III CZ 27/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na odrzucenie ich skargi kasacyjnej w sprawie o naruszenie posiadania, potwierdzając niedopuszczalność skargi w sprawach posesoryjnych.
Gmina K. pozwała Z. S. i X. S. o naruszenie posiadania przejazdu i przechodu przez ich nieruchomość. Po wyrokach sądów niższych instancji przywracających posiadanie, pozwani wnieśli skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy jako niedopuszczalna w sprawie o naruszenie posiadania. Pozwani zaskarżyli to postanowienie zażaleniem, podnosząc argumenty dotyczące prawa własności i decyzji administracyjnej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając skargę kasacyjną za niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c.
Gmina K. wystąpiła z powództwem o przywrócenie posiadania przejazdu i przechodu przez nieruchomość pozwanych Z. S. i X. S., argumentując, że pozwani naruszyli wieloletni stan posiadania poprzez zmianę położenia bramy wjazdowej i uniemożliwienie dostępu do budynku Gminy. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, kwestionując istnienie tytułu prawnego powódki do przejazdu i przechodu. Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia 26 października 2015 r. przywrócił posiadanie przechodu, nakazując usunięcie bramy. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. oddalił apelację pozwanych. Następnie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych, uznając sprawę za sprawę o naruszenie posiadania, co czyni skargę niedopuszczalną. Pozwani w zażaleniu zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów dotyczących prawa własności i nieuwzględnienie decyzji administracyjnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że kwalifikacja sprawy jako sprawy o naruszenie posiadania zależy od faktycznych podstaw roszczenia, a w tym przypadku powódka wywodziła żądanie z faktu wyzucia z posiadania. W związku z tym, zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanych na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o naruszenie posiadania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o naruszenie posiadania. Kwalifikacja sprawy jako posesoryjnej zależy od faktycznych podstaw roszczenia powoda, a jeśli powód wywodzi żądanie z faktu wyzucia z posiadania lub jego zakłócenia, sprawa dotyczy naruszenia posiadania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Gmina K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina K. | instytucja | powódka |
| Z. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| X. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o naruszenie posiadania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 344
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony naruszonego posiadania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa ma charakter posesoryjny, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę art. 21 Konstytucji RP i art. 140 k.c. dotyczących prawa własności. Wyrok Sądu Okręgowego pozbawia pozwanych możliwości ogrodzenia nieruchomości i powoduje utratę jej wartości. Nie uwzględniono decyzji administracyjnej o zgodzie na budowę bramy. Nie jest to naruszenie posiadania, lecz utrata częściowej własności.
Godne uwagi sformułowania
Zakwalifikowanie sprawy jako sprawy o naruszenie posiadania zależy od tego, jakie fakty powołuje powód jako podstawę swojego roszczenia. Jeżeli powód wywodzi żądanie z faktu wyzucia z posiadania lub jego zakłócenia, sprawa dotyczy naruszenia posiadania.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Bogusław Dobrowolski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o naruszenie posiadania oraz kryteriów kwalifikacji takich spraw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu k.p.c. dotyczącego skargi kasacyjnej w sprawach posesoryjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach o naruszenie posiadania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy skarga kasacyjna jest ślepym zaułkiem? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o naruszenie posiadania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 27/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca) SSA Bogusław Dobrowolski w sprawie z powództwa Gminy K. przeciwko Z. S. i X. S. o naruszenie posiadania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2017 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie i zasądza od pozwanych na rzecz powódki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Gmina K. domagała się przywrócenia jej „posiadania przejazdu i przechodu” szlakiem o szerokości 3,5 m. biegnącym przez nieruchomość należącą do pozwanych i prowadzącym do budynku Gminy przez nakazanie pozwanym usunięcia bramy wjazdowej oraz zakazanie im w przyszłości „naruszenia powodów w posiadaniu przejazdu i przechodu”. Wskazała, że pozwani zmienili miejsce położenia bramy na swojej nieruchomości i zabronili powódce przechodzenia i przejeżdżania przez ich grunt, przez co naruszyli wieloletni stan posiadania, uniemożliwiając Gminie dostęp do jej budynku oraz jego remont i konserwację. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, zarzucając, że strona powodowa nigdy nie miała tytułu prawnego do przejazdu i przechodu przez ich nieruchomość, a zgoda na przechodzenie i przejazd została jej udzielona tylko dla dobra dzieci uczęszczających do szkoły znajdującej się w budynku Gminy. Zmiana położenia bramy nastąpiła po zakończeniu działalności szkoły i była zgłoszona do Starostwa Powiatowego w M.. Poza tym powódka ma możliwość bezpośredniego dostępu do budynku od strony drogi powiatowej. Wyrokiem z dnia 26 października 2015 r. Sąd Rejonowy w M. przywrócił stronie powodowej posiadanie przechodu po nieruchomości opisanej w pozwie, nakazując pozwanym usunięcie bramy i zakazując naruszania posiadania w przyszłości. Sąd Rejonowy ustalił, że Gmina była posiadaczem części przedmiotowej nieruchomości w zakresie wykonywanego przechodu, a postawienie przez pozwanych bramy uniemożliwiające ten przechód stanowiło naruszenie posiadania w rozumieniu art. 344 k.c. Wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację pozwanych, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych, wskazując, że żądanie pozwu przesądza, iż niniejsza sprawa jest sprawą o naruszenie posiadania w rozumieniu art. 398 2 § 2 pkt 1 k.p.c., co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. W zażaleniu pozwani zarzucili, że Sąd Okręgowy, odrzucając skargę kasacyjną, nie wziął po uwagę art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej chroniącego własność oraz art. 140 k.c. dotyczącego prawa własności. Zdaniem skarżących, wyrok Sądu Okręgowego pozbawia ich możliwości ogrodzenia w całości nieruchomości, co powoduje utratę jej wartości; nie uwzględnia również decyzji administracyjnej o zgodzie na budowę bramy wjazdowej. Nie jest to - ich zdaniem - naruszenie posiadania, lecz „utrata częściowej własności działki pozwanych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakwalifikowanie sprawy jako sprawy o naruszenie posiadania zależy od tego, jakie fakty powołuje powód jako podstawę swojego roszczenia. Jeżeli powód wywodzi żądanie z faktu wyzucia z posiadania lub jego zakłócenia, sprawa dotyczy naruszenia posiadania (por. orzeczenie SN z dnia 2 września 1957 r., 1 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 7 - 8, poz. 184, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2000 r., III CZ 46/00, nie publ.). Nie budzi wątpliwości, że roszczenie powoda przedstawione pod osąd w rozpoznawanej sprawie ma charakter posesoryjny. Orzeczenie Sądu pierwszej instancji dotyczyło ochrony naruszonego posiadania i taki przedmiot sporu był rozpoznany przez Sąd drugiej instancji. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 398 2 § 2 pkt 1 k.p.c. - skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. Na wniosek strony powodowej zawarty w odpowiedzi na zażalenie zasądzono na jej rzecz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 397 § 2, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI