięcia o kwestii z zakresu zarządu rzeczą wspólną, co wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 398^6 § 2 w zw. z art. 13 § 2 i art. 519^1 § 4 pkt 2 k.p.c. przez wadliwe uznanie, że przedmiotem sprawy było rozstrzygnięcie o kwestii z zakresu zarządu rzeczą wspólną, podczas gdy było nim dokonanie czynności w stosunkach między właścicielem nieruchomości i użytkownikiem wieczystym.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot postępowania określa żądanie wniosku, które ma być poddane rozstrzygnięciu sądowemu. Sprawa nie może zmienić charakteru na etapie postępowania kasacyjnego tylko z tego powodu, że poczynione w niej ustalenia wykluczają zastosowanie w relacji między wnioskodawcami i uczestniczką art. 199 k.c.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Monika Koba

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących zarządu nieruchomością wspólną i praw rzeczowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z użytkowaniem wieczystym i współwłasnością lokali.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach o zarząd nieruchomością, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i rzeczowego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie zarządu nieruchomością.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 39/20
POSTANOWIENIE
Dnia 6 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
‎
SSN Monika Koba
‎
SSN Marta Romańska (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku L. R., M. W. i J. R.
‎
przy uczestnictwie Gminy Miasta G.
‎
o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 6 sierpnia 2020 r.,
‎
zażalenia wnioskodawców
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt XVI Ca (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 17 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę kasacyjną L. R., M. W. i J. R. – wnioskodawców w sprawie z udziałem Gminy Miasta G. o rozstrzygnięcie w przedmiocie zarządu nieruchomością wspólną – od postanowienia tego Sądu z 24 lipca 2019 r., z uwagi na jej niedopuszczalność (art. 398
6
§ 2 w związku z art. 13 § 2 i art. 519
1
§ 4 pkt 2 k.p.c.).
W zażaleniu na postanowienie z 17 grudnia 2019 r. wnioskodawcy zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 398
6
§ 2 w związku z art. 13 § 2 i art. 519
1
§ 4 pkt 2 k.p.c. przez wadliwe uznanie, że przedmiotem sprawy było rozstrzygnięcie o kwestii z zakresu zarządu rzeczą wspólną, podczas gdy było nim dokonanie czynności w stosunkach między właścicielem nieruchomości i użytkownikiem wieczystym, w sytuacji gdy prawo to ustanowione jest na udziale we własności nieruchomości. Problem prawny o takim przedmiocie powinien rozstrzygnąć Sąd Najwyższy.
Wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przedmiot postępowania określa żądanie wniosku, które ma być poddane rozstrzygnięciu sądowemu, a w niniejszej sprawie wnioskodawcy żądali zezwolenia im na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu polegającej na wydzierżawieniu oznaczonym osobom na siedem lat nieruchomości położonej w G., stanowiącej działkę nr […] o pow. 0,6938 ha oraz budynku, w którym wyodrębnione zostały dwa lokale oddane wnioskodawcom przez uczestniczkę Gminę Miasta G. w użytkowanie wieczyste w udziale 505/1000 części jako współwłaścicielom lokalu nr 1 oraz w udziale 70/1000 jako współwłaścicielom lokalu nr 2 w zamian za oznaczony czynsz. Wnioskodawcy stwierdzili, że podstawą ich wniosku jest art. 199 k.c., gdyż nie mogą dojść do porozumienia z uczestniczką co do tego, czy nieruchomość stanowiąca działkę nr […] o pow. 0,6938 ha ma być przedmiotem kolejnych umów dzierżawy po wygaśnięciu umów zawartych poprzednio.
Uczestniczka wniosła o oddalenie wniosku, wskazując, że wnioskodawcom nie służą uprawnienia do dysponowania lokalami na nieruchomości, które nie zostały przez nich wzniesione.
Postanowieniem z 24 sierpnia 2018 r. Sąd Rejonowy w G. oddalił wniosek i wskazał, że jeżeli prawo użytkowania wieczystego gruntu przysługuje kilku współużytkownikom wieczystym będącym właścicielami lokali w budynku postawionym na tym gruncie, to spór pomiędzy tymi współużytkownikami co do zakresu i sposobu korzystania ze wspólnego prawa podlega rozpoznaniu przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o zarządzie rzeczą wspólną w postępowaniu nieprocesowym. Uprawnieni do zgłoszenia wniosku są współużytkownicy wieczyści, których udziały we wspólnym prawie wynoszą co najmniej połowę. Taka sytuacja nie występuje w sprawie, gdyż spór jaki został poddany pod rozstrzygnięcie Sądu jest sporem pomiędzy współużytkownikami wieczystymi i właścicielem. Art. 199 k.c. nie ma w takiej sprawie zastosowania, ale gdyby ocenić wniosek w jego świetle, to wniosek byłby niezasadny, gdyż czynność planowana przez wnioskodawców nie jest korzystna ani dla właściciela, ani użytkowników wieczystych gruntu. Pogląd ten podzielił Sąd Okręgowy w G., który postanowieniem z 24 lipca 2019 r. oddalił apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu nieprocesowym (art. 611-616 k.p.c.), którego zastosowanie jest limitowane przez ustawodawcę. Wnioskodawcy – o czym świadczy brzmienie zgłoszonego żądania i sposób jego umotywowania – oczekiwali zastosowania przez Sąd w ich relacjach z uczestniczką art. 199 k.c., a zatem przepisu o zarządzie rzeczą wspólną i zastąpienia jej sprzeciwu wobec umów, o zawarcie których zabiegali wnioskodawcy orzeczeniem sądu. Sprawa nie może zmienić charakteru na etapie postępowania kasacyjnego tylko z tego powodu, że poczynione w niej ustalenia wykluczają zastosowanie w relacji między wnioskodawcami i uczestniczką art. 199 k.c.
W sprawach z zakresu zarządu związanego ze współwłasnością i użytkowaniem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (art. 519 § 4 pkt 2 k.p.c.), o czym trafnie orzekł, Sąd Okręgowy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI