III CZ 290/24

Sąd NajwyższyWarszawa2025-04-08
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczysteostrzeżenieskarga kasacyjnadopuszczalnośćsąd najwyższyprawo rzeczowepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej, uznając ją za niedopuszczalną.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. L. od postanowienia o odmowie wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym w księdze wieczystej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że skarga kasacyjna była niedopuszczalna, ponieważ postanowienie dotyczące wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, służącego celom zabezpieczającym, nie dotyczy istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie A. L. na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 24 października 2024 r., które odrzuciło skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia z dnia 9 maja 2024 r. w sprawie o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej tym, że sprawy o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej nie są sprawami, od których przysługuje skarga kasacyjna, gdyż nie dotyczą one istoty sprawy. Sąd Najwyższy, podzielając to stanowisko, wskazał, że orzeczenia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia nie stanowią postanowień co do istoty sprawy. W związku z tym, skarga kasacyjna wnioskodawcy, odnosząca się do postanowienia wydanego w sprawie o wpis takiego ostrzeżenia, podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 394¹ § 3 w związku z art. 398¹⁴ k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje, ponieważ postanowienie dotyczące wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, służącego celom zabezpieczającym, nie dotyczy istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że postanowienia w przedmiocie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, gdy służą one wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, nie stanowią postanowień co do istoty sprawy. Postępowanie wieczystoksięgowe w takim przypadku jest jedynie stadium wykonawczym postępowania zabezpieczającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

A. L.

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznawnioskodawca
B. S.osoba_fizycznawnioskodawca
S. G.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, kiedy postanowienia sądu drugiej instancji nie stanowią postanowień co do istoty sprawy, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna dotyczyła rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. legitymacji procesowej skarżącego do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna była niedopuszczalna, gdyż dotyczyła postanowienia nieodnoszącego się do istoty sprawy (wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej służącego zabezpieczeniu).

Godne uwagi sformułowania

nie stanowią postanowień co do istoty sprawy orzeczenia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących wpisów w księgach wieczystych, zwłaszcza gdy wpis ma charakter zabezpieczający."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej w związku z zabezpieczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie księgi wieczystej jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 290/24
POSTANOWIENIE
8 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 8 kwietnia 2025 r. w Warszawie
‎
zażalenia A. L.
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku
‎
z 24 października 2024 r., I 1 WSC 6/24 (I 1 Ca 8/24),
‎
w sprawie z wniosku A. L., B. S. i S. G.
‎
o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej,
oddala zażalenie.
(A.T.)
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Włocławku w sprawie z wniosku A. L., B. S. i S. G. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej postanowieniem z 24 października 2024 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. L. od postanowienia tego Sądu z 9 maja 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że sprawy o wpis w księdze wieczystej są sprawami z zakresu prawa rzeczowego, jednak skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia o odmowie wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym. Podkreślił, że pojęcie istoty sprawy  odnosi się do przesłanek materialnoprawnych wniosku o wpis.  Zwrócił uwagę na to, że  przedmiotem niniejszej sprawy jest wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej, a nie legitymacja wnioskodawcy do złożenia wniosku; problem braku legitymacji stanowił jedynie  przesłankę oddalenia wniosku o wpis ostrzeżenia i nie stanowi odrębnego przedmiotu sprawy. Tym samym skarga kasacyjna wnioskodawcy wniesiona w sprawie o wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie
art. 398
6
§ 2 w związku z art. 519
1
§ 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący za wadliwą uznał ocenę, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż dotyczy rozstrzygnięcia nieodnoszącego się do istoty sprawy, tj. wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, podczas gdy skarga kasacyjna dotyczyła rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. legitymacji procesowej skarżącego kasacyjnie do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący nawet w treści zarzutu zażalenia
podniósł, że przedmiotem sprawy jest wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że nie stanowią postanowień co do istoty sprawy orzeczenia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia, w znaczeniu procesowym. W takiej sytuacji wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą a postanowienia w przedmiocie takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych. W razie, gdy wpis do księgi wieczystej, w szczególności w postaci ostrzeżenia, służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2019 r., V CSK 169/19, nie publ. i przywołane tam orzecznictwo).
Skoro skarga kasacyjna wnioskodawcy odnosiła się do postanowienia wydanego w sprawie o wpis takiego ostrzeżenia, to podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, kwestionująca orzeczenie, które nie dotyczy istoty sprawy w rozumieniu art. 519
1
§ 1 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 394
1
§ 3 w związku z art. 398
14
k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
(A.T.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI