III CZ 29/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J.G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach o ustanowieniu opiekuna dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie zbadał kwalifikacji kandydatów do objęcia opieki i przedwcześnie odrzucił kandydaturę siostry ubezwłasnowolnionego. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania z powodu błędnego założenia o przeszkodzie unicestwiającej roszczenie lub wykluczającej jego skuteczne dochodzenie. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a zarzuty Sądu Okręgowego dotyczyły wadliwej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie nierozpoznania istoty sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji dysponuje kompetencjami rozpoznawczymi, a prowadzenie postępowania dowodowego w drugiej instancji nie narusza konstytucyjnych praw stron. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. za trafny i uchylił zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście postępowania apelacyjnego i roli sądu drugiej instancji w gromadzeniu dowodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., uchylając postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Sytuacja faktyczna nie odpowiadała nierozpoznaniu istoty sprawy, a jedynie wadliwej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych przez sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania z powodu błędnego założenia o przeszkodzie unicestwiającej roszczenie lub wykluczającej jego skuteczne dochodzenie. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a zarzuty sądu drugiej instancji dotyczyły wadliwej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie nierozpoznania istoty sprawy.
Czy wezwanie do udziału w sprawie kandydata na opiekuna w postępowaniu apelacyjnym implikuje obowiązek wydania orzeczenia kasatoryjnego?
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Wezwanie do udziału w sprawie może nastąpić także w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, a sytuacja taka nie implikuje per se w każdym przypadku obowiązku wydania orzeczenia kasatoryjnego, choć sąd powinien baczyć, aby nie doszło do pozbawienia wezwanego uczestnika prawa do zaskarżenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wezwanie do udziału w sprawie kandydata na opiekuna może nastąpić w postępowaniu przed sądem drugiej instancji. Sytuacja taka nie zawsze wymaga wydania orzeczenia kasatoryjnego, jednak sąd powinien zadbać o prawa procesowe wezwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| M.G. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| K.G. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania (potencjalna kandydatka na opiekuna) |
| E.G. | osoba_fizyczna | ubezwłasnowolniony całkowicie |
Przepisy (7)
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji art. 1 § 19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że Sąd Rejonowy zaniechał wyjaśnienia istoty sprawy. • Weryfikacja kandydatury K.G. jako opiekuna nie była konieczna w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Godne uwagi sformułowania
do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania, wychodząc z błędnego założenia, że istnieje przeszkoda unicestwiająca roszczenie albo wykluczająca jego skuteczne dochodzenie • Odmienne stanowisko zapoznawałoby procesową rolę sądu drugiej instancji w aktualnym modelu apelacji, który jest ukierunkowany na rozpoznanie sprawy przy założeniu, że sąd drugiej instancji dysponuje kompetencjami rozpoznawczymi w zakresie gromadzenia dowodów i dokonywania ustaleń faktycznych odpowiadającymi w zasadzie kompetencjom sądu pierwszej instancji
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście postępowania apelacyjnego i roli sądu drugiej instancji w gromadzeniu dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie precyzuje kluczowe pojęcie 'nierozpoznania istoty sprawy', co jest fundamentalne dla praktyki prawniczej, zwłaszcza w kontekście postępowania apelacyjnego i roli sądów wyższych instancji.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd drugiej instancji faktycznie 'nie rozpoznał istoty sprawy'?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.