III CZ 27/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że postanowienie sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniem co do istoty sprawy, nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Skarżący A.W. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, oddalił je. Uzasadniono, że zgodnie z art. 519¹ § 1 k.p.c., postanowienie sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniem co do istoty sprawy, nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną, z wyjątkiem postanowień o odrzuceniu wniosku lub umorzeniu postępowania kończących sprawę.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A.W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 2017 r., którym odrzucono skargę kasacyjną skarżącego od postanowienia tegoż Sądu z dnia 7 lutego 2017 r. Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 lutego 2017 r. oddalało zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w K., które odrzuciło skargę A.W. o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego, uznając je za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zinterpretowanie art. 519¹ § 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy lub postanowienia kończącego postępowanie (odrzucenie wniosku, umorzenie). Postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w tych kategoriach. Sąd Najwyższy podkreślił, że odrzucenie wniosku wszczynającego postępowanie różni się od żądania wznowienia postępowania, które zakłada prawomocne rozpoznanie sprawy. W związku z tym, argumentacja skarżącego o naruszeniu art. 398¹ § 1 k.p.c. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP została odrzucona. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, uznając, że wniesienie zażalenia, którego niezasadność wynika z jednoznacznego brzmienia ustawy i utrwalonego orzecznictwa, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 519¹ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy lub postanowienia kończącego postępowanie (odrzucenie wniosku, umorzenie). Postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w tych kategoriach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| L. B. | inne | uczestnik |
| B. G. | inne | uczestnik |
| R. G. | inne | uczestnik |
| X. Y. | inne | uczestnik |
| S. W. | inne | uczestnik |
| S. H. | osoba_fizyczna | pełnomocnik skarżącego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Inne postanowienia sądu drugiej instancji nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy zauważył, że wskazany w zażaleniu przepis w ogóle nie znajdował zastosowania w okolicznościach sprawy.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu zażalenia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania nieprocesowego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołany w kontekście argumentacji skarżącego dotyczącej dostępu do sądu, jednakże sąd uznał, że odrzucenie wniosku wszczynającego postępowanie różni się od żądania wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniem co do istoty sprawy ani postanowieniem kończącym postępowanie, nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną na podstawie art. 519¹ § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 398¹ § 1 k.p.c. Argumentacja konstytucyjna oparta na art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w kontekście odrzucenia wniosku wszczynającego postępowanie.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniami co do istoty sprawy, nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną, chyba że chodzi o postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. Odrzucenie pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe zamyka dostęp do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, żądanie wznowienia postępowania zakłada natomiast, że sprawa została uprzednio przez sąd prawomocnie rozpoznana, a strona zmierza do zakwestionowania wydanego rozstrzygnięcia. Między rozważanymi sytuacjami istnieje zatem zasadnicza różnica, wykluczająca próbę rozszerzenia granic dopuszczalności skargi kasacyjnej w drodze wnioskowania per analogiam. Wniesienie zażalenia, którego niezasadność wynika z jednoznacznego brzmienia ustawy i jest potwierdzona utrwalonym - niedostrzeżonym w zażaleniu - orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w kontekście postanowień niekończących postępowania w sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień innych niż merytoryczne lub kończące postępowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w postępowaniu nieprocesowym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 27/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi A. W. przy uczestnictwie L. B., B. G., R. G., X. Y. i S. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I Ns […] , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2018 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II WSC […] , 1. oddala zażalenie; 2. oddala wniosek pełnomocnika skarżącego adwokat S. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną A. W. od postanowienia tego Sądu z dnia 7 lutego 2017 r., którym oddalono zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w K., odrzucające złożoną przez A. W. skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zaskarżył zażaleniem skarżący, zarzucając naruszenie art. 398 1 § 1 k.p.c. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 519 1 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Oznacza to, że postanowienia sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniami co do istoty sprawy, nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną, chyba że chodzi o postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. Postanowieniem, które zaskarżono odrzuconą skargą kasacyjną, oddalono zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Postanowienie takie nie należy do kręgu zaskarżalnych skargą kasacyjną zgodnie z brzmieniem art. 519 1 § 1 k.p.c. ani też - zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem - nie może być z nimi zrównane (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2001 r., I CZ 94/01, OSNC 2002, nr 3, poz. 34, z dnia 15 października 2001 r., V CKN 357/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 92, z dnia 15 lutego 2002 r., III CZ 2/02, niepubl., z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 50/08, niepubl., z dnia 24 lutego 2012 r., I CSK 443/11, niepubl., z dnia 11 kwietnia 2012 r., III CSK 57/12, niepubl., z dnia 17 lipca 2014 r., III CZ 31/14, niepubl., z dnia 21 czerwca 2017 r., II CSK 30/17, niepubl., i z dnia 17 listopada 2017 r., III CZ 36/16, niepubl.). Pomijając, że wskazany w zażaleniu art. 398 1 k.p.c. w ogóle nie znajdował w okolicznościach sprawy zastosowania, w kontekście prezentowanej przez skarżącego argumentacji konstytucyjnej zauważyć należało, że odrzucenie pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe zamyka dostęp do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, żądanie wznowienia postępowania zakłada natomiast, że sprawa została uprzednio przez sąd prawomocnie rozpoznana, a strona zmierza do zakwestionowania wydanego rozstrzygnięcia. Między rozważanymi sytuacjami istnieje zatem zasadnicza różnica, wykluczająca próbę rozszerzenia granic dopuszczalności skargi kasacyjnej w drodze wnioskowania per analogiam. Z tych względów, na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym oddalono, zważywszy, że wniesienie zażalenia, którego niezasadność wynika z jednoznacznego brzmienia ustawy i jest potwierdzona utrwalonym - niedostrzeżonym w zażaleniu - orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2011 r., V CZ 66/11, niepubl., i z dnia 16 listopada 2016 r., I CZ 74/16, niepubl.). jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI