III CZ 29/11

Sąd Najwyższy2011-06-03
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazażaleniezwrot pozwudoręczeniepomoc prawna z urzęduSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego stronie pozwanej, uznając zażalenie powoda za uzasadnione z powodu braku dowodu doręczenia odpowiedzi na apelację.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego. Zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących doręczania pism procesowych i wniosków o przyznanie kosztów. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że odpowiedź na apelację strony pozwanej nie spełniała wymogów formalnych (brak dowodu doręczenia), co skutkowało jej zwrotem i brakiem podstaw do zasądzenia kosztów. W konsekwencji uchylono zaskarżone postanowienie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Antoniego J. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 stycznia 2011 r., które w ramach wyroku oddalającego apelację powoda, zasądziło od niego na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Powód zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 372 k.p.c. w zw. z art. 132 § 1 k.p.c. i 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., wskazując, że nie wydano zarządzenia o zwrocie stronie pozwanej odpowiedzi na apelację, mimo jej wniesienia z naruszeniem przepisów, a także że strona pozwana nie wniosła o przyznanie jej kosztów do zamknięcia rozprawy. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione. Stosownie do art. 132 § 1 k.p.c., pisma procesowe doręczane są bezpośrednio między profesjonalnymi pełnomocnikami, a do pisma wnoszonego do sądu należy dołączyć dowód doręczenia lub wysłania drugiej stronie. W przypadku braku takiego dowodu, pismo podlega zwrotowi. Strona pozwana wniosła odpowiedź na apelację bez wymaganego dowodu doręczenia, co skutkowało jej zwrotem i traktowaniem jako niewniesionej. W konsekwencji, wnioski zawarte w tym piśmie, w tym wniosek o zasądzenie kosztów, nie mogły być rozpoznane. Ponadto, strona pozwana nie złożyła wniosku o przyznanie kosztów na rozprawie apelacyjnej. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego i przyznał adwokatowi M. C. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odpowiedź na apelację bez dowodu doręczenia podlega zwrotowi na podstawie art. 132 § 1 k.p.c., a pismo podlegające zwrotowi traktuje się jakby nie zostało wniesione, co uniemożliwia rozpoznanie wniosku o zasądzenie kosztów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 132 § 1 k.p.c. wskazał, że brak dowodu doręczenia pisma procesowego stronie przeciwnej skutkuje jego zwrotem. Pismo zwrócone traktuje się jako niewniesione, co oznacza, że wnioski w nim zawarte, w tym o zasądzenie kosztów, nie mogą być rozpoznane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Antoni J.

Strony

NazwaTypRola
Antoni J.osoba_fizycznapowód
Uniwersytet z siedzibą w K.instytucjapozwany
M. C.inneadwokat (pomoc prawna z urzędu)

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 132 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo procesowe wniesione do sądu bez dowodu doręczenia lub wysłania przesyłką poleconą drugiej stronie podlega zwrotowi i traktowane jest jako niewniesione.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie postanowienia o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego jest możliwe w drodze zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 109 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji, a strona musi złożyć wniosek o przyznanie kosztów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 372

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedź na apelację strony pozwanej nie została doręczona stronie przeciwnej, co skutkuje jej zwrotem na podstawie art. 132 § 1 k.p.c. Pismo podlegające zwrotowi traktuje się jako niewniesione, co uniemożliwia rozpoznanie wniosku o zasądzenie kosztów. Strona pozwana nie złożyła wniosku o przyznanie kosztów postępowania apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Pismo podlegające zwrotowi należy traktować tak, jakby nie zostało ono wniesione wnioski w nim zawarte, w tym wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, nie mogą zostać przez sąd rozpoznawane, albowiem nie zostały one zgłoszone w sposób należyty

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący

Jan Górowski

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania pism procesowych między profesjonalnymi pełnomocnikami oraz skutków braku dowodu doręczenia dla wniosku o zasądzenie kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu apelacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kosztów postępowania i wymogów formalnych pism procesowych, co jest cenne dla praktyków prawa.

Brak dowodu doręczenia pisma procesowego może oznaczać brak możliwości dochodzenia zwrotu kosztów.

Dane finansowe

koszty pomocy prawnej z urzędu: 120 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 29/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 3 czerwca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
 
w sprawie z powództwa Antoniego J. 
przeciwko Uniwersytetowi z siedzibą w K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 3 czerwca 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 19 stycznia 2011 r.,  
 
 
1. 
uchyla zaskarżone postanowienie o zwrocie pozwanej 
kosztów postępowania apelacyjnego; 
2. 
przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego na 
rzecz adwokata M. C. kwotę 120 (sto dwadzieścia) 
złotych powiększoną o należny podatek VAT z tytułu 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy wydanym w sprawie [...], 
oddalił apelację powoda i zasądził od niego na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 
złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. 
 
Orzeczenie o kosztach procesu zawarte w wyroku zostało zaskarżone 
zażaleniem przez powoda, który wniósł o jego zmianę, a także o przyznanie mu 
kosztów postępowania zażaleniowego. Powód zarzucił, iż Sąd Okręgowy naruszył 
art. 372 k.p.c. w zw. z art. 132 § 1 k.p.c. i 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., 
albowiem nie wydano zarządzenia o zwrocie stronie pozwanej odpowiedzi na 
apelację pomimo jej wniesienia z naruszeniem powyższych przepisów; powód 
wskazał także, iż strona pozwana nie wniosła do zamknięcia rozprawy wniosku 
o przyznanie jej kosztów postępowania. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie okazało się uzasadnione. Stosownie do treści art. 132 § 1 k.p.c. 
w toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca Prokuratorii 
Generalnej Skarbu Państwa doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism 
procesowych z załącznikami, a do pisma procesowego wniesionego do sądu 
dołącza się dowód doręczenia drugiej stronie odpisu albo dowód jego wysłania 
przesyłką poleconą. W razie nieuczynienia zadość temu obowiązkowi, a to nie 
dołączenia dowodu doręczenia albo dowodu wysłania przesyłką poleconą, pismo 
podlega zwrotowi bez wzywania do usunięcia braku. Strona pozwana, 
reprezentowana przez r. pr. Wacława W., wniosła odpowiedź na apelację powoda 
do sądu pierwszej instancji, nie dołączając do niej dowodu doręczenia, ani dowodu 
wysłania przesyłką poleconą tego pisma stronie przeciwnej. Tym samym 
odpowiedź na apelację, stosownie do treści art. 132 § 1 k.p.c. podlegała zwrotowi. 
Pismo podlegające zwrotowi należy traktować tak, jakby nie zostało ono wniesione, 
w konsekwencji wnioski w nim zawarte, w tym wniosek o zasądzenie kosztów 
postępowania, nie mogą zostać przez sąd rozpoznawane, albowiem nie zostały 
one zgłoszone w sposób należyty. Strona pozwana, reprezentowana na rozprawie 
apelacyjnej przez pełnomocnika zawodowego, nie złożyła również wniosku 
o przyznanie jej kosztów postępowania apelacyjnego, a tym samym przyznanie jej 

 
3 
tych kosztów nie znajdowało uzasadnienia w stanie sprawy (art. 109 § 1 zd. 1 
k.p.c.). 
W tym stanie rzeczy zażalenie powoda okazało się uzasadnione i na 
podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy zmienił 
zaskarżone orzeczenie poprzez jego uchylenie.  
Sąd Najwyższy przyznał adw. M.i C. kwotę 1200 złotych powiększoną o 
należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z 
urzędu, o co pełnomocnik wniósł, ustalając należne wynagrodzenie w oparciu o 
treść § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, 
poz. 1348 z późn. zm.).