III CZ 289/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ zostało ono wniesione osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, co narusza obowiązkowy przymus adwokacko-radcowski.
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy odrzucił to zażalenie, wskazując na naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Ponadto, sąd podkreślił, że zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego co do zasady nie przysługuje.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie W. Ł. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2022 r. (sygn. akt I CSK 1313/22), którym odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania i zasądzono od niego koszty postępowania kasacyjnego. Powód wniósł zażalenie osobiście, kwestionując rozstrzygnięcie o kosztach. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, opierając się na dwóch głównych argumentach. Po pierwsze, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że czynności procesowe strony lub pełnomocnika niebędącego profesjonalistą są bezskuteczne. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem tego przepisu jest niedopuszczalny i ma charakter nieusuwalny. Po drugie, sąd wskazał, że zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego co do zasady nie przysługuje, gdyż Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji w rozumieniu art. 394¹ k.p.c., a jego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu środkami odwoławczymi, chyba że ustawa stanowi inaczej. W związku z tym, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Zażalenie zostało wniesione osobiście przez stronę, co narusza obowiązkowy przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ § 1 k.p.c.). Ponadto, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego co do zasady nie przysługuje, ponieważ Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji w rozumieniu przepisów k.p.c. regulujących środki odwoławcze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Wyłącza to zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście. Czynności strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym są bezskuteczne.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalny środek odwoławczy podlega odrzuceniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na odrzucenie zażalenia w przypadkach niedopuszczalności.
k.p.c. art. 394² § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postanowień sądu drugiej instancji, nie Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie wniesione osobiście przez stronę narusza obowiązkowy przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego co do zasady nie przysługuje.
Godne uwagi sformułowania
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych wyłącza on zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny uchybieńe leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji Orzeczenia Sądu Najwyższego [...] nie podlegają legis latae zaskarżeniu w drodze środków odwoławczych
Skład orzekający
Mariusz Łodko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązkowego charakteru przymusu adwokacko-radcowskiego w Sądzie Najwyższym oraz niedopuszczalności zażaleń na postanowienia SN."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji wniesienia środka zaskarżenia osobiście przez stronę w Sądzie Najwyższym oraz zażaleń na postanowienia SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie przypomina o fundamentalnych zasadach postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym o przymusie adwokacko-radcowskim, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak rygorystycznie sądy egzekwują te zasady.
“Osobiste zażalenie do Sądu Najwyższego? Sąd je odrzucił. Oto dlaczego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 289/24 POSTANOWIENIE 26 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Łodko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 lutego 2025 r. w Warszawie zażalenia W. Ł. na postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z 14 lipca 2022 r., I CSK 1313/22, w sprawie z powództwa W. Ł. przeciwko Skarbowi Państwa - […] o zobowiązanie, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 14 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania oraz zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2). Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2) wniósł osobiście powód. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Ustanowiony w powołanym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym; wyłącza on zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście. Oznacza, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym albo rzecznikiem patentowym są bezskuteczne. Przymusu adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty (zob. postanowienie SN z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt V CZ 15/19). Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny (zob. postanowienia SN: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18; z 16 stycznia 2009 r., V CZ 87/08; z 8 października 2014 r., II CZ 53/14; z 10 marca 2016 r., III CZ 7/16, i z 17 kwietnia 2019 r., V CZ 15/19). Mając powyższe na uwadze zażalenie wniesione i podpisane osobiście przez skarżącego jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 3 i 2 k.p.c. Należy również zwrócić uwagę, że zażalenie zostało wniesione na postanowienie Sądu Najwyższego. Zgodnie z art. 394 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (§ 1); zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (§ 1 1 ). Z niewątpliwego brzmienia tego przepisu wynika, że środek ten nie przysługuje od orzeczenia Sądu Najwyższego, który nie jest sądem drugiej instancji. Skarżąca nietrafnie przyjął, że dopuszczalne jest zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, wydane w związku z rozstrzygnięciem o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenia Sądu Najwyższego jako organu sprawującego nadzór judykacyjny nad orzecznictwem sądów powszechnych, nie podlegają legis latae zaskarżeniu w drodze środków odwoławczych (zob. postanowienie SN z 16 listopada 2018 r., IV CSK 12/18). Ewentualny wyjątek musiałby być wyraźnie wskazany w ustawie, a tego nie przewiduje ani ustawa o Sądzie Najwyższym, ani Kodeks postępowania cywilnego. Artykuł 394 2 § 1 1 k.p.c. odnosi się do niektórych postanowień sądu drugiej instancji, czyli do postanowień wydanych przez sąd powszechny. Sąd Najwyższy nie jest sądem powszechnym. Nie rozpoznaje sprawy w toku instancji tak jak sąd powszechny (zob. postanowienia SN z 8 lutego 2022 r., I PSKP 27/21, i z 9 lutego 2017 r., II PO 1/17). Te oczywiste uregulowania wskazują, że wniesione w sprawie zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne i stąd podlega odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 3 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. (M.K.) [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI