III CZ 28/07

Sąd Najwyższy2007-08-22
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćSąd Najwyższypostępowanie cywilnewartość przedmiotu sporuapelacja

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym jest ustalona na podstawie wartości przedmiotu sporu z niższych instancji i nie może być dowolnie zmieniana.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił jego skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z powodu zaniżonej wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy ustalił wartość na 47.490 zł, podczas gdy powód wskazał 106.050 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym jest ustalona na podstawie wartości przedmiotu sporu z niższych instancji i nie podlega ponownemu ustalaniu według przepisów o wartości przedmiotu sporu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda B.R. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił skargę kasacyjną powoda jako niedopuszczalną. Sąd Okręgowy ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na 47.490 zł, podczas gdy powód wskazał kwotę 106.050 zł. Uzasadnieniem odrzucenia skargi było to, że wartość przedmiotu zaskarżenia (47.490 zł) była niższa od progu 50.000 zł, decydującego o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych. Powód zarzucił, że Sąd Okręgowy powinien był kierować się dyrektywami dotyczącymi ustalania wartości przedmiotu sporu (art. 19 i nast. k.p.c.). Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że w postępowaniu kasacyjnym odpowiednie stosowanie przepisów o wartości przedmiotu sporu nie uzasadnia ponownego ustalania tej wartości. Podkreślono, że tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i kasacji wyklucza oznaczenie w kasacji innej wartości przedmiotu zaskarżenia niż ustalona wcześniej. Przepisy dotyczące wartości przedmiotu sporu są skonstruowane z uwzględnieniem specyfiki pozwu i okresu wszczęcia sporu, a ustalona wartość pozostaje niezmieniona przez wszystkie instancje, nawet w warunkach inflacji. Sąd Najwyższy uznał, że możliwość zastosowania przepisów o wartości przedmiotu sporu w postępowaniu kasacyjnym sprowadza się do podania wartości ustalonej w sądzie pierwszej instancji, jeśli zaskarżono całość przedmiotu sporu. Nie można natomiast ponownego oznaczania wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób prowadzący do jej podwyższenia. W tej sprawie profesjonalny pełnomocnik powoda oznaczył wartość w apelacji na 47.490 zł, co wyklucza przyjęcie wyższej kwoty w skardze kasacyjnej. Sąd Okręgowy jedynie wskazał na wadliwość podanej przez skarżącego wartości, a nie dokonał ponownego jej badania. W związku z tym zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym jest ustalona na podstawie wartości przedmiotu sporu z niższych instancji i nie podlega ponownemu ustalaniu w celu jej podwyższenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym odpowiednie stosowanie przepisów o wartości przedmiotu sporu w postępowaniu kasacyjnym nie pozwala na ponowne ustalanie tej wartości. Tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i kasacji wyklucza oznaczenie w kasacji innej wartości niż ustalona wcześniej. Wartość przedmiotu sporu ustalona w niższych instancjach jest wiążąca dla postępowania kasacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

I.S.

Strony

NazwaTypRola
B.R.osoba_fizycznapowód
I.S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 25 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy badał wartość przedmiotu zaskarżenia w trybie art. 25 § 1 k.p.c., co powód uznał za podstawę do ponownego ustalenia wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 19

Kodeks postępowania cywilnego

Powód zarzucił, że Sąd Okręgowy powinien kierować się dyrektywami art. 19 i nast. k.p.c. przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 25 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o podawaniu lub oznaczaniu wartości przedmiotu wszczynanego sporu są skonstruowane z uwzględnieniem specyfiki warunków formalnych pozwu i okresu wszczęcia sporu (art. 25 § 2 in fine).

k.p.c. art. 26

Kodeks postępowania cywilnego

Reguła utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez sąd wartości przedmiotu sporu na okres całego postępowania we wszystkich instancjach (art. 26 k.p.c.). Sąd Okręgowy wskazał, że podana w skardze kasacyjnej wartość była wadliwa, bowiem nie odpowiadała ustalonej i niepodlegającej badaniu w toku postępowania wartości przedmiotu sporu (art. 26 k.p.c.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym jest ustalona na podstawie wartości przedmiotu sporu z niższych instancji i nie podlega ponownemu ustalaniu. Tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i kasacji wyklucza oznaczenie w kasacji innej wartości przedmiotu zaskarżenia niż ustalona wcześniej. Przepisy o wartości przedmiotu sporu są skonstruowane z uwzględnieniem specyfiki pozwu i okresu wszczęcia sporu, a ustalona wartość pozostaje niezmieniona przez wszystkie instancje.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy powinien był kierować się dyrektywami art. 19 i nast. k.p.c. przy ponownym ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i w kasacji wyłącza dopuszczalność oznaczenia w kasacji „wartości przedmiotu zaskarżenia" w kwocie innej niż poprzednio w apelacji przepisy o podawaniu lub oznaczeniu wartości przedmiotu wszczynanego sporu są skonstruowane z wyraźnym uwzględnieniem specyfiki warunków formalnych pozwu i okresu wszczęcia sporu reguła utrwalenia nie zakwestionowanej przez pozwanego lub nie sprawdzonej przez sąd wartości przedmiotu sporu na okres całego postępowania we wszystkich instancjach możliwość odpowiedniego zastosowania do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, zarówno w apelacji, jak i w skardze kasacyjnej „Przepisów o wartości przedmiotu sporu" musi być [...] sprowadzona do tego, że w razie zaskarżenia w całości orzeczenia rozstrzygającym o całym przedmiocie sporu, jako wartość przedmiotu zaskarżenia należy podać jego wartość ustaloną w sądzie pierwszej instancji.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Henryk Pietrzkowski

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym jest stała i wynika z wartości przedmiotu sporu z niższych instancji, co wyklucza jej ponowne ustalanie w celu podwyższenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej i ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Czy można podnieść wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 47 490 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 28/07 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 sierpnia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie z powództwa B.R. 
przeciwko I.S. 
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym 
w dniu 22 sierpnia 2007 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 r. ustalił, że 
wartością przedmiotu zaskarżenia we wniesionej przez powoda skardze  kasacyjnej 
jest kwota 47.490 zł, nie zaś wskazana przez skarżącego kwota 106.050 zł oraz 
skargę kasacyjną jako niedopuszczalną odrzucił. Rozstrzygnięcie powyższe 
uzasadnione zostało stwierdzeniem, iż zarówno w pozwie, jak i w apelacji, którą 
wniósł zawodowy pełnomocnik powoda wartość odpowiednio przedmiotu sporu 
oraz przedmiotu zaskarżenia określona została kwotą 47.490 zł, ona zatem 
wyznacza wartość przedmiotu zaskarżenia także w skardze kasacyjnej od wyroku 
oddalającego apelację od  wyroku oddalającego powództwo o zobowiązanie 
pozwanej do złożenia oświadczenia woli przenoszącego na rzecz powoda 
własność udziału ½ części we współwłasności nieruchomości. Skoro wartość 
przedmiotu zaskarżenia jest niższa od kwoty 50.000 zł, która w sprawach o prawa 
majątkowe 
wyznacza 
dolną 
granicę 
wartości 
zaskarżenia, 
decydującą 
o  dopuszczalności skargi kasacyjnej, należało ją, jako niedopuszczalna odrzucić. 
W zażaleniu powód zarzucił, że skoro Sąd Okręgowy „badał wartość 
przedmiotu zaskarżenia w trybie art. 25 § 1 k.p.c., to  powinien przy określaniu 
wartości przedmiotu zaskarżenia (faktycznej wartości przedmiotu sporu) kierować 
się dyrektywami art. 19 i nast. k.p.c.”. Doprowadziłoby to ustalenia faktycznej 
wartości żądań powoda wobec pozwanej.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego w postępowaniu 
kasacyjnym odpowiednie stosowanie - dla oznaczenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia - art. 19-23 k.p.c., nie może uzasadniać ponownego ustalania tej 
wartości. (por. orzeczenia SN z dnia 17.VII.1997 r., III CKN 135/97, z dnia 
14.XI.1997 r., III CZ 82/97,  z dnia 19.VI.1997 r., III CZ 25/97, opubl. w OSNC 1997, 
z. 10, poz. 162). W ostatnim z wymienionych orzeczeń Sąd Najwyższy podniósł, 
iż tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i w kasacji 
wyłącza dopuszczalność oznaczenia w kasacji „wartości przedmiotu zaskarżenia" 

 
 
3 
w kwocie innej niż poprzednio w apelacji. Podzielając argumentacje przytoczoną 
w ostatnim z wymienionych orzeczeń, podnieść należy, iż przepisy o podawaniu lub 
oznaczeniu 
wartości 
przedmiotu 
wszczynanego 
sporu 
są 
skonstruowane 
z wyraźnym uwzględnieniem specyfiki warunków formalnych pozwu i okresu 
wszczęcia sporu (por. zasady zawarte w art. 19 § 2, art. 25 § 2 in fine i art. 26 
k.p.c.). Według zgodnego, poczynając od okresu przedwojennego, stanowiska 
doktryny i orzecznictwa, przyjmowano, że odesłanie to nie pozwala na 
samodzielne, niezależne od ustalonej wartości przedmiotu sporu, wskazanie 
w kasacji (aktualnie w skardze kasacyjnej) wartości przedmiotu zaskarżenia, 
z uwzględnieniem aktualnych cen, zmienionej wysokości świadczeń okresowych, 
podwyższonego czynszu najmu lub dzierżawy, itp. Z przepisów odpowiadających 
obecnemu 
art. 
25 
i 
26 
k.p.c. 
wyprowadzono 
regułę 
utrwalenia 
nie 
zakwestionowanej przez pozwanego lub nie sprawdzonej przez sąd wartości 
przedmiotu sporu na okres całego postępowania we wszystkich instancjach. 
Stanowisko takie wyraźnie uwzględniało również występujące zjawiska inflacyjne. 
Oznacza to, że możliwość odpowiedniego zastosowania do oznaczenia wartości 
przedmiotu zaskarżenia, zarówno w apelacji, jak i w skardze kasacyjnej „Przepisów 
o wartości przedmiotu sporu" musi być - wbrew zarzutom podniesionym 
w zażaleniu - sprowadzona do tego, że w razie zaskarżenia w całości orzeczenia 
rozstrzygającym o całym przedmiocie sporu, jako wartość przedmiotu zaskarżenia 
należy podać jego wartość ustaloną w sądzie pierwszej instancji. Nie można 
natomiast odesłania tego rozumieć jako uprawnienia do ponownego oznaczania 
wartości przedmiotu zaskarżenia na użytek postępowania kasacyjnego, według 
reguł z art. 19 i nast. k.p.c., w sposób prowadzący do podwyższenia ustalonej już 
wartości przedmiotu sporu. 
Niedopuszczalność interpretacji przepisów dotyczących wartości przedmiotu 
zaskarżenia ujawnia się wyraźnie - jak  w niniejszej sprawie - wówczas, gdy 
ustalona już była nie tylko wartość przedmiotu sporu, ale i wartość przedmiotu 
zaskarżenia. Profesjonalny pełnomocnik powoda wartość tę oznaczył w apelacji  
kwotą 47.490 zł. Podana zatem w skardze kasacyjnej kwota 106.050 zł nie może 
być przyjęta jako wartość przedmiotu zaskarżenia. 

 
 
4 
Dodać należy, że skarżący błędnie zakłada, że Sąd Okręgowy na podstawie 
art. 25 k.p.c. ponownie zbadał wartość przedmiotu sporu. Sąd Okręgowy jedynie 
wskazał, że podana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia jest 
wadliwa, bowiem nie odpowiada ustalonej i nie podlegającej badaniu w toku 
postępowania wartości przedmiotu sporu (art. 26 k.p.c.).  
Z powyższych względów zażalenie jako bezzasadne należało oddalić 
(art.  39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI