III CZ 288/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-02-21
SNRodzinnerozwódWysokanajwyższy
rozwódzażalenieSąd Najwyższyzastępstwo procesoweadwokatradca prawnyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie sądu apelacyjnego w sprawie o rozwód z powodu wniesienia go osobiście, z naruszeniem obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Powódka K.Ć. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie o rozwód. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił zażalenie. Głównym powodem odrzucenia było naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Sąd wskazał, że środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem tego przepisu jest niedopuszczalny i wada ta jest nieusuwalna. Dodatkowo, sąd zaznaczył, że samo zażalenie byłoby bezzasadne, ponieważ w sprawach o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna zgodnie z art. 398² § 2 pkt 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał na posiedzeniu niejawnym zażalenie K.Ć. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie o rozwód. Sąd Najwyższy postanowił odrzucić zażalenie. Uzasadnienie opiera się na naruszeniu przez powódkę obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., który obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Sąd podkreślił, że przymus ten ma na celu zapewnienie profesjonalnego przygotowania środków odwoławczych i że czynności podjęte przez stronę osobiście lub przez nieuprawnionego pełnomocnika są bezskuteczne. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem tego przepisu jest kwalifikowany jako niedopuszczalny, a wada ta ma charakter nieusuwalny. Sąd powołał się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego potwierdzające tę linię orzeczniczą. Dodatkowo, sąd zaznaczył, że zażalenie byłoby również bezzasadne, ponieważ zgodnie z art. 398² § 2 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o rozwód, co ma charakter generalny i wyłącza kontrolę kasacyjną orzeczeń w takich sprawach, niezależnie od ich wad.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie wniesione osobiście przez stronę, z naruszeniem obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, ponieważ zostało ono wniesione przez powódkę osobiście, co stanowi naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c. nakładającego obowiązek zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed SN. Wada ta jest nieusuwalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

A. Ć.

Strony

NazwaTypRola
K. Ć.osoba_fizycznapowódka
A. Ć.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Obejmuje ono również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem tego przepisu jest niedopuszczalny i ma charakter nieusuwalny.

k.p.c. art. 398² § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawie o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Wyłączenie to ma charakter generalny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało wniesione przez stronę osobiście, z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. nakazującego zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest wadą nieusuwalną, skutkującą niedopuszczalność środka odwoławczego. W sprawach o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z mocy prawa (art. 398² § 2 pkt 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Przymus adwokacko - radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny. Wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o rozwód."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed Sądem Najwyższym i spraw o rozwód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa ze względu na potwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów proceduralnych dotyczących zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym oraz niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rozwodowych.

Błąd formalny w Sądzie Najwyższym: zażalenie odrzucone z powodu braku profesjonalnego pełnomocnika.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 288/23
POSTANOWIENIE
21 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 lutego 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia K. Ć.
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie
‎
z 6 lipca 2023 r., I ACa 74/23,
‎
w sprawie z powództwa K.  Ć.
‎
przeciwko A. Ć.
‎
o rozwód,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
W związku z zażaleniem powódki K.Ć. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 6 lipca 2023 r.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Obejmuje ono również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji.
Przymus adwokacko - radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2019 r., V CZ 15/19). Odnosi się on do każdego postępowania przed Sądem Najwyższym i wyłącza zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście. Oznacza to, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym albo rzecznikiem patentowym są bezskuteczne.
Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87
1
§ 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18; z 16 stycznia 2009 r., V CZ 87/08, z 8 października 2014 r., II CZ 53/14, z 10 marca 2016 r., III CZ 7/16, z 17 kwietnia 2019 r., V CZ 15/19, z 27 czerwca 2023 r., III CZ 118/23).
Zażalenie w niniejszej sprawie podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. z tego powodu, że zostało wniesione przez powódkę osobiście, tj. z naruszeniem obowiązującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obligatoryjnego zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87
1
k.p.c.).
Ubocznie należy wskazać, że zażalenie było bezzasadne.
Zgodnie bowiem z art. 398
2
§ 2 pkt 1 k.p.c., w sprawie o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny. Nie jest zatem dopuszczalna kontrola kasacyjna wydawanych w tych sprawach jakichkolwiek orzeczeń i to bez względu na charakter wadliwości, jakimi mogą być one dotknięte (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, z 19 marca 2008 r., V CZ 9/08,
postanowienie Sądu z 20 czerwca 2022 r., III CZ 138/22 ).
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.
[SOP]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI