II CZ 88/16
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na wyrok sądu okręgowego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Pozwany złożył zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że kontroli podlega jedynie formalna podstawa uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, a nie merytoryczna ocena sprawy. Stwierdzono, że sąd okręgowy prawidłowo uchylił wyrok, ponieważ sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 marca 2016 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 386 § 4 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 278 k.p.c., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a jego celem jest kontrola prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji. Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego, a nie merytoryczna ocena sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozważanej sprawie wystąpiło nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, który zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu. Sąd Okręgowy prawidłowo zatem uchylił wyrok, uznając potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, co zapobiegło pozbawieniu stron możliwości kontroli instancyjnej.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie to służy jedynie kontroli formalnych, procesowych podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, a nie stanowi substytutu skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Odmienne stanowisko oznaczałoby przyzwolenie na obejście przepisów o skardze kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwany (w zakresie zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| P. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Występuje nierozpoznanie istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.o.ś.
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej wykładni przepisów tej ustawy pozostały poza zakresem kontroli Sądu Najwyższego w ramach zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanego dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i uchwały sejmiku.
Godne uwagi sformułowania
celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest zatem jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego Stanowisko odmienne oznaczałoby przyzwolenie, by zażalenie to stanowiło substytut skargi kasacyjnej nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Monika Koba
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji; interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym oraz precyzuje pojęcie nierozpoznania istoty sprawy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Kiedy Sąd Najwyższy może badać merytorykę sprawy? Kluczowe zasady kontroli zażaleń.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 88/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Monika Koba SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko P. […] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2016 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt X Ga […] , oddala zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w P. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 czerwca 2015 r., w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko P. […] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P., o zapłatę. Orzeczenie zaskarżył pozwany zarzucając m.in. naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w zw. z 227 k.p.c. i art. 278 k.p.c. Pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394 1 § 1 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c.. Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest zatem jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego. Stanowisko odmienne oznaczałoby przyzwolenie, by zażalenie to stanowiło substytut skargi kasacyjnej, a więc środka prawnego zasadniczo innej rangi, sformalizowanego i mającego szansę rozpoznania przez Sąd Najwyższy tylko w wypadku spełnienia określonych przesłanek; mogłoby także prowadzić do obchodzenia przepisów o skardze kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2016 r., II CZ 8/16, niepubl.). Z tego względu poza zakresem kontroli pozostają zarzuty skarżącego dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.) i uchwały nr XVI […] Sejmiku Województwa […] z dnia 30 stycznia 2012 r. Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W rozważanej sprawie taka sytuacja występuje. Sąd Rejonowy uznał, że sam fakt zlokalizowania nieruchomości powoda w terenie objętym regulacją uchwały sejmiku nie oznacza uprawnienia do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przeciw pozwanemu, skoro postanowienia uchwały nie dotyczą bezpośrednio nieruchomości powoda. Natomiast Sąd Okręgowy przyjął, że w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania pozostaje również obniżenie wartości nieruchomości wynikające z wyłączenia żądania zaniechania immisji, co stanowi zawężenie granic własności i prowadzi do konieczności znoszenia hałasu. Dokonanie przez Sąd Okręgowy odmiennej oceny zasady roszczenia powoda, spowodowało konieczność poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych (ustalenie czy nieruchomość powoda rzeczywiście straciła na wartości, czy wynika to z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania), których Sąd Rejonowy z powyższych przyczyn zaniechał. Uzupełnienie postępowania dowodowego oraz dokonanie tych brakujących a niezbędnych ustaleń faktycznych przez Sąd Okręgowy, doprowadziłoby do pozbawienia stron - w razie niekorzystnego dla nich wyniku sprawy - możliwości poddania orzeczenia kontroli instancyjnej. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. aw jw
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę