III CZ 287/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej T. spółki z o.o. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2023 r., którym odrzucono skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 września 2022 r. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 378 § 1 w związku z art. 398^21 oraz art. 394^1 § 3 k.p.c., wziął z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Analiza opierała się na uchwale Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu lub sprzeczność składu sądu z przepisami prawa zachodzi również wtedy, gdy w składzie orzeka sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy ustalił, że sędzia X.Y., orzekający w Sądzie Apelacyjnym, był powołany na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie. Ponadto, sędzia X.Y. wykazywał znaczące zaangażowanie polityczne, w tym członkostwo w partii politycznej, działalność samorządową, udział w konferencjach z politykami, udzielanie wywiadów w mediach powiązanych z partią, a także pełnienie funkcji zastępcy rzecznika dyscyplinarnego. Sąd uznał, że takie zaangażowanie narusza standardy niezawisłości i bezstronności, co skutkuje nieważnością postępowania przed Sądem Apelacyjnym. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście jego powołania i aktywności publicznej/politycznej, a także stosowanie uchwały SN z 2020 r. w sprawach dotyczących wadliwości składu sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego X.Y. i sposobu jego powołania oraz aktywności. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skład sądu orzekającego w Sądzie Apelacyjnym, w którym zasiada sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, jest zgodny z prawem, jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, skład sądu jest sprzeczny z prawem, co powoduje nieważność postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale z 2020 r., która wiąże składy SN. Stwierdzono, że sędzia X.Y. wykazywał znaczące zaangażowanie polityczne, co naruszało standardy niezawisłości i bezstronności, a tym samym skład sądu był wadliwy.
Czy uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) zachowuje moc wiążącą jako zasada prawna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała w pełni obowiązuje i zachowuje moc wiążącą jako zasada prawna zgodnie z art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, gdyż Sąd Najwyższy nie odstąpił od niej w przepisanym trybie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała wiąże wszystkie składy SN, a wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. (U 2/20) nie wywołuje skutków prawnych, ponieważ została podjęta z udziałem osób nieuprawnionych. Przywołano liczne orzeczenia SN potwierdzające moc uchwały.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| M. R. | osoba_fizyczna | powód |
| T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sprzeczność składu sądu z przepisami prawa zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
u.S.N. art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Uchwała składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) zachowuje moc wiążącą jako zasada prawna.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone postanowienie i znosi poprzedzające je postępowanie.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone postanowienie i znosi poprzedzające je postępowanie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.S.N. art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Uchwała wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego.
Dz.U. z 2018 r., poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 357 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
p.u.s.p. art. 42a
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia X.Y. wykazywał zaangażowanie polityczne, co naruszało standardy niezawisłości i bezstronności. • Wadliwość procesu powoływania sędziego X.Y. prowadziła do naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności. • Uchwała SN z 2020 r. jest wiążąca i stanowi podstawę do oceny składu sądu.
Godne uwagi sformułowania
wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • skład Sądu Apelacyjnego w Warszawie z udziałem Pana Sędziego [...] należy uznać za sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. i powodujący nieważność postępowania • sędzia X.Y. pozostawał zarówno w przeszłości, jak i pozostaje obecnie osobą zaangażowaną publicznie i politycznie po stronie konkretnej opcji politycznej godząc się na rolę jej swoistego zaplecza intelektualnego
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście jego powołania i aktywności publicznej/politycznej, a także stosowanie uchwały SN z 2020 r. w sprawach dotyczących wadliwości składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego X.Y. i sposobu jego powołania oraz aktywności. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu polityki na sądownictwo, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy: Sędzia z politycznym zaangażowaniem to nieważność postępowania!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.