Orzeczenie · 2018-09-07

III CZ 27/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-09-07
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie nieprocesowewznowienie postępowaniasąd najwyższyzażaleniedopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A.W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 2017 r., którym odrzucono skargę kasacyjną skarżącego od postanowienia tegoż Sądu z dnia 7 lutego 2017 r. Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 lutego 2017 r. oddalało zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w K., które odrzuciło skargę A.W. o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego, uznając je za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zinterpretowanie art. 519¹ § 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy lub postanowienia kończącego postępowanie (odrzucenie wniosku, umorzenie). Postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w tych kategoriach. Sąd Najwyższy podkreślił, że odrzucenie wniosku wszczynającego postępowanie różni się od żądania wznowienia postępowania, które zakłada prawomocne rozpoznanie sprawy. W związku z tym, argumentacja skarżącego o naruszeniu art. 398¹ § 1 k.p.c. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP została odrzucona. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, uznając, że wniesienie zażalenia, którego niezasadność wynika z jednoznacznego brzmienia ustawy i utrwalonego orzecznictwa, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w kontekście postanowień niekończących postępowania w sprawie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień innych niż merytoryczne lub kończące postępowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, które nie jest postanowieniem co do istoty sprawy i nie dotyczy odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania, podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519¹ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy lub postanowienia kończącego postępowanie (odrzucenie wniosku, umorzenie). Postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w tych kategoriach.

Czy odrzucenie wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe można zrównać z żądaniem wznowienia postępowania w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, między tymi sytuacjami istnieje zasadnicza różnica, wykluczająca próbę rozszerzenia granic dopuszczalności skargi kasacyjnej per analogiam.

Uzasadnienie

Żądanie wznowienia postępowania zakłada, że sprawa została już prawomocnie rozpoznana i strona zmierza do zakwestionowania wydanego rozstrzygnięcia, co odróżnia je od sytuacji odrzucenia wniosku wszczynającego postępowanie, które zamyka dostęp do sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaskarżący
L. B.inneuczestnik
B. G.inneuczestnik
R. G.inneuczestnik
X. Y.inneuczestnik
S. W.inneuczestnik
S. H.osoba_fizycznapełnomocnik skarżącego

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Inne postanowienia sądu drugiej instancji nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy zauważył, że wskazany w zażaleniu przepis w ogóle nie znajdował zastosowania w okolicznościach sprawy.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu zażalenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania nieprocesowego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście argumentacji skarżącego dotyczącej dostępu do sądu, jednakże sąd uznał, że odrzucenie wniosku wszczynającego postępowanie różni się od żądania wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniem co do istoty sprawy ani postanowieniem kończącym postępowanie, nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną na podstawie art. 519¹ § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 398¹ § 1 k.p.c. • Argumentacja konstytucyjna oparta na art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w kontekście odrzucenia wniosku wszczynającego postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniami co do istoty sprawy, nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną, chyba że chodzi o postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. • Odrzucenie pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe zamyka dostęp do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, żądanie wznowienia postępowania zakłada natomiast, że sprawa została uprzednio przez sąd prawomocnie rozpoznana, a strona zmierza do zakwestionowania wydanego rozstrzygnięcia. Między rozważanymi sytuacjami istnieje zatem zasadnicza różnica, wykluczająca próbę rozszerzenia granic dopuszczalności skargi kasacyjnej w drodze wnioskowania per analogiam. • Wniesienie zażalenia, którego niezasadność wynika z jednoznacznego brzmienia ustawy i jest potwierdzona utrwalonym - niedostrzeżonym w zażaleniu - orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Paweł Grzegorczyk

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w kontekście postanowień niekończących postępowania w sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień innych niż merytoryczne lub kończące postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w postępowaniu nieprocesowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst