III CZ 3/12

Sygn. akt III CZ 3/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku Michała W. s. Stanisława, Michała W. s. Michała                   i 
Stanisława W. 
przy uczestnictwie Krzysztofa Z. 
o zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 9 lutego 2012 r., 
zażalenia wnioskodawcy Michała W. s. Stanisława  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 13 grudnia 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę 
kasacyjną wnioskodawcy Michała W. s. Stanisława od postanowienia tego Sądu z 
dnia 7 lipca 2011 r., I Ca 496/10, oddalającego apelację wniesioną przez niego od 
postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 września 2010 r., I Ns 677/09, którym 
oddalony został wniosek jego oraz Michała W., s. Michała i Stanisława W. o 
stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. W uzasadnieniu 
Sąd Okręgowy przyjął, że skarga kasacyjna Michała W., s. Stanisława, wniesiona 
została po upływie dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 3985 § 1 k.p.c. 
Wniosek o doręczenie zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem złożyli 
osobiście Michał W., s. Stanisława, oraz jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu, 
będący adwokatem. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 
czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122, Sąd Okręgowy 
uznał, że wprawdzie pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z samego prawa 
umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym, 
ale ustanowiony na wcześniejszym etapie pełnomocnik może w ramach takiego 
pełnomocnictwa dokonywać czynności w sensie czasowym późniejszych, niż 
uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale 
dotyczących wcześniejszych faz postępowania. Po prawomocnym zakończeniu 
sprawy pełnomocnik taki może więc złożyć wniosek o wydanie odpisu orzeczenia, 
czy też wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej 
instancji. W ocenie Sądu Okręgowego skoro Michał W., s. Stanisława, nie 
wypowiedział adwokatowi pełnomocnictwa, to adwokat mógł nie tylko żądać 
sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, 
ale także temu 
adwokatowi należało doręczyć odpis postanowienia z uzasadnieniem. Jeśli zaś 
wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożyła zarówno strona 
osobiście, jak i reprezentujący ją pełnomocnik, tak jak to miało miejsce w niniejszej 
sprawie, to zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. doręczenia należy dokonać do rąk 
ustanowionego pełnomocnika procesowego. Sąd Okręgowy podniósł, że Michał W., 
s. Stanisława, reprezentowany przez dwóch pełnomocników – adwokata oraz 
Michała W., s. Michała, nie oświadczył, do rąk którego z nich mają następować 

 
3 
doręczenia. W takiej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że doręczenia dokonuje się 
tylko jednemu pełnomocnikowi, a jego wybór należy do sądu lub przewodniczącego 
zgodnie z art. 141 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał, że odpis zaskarżonego 
postanowienia 
wraz 
z 
uzasadnieniem 
doręczony 
został 
pełnomocnikowi 
wnioskodawcy będącego adwokatem w dniu 6 września 2011 r. i przyjął, że z tym 
dniem rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Michała W., s. 
Stanisława. Wobec  tego, że dzień 6 listopada 2011 r. był dniem ustawowo wolnym 
od pracy, termin ten upłynął z dniem 7 listopada 2011 r. stosownie do art. 115 k.c. 
Natomiast skarga kasacyjna została wniesiona w jego imieniu w dniu 16 listopada 
2011 r. Ponadto Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 17 września 2011 r. odpis 
zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został Michałowi 
W., s. Michała, jako wnioskodawcy oraz jako pełnomocnikowi Stanisława W. Z tego 
względu Sąd Okręgowy przyjął, że z doręczeniem tym nie można łączyć 
rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez Michała W., 
s. Stanisława. Sąd Okręgowy wskazał, że wprawdzie przy doręczeniu tym nie 
wskazano, iż chodzi o pełnomocnika Stanisława W., jednak gdyby nawet przyjąć, 
że Michał W., s. Michała, otrzymał odpis zaskarżonego orzeczenia wraz z 
uzasadnieniem również jako pełnomocnik Michała W., s. Stanisława, to i tak 
doręczenie to nie mogłoby stanowić podstawy obliczania terminu do wniesienia 
skargi kasacyjnej przez ostatniego z wymienionych, skoro wcześniej dokonano 
skutecznie doręczenia do rąk jego pełnomocnika będącego adwokatem. 
Sąd Okręgowy uznał bowiem, że doręczenie kolejnemu pełnomocnikowi odpisu 
orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie oznacza, że otwiera się późniejszy termin do 
wniesienia środka zaskarżenia. 
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. zaskarżył zażaleniem Michał W., 
s. Stanisława. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że 
nie wypowiedział pełnomocnictwa adwokatowi ustanowionemu z urzędu. Podniósł, 
że pomimo skierowanej do sądu prośby o przesłanie kopii wszystkich wniosków 
złożonych przez tego adwokata, zawartej w piśmie z dnia 14 lipca 2011 r., nie 
otrzymał kopii wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem 
złożonego przez tego adwokata w dniu 11 lipca 2011 r. Zarzucił  również 
naruszenie art. 3985 § 1 k.p.c. polegające na przyjęciu w oparciu o błędne 

 
4 
ustalenia, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie został zachowany. Z tych 
względów wniósł o uchylenie zaskarżonego w postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Według art. 94 § 1 k.p.c. wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego 
przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą 
zawiadomienia go o tym. Dotyczy to również wypowiedzenia pełnomocnictwa 
adwokatowi ustanowionemu z urzędu (por. postanowienia Sądu Najwyższego 
z dnia 3 czerwca 1976 r., III CRN 64/76, OSNC 1977, nr 1, poz. 14 oraz z dnia 
19 października 2011 r., II CSK 85/11, nie publ.). Z treści dołączonych do zażalenia 
pisma z dnia 7 lipca 2011 r. (k. 515) oraz dowodu jego nadania (k. 516) 
jednoznacznie wynika, że zawarte w tym piśmie wypowiedzenie pełnomocnictwa 
skierowane zostało przez Michała W., s. Stanisława, do reprezentującego go 
adwokata, a nie do Sądu Okręgowego. W aktach sprawy brak jest natomiast 
zawiadomienia Sądu Okręgowego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa temu 
adwokatowi. W szczególności nie zawiera go powołane w zażaleniu pismo z dnia 
14 lipca 2011 r. (k. 420) obejmujące m.in. żądanie sporządzenia kopii wszystkich 
wniosków, które adwokat ten złożył do Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie. 
Wobec tego nie można uznać, aby Michał W., s. Stanisława zawiadomił 
ze skutkiem prawnym Sąd Okręgowy o wypowiedzeniu pełnomocnictwa temu 
adwokatowi, co z kolei prowadzi do wniosku, że doręczenie temu adwokatowi 
odpisu postanowienia z dnia 7 lipca 2011 r. wraz z uzasadnieniem - dokonane na 
wniosek złożony zarówno przez Michała W., s. Stanisława osobiście (k. 418), jak i 
przez tego adwokata (k. 419 i 424) - nastąpiło  zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. Zgodnie 
z jego treścią, jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę 
upoważnioną do odbioru pism sądowych doręczenia należy dokonywać tym 
osobom. Poza tym w przypadku, gdy ustanowiono kilku pełnomocników  jednej 
strony a strona ta wyraźnie nie wskaże pełnomocnika, któremu należy dokonywać 
doręczeń, wybór należy do sądu (art. 141 § 3 k.p.c. por. też powołane przez Sąd 
Okręgowy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1973 r., I CZ 
163/72, OSNC 1973, nr 11, poz. 202). Tak było w niniejszej sprawie albowiem 

 
5 
pełnomocnikiem Michała W., s. Stanisława, był zarówno adwokat (k. 253), 
jak  i Michał W., s. Michała (k. 69), a zatem wybór, któremu z nich dokonać 
doręczenia należał do Sądu Okręgowego. Wobec tego prawidłowy jest wniosek 
tego Sądu, że stosownie do treści art. 3985 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. doręczenie 
dokonane adwokatowi  otwierało termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez 
Michała W., s. Stanisława. Termin ten biegł niezależnie od tego, czy został 
uwzględniony wniosek zawarty w piśmie wnioskodawcy z dnia 14 lipca 2011 r. 
o przesłanie kopii wszystkich wniosków złożonych przez jego pełnomocnika – 
adwokata ustanowionego z urzędu. Okoliczność ta nie ma znaczenia dla 
stwierdzenia przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.  
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 
§ 3 i art. 13 § 2 k.p.c., postanowił jak w sentencji.