III CZ 289/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając ją za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia dla każdego z powodów.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Z. K. od wyroku w sprawie o zachowek, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego z powodów (G. D. i B. K.) była niższa niż wymagane 50 000 zł. Z. K. wniosła zażalenie, zarzucając błędną ocenę wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał, że współuczestnictwo formalne powodów w sprawie o zachowek oznacza, iż wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć dla każdego z nich osobno, a nie sumarycznie. W związku z tym skarga kasacyjna była niedopuszczalna, a zażalenie oddalono.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Z. K. na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, które odrzuciło skargę kasacyjną Z. K. od wyroku w sprawie o zachowek. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną, powołując się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Skarżąca określiła wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego z powodów (G. D. i B. K.) na kwotę 25 105,23 zł, co poniżej ustawowego progu. Z. K. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, wskazał, że w sprawach o prawa majątkowe wartość przedmiotu zaskarżenia musi wynosić co najmniej 50 000 zł. Podkreślił, że w przypadku współuczestnictwa formalnego, takiego jak w sprawach o zachowek, gdzie kilku powodów dochodzi samodzielnych roszczeń opartych na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, wartość przedmiotu zaskarżenia liczy się dla każdego podmiotu indywidualnie. Ponieważ świadczenie zasądzone na rzecz każdej z powódek było niższe niż 50 000 zł, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zachowek, przy współuczestnictwie formalnym powodów, powinna być liczona dla każdego powoda indywidualnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że współuczestnictwo formalne, charakterystyczne dla spraw o zachowek, nie tworzy więzi materialnoprawnej między uczestnikami. Wartość przedmiotu zaskarżenia należy zatem odnosić do indywidualnego roszczenia każdego z powodów, a nie sumować.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Z. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| G. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. K. | osoba_fizyczna | powódka |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki współuczestnictwa formalnego po stronie powodowej lub pozwanej.
k.p.c. art. 19 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Współuczestnictwo formalne powodów w sprawie o zachowek nie pozwala na sumowanie wartości ich roszczeń dla celów ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej jest ustalana indywidualnie dla każdego z powodów.
Odrzucone argumenty
Skarżąca błędnie określiła wartość przedmiotu zaskarżenia, sumując indywidualne świadczenia dla każdego z powodów.
Godne uwagi sformułowania
Współuczestnictwo osób dochodzących roszczeń o zachowek jest współuczestnictwem formalnym, nie zachodzi pomiędzy nimi więź o charakterze materialnoprawnym, łączy je natomiast jednorodzajowość samodzielnych roszczeń oraz jednakowa podstawa faktyczna i prawna.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zachowek oraz interpretacja pojęcia wartości przedmiotu zaskarżenia przy współuczestnictwie formalnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest kluczowa dla dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach spadkowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa spadkowego.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o zachowek jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 25 105,23 PLN
zachowek: 25 105,23 PLN
zachowek: 25 105,23 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 289/23 POSTANOWIENIE 18 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2024 r. w Warszawie zażalenia Z. K. na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 20 czerwca 2023 r., IV WSC 3/23, w sprawie z powództwa G. D. i B. K. przeciwko Z. K. o zachowek, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 czerwca 2023 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Z.K. od wyroku tego Sądu z 14 października 2022 r. w sprawie z powództwa G. S. i B. K. przeciwko Z. K. o zachowek. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Skarżąca określiła wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z powodów na kwotę 25 105,23 zł, wobec czego skargę kasacyjną należało uznać za niedopuszczalną. Pozwana Z. K. wniosła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w całości i domagała się jego uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 19 § 1 w zw. z art. 398 2 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dopuszczalność skargi kasacyjnej od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie o prawa majątkowe, uzależniona została od wartości przedmiotu zaskarżenia, określonej w art. 398 2 k.p.c. W odniesieniu do wymienionych rodzajów orzeczeń wydanych w sprawach cywilnych wartość ta oznaczona została na kwotę co najmniej 50 000 zł. W razie podmiotowej kumulacji po stronie powodowej lub pozwanej wartość praw lub zobowiązań dotyczących każdego podmiotu podlega zliczeniu jedynie w przypadku łączącego ich współuczestnictwa materialnego, istnienia pomiędzy nimi więzi o charakterze materialnoprawnym. Nie dochodzi do tego w wypadku współuczestnictwa formalnego, które w istocie stanowi połączenie w jednej sprawie samodzielnych roszczeń lub zobowiązań każdego podmiotu. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. do współuczestnictwa formalnego dochodzi, gdy w charakterze powodów lub pozwanych występuje kilka osób, a przedmiot sporu stanowią roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub ze zobowiązań z osobna, jak też dla wszystkich wspólnie. Współuczestnictwo osób dochodzących roszczeń o zachowek jest współuczestnictwem formalnym, nie zachodzi pomiędzy nimi więź o charakterze materialnoprawnym, łączy je natomiast jednorodzajowość samodzielnych roszczeń oraz jednakowa podstawa faktyczna i prawna (zob. postanowienia SN z: 18 stycznia 2012 r., II CZ 143/11 i 23 maja 2012 r., II CSK 705/11). Zakres zaskarżenia objęty skargą kasacyjną pozwanej dotyczy zasądzenia na rzecz powódek wskazanych kwot, które zostały przez nią zliczone, podczas gdy świadczenie przyznane każdej z powódek jest niższe od 50 000 zł. Błędnie zatem pozwana określiła wartość przedmiotu zaskarżenia, którą jest wartość każdego ze świadczeń zasądzonych prawomocnie w odniesieniu do każdej z powódek. Prowadzi to do wniosku, że Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną pozwanej jako niedopuszczalną. Z przytoczonych względów orzeczono, jak wyżej. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI