III CZ 145/22

Sąd Najwyższy2022-05-06
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyzażalenieskarga kasacyjnakoszty postępowaniapomoc prawna z urzędudopuszczalność środka zaskarżeniauzupełnienie orzeczenia

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając je za niedopuszczalne.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej, domagając się zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, wskazując, że katalog zaskarżalnych postanowień jest wyczerpujący i nie obejmuje postanowień Sądu Najwyższego. Dodatkowo, sąd wskazał, że kwestie nierozstrzygniętych kosztów postępowania podlegają weryfikacji poprzez wniosek o uzupełnienie orzeczenia, a nie środek zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda J. A. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I CSK 951/22, którym odmówiono przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Pełnomocnik powoda z urzędu wniósł zażalenie, kwestionując brak orzeczenia o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne i je odrzucił. Uzasadnienie opiera się na katalogu postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, zawartym w art. 394(1) § 1 i 1(1) k.p.c., który ma charakter wyczerpujący. Zaskarżone postanowienie nie zostało wymienione w tych przepisach. Sąd podkreślił, że żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne ze względu na jego ustrojową pozycję. Ponadto, sąd wskazał, że uchybienie sądu polegające na nierozstrzygnięciu w sentencji postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania podlega weryfikacji przez złożenie wniosku o uzupełnienie orzeczenia, a nie przez wniesienie środka zaskarżenia, gdyż brak rozstrzygnięcia oznacza brak substratu zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu zażaleniem.

Uzasadnienie

Katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący i nie obejmuje postanowień Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

R. spółka komandytowa w W.

Strony

NazwaTypRola
J. A.osoba_fizycznapowód
R. spółka komandytowa w W.spółkapozwany
Powszechny Zakład Ubezpieczeń spółki akcyjnej w Warszawiespółkainterwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 394(1) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący.

k.p.c. art. 394(1) § § 1(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie niedopuszczalne, gdyż zaskarżone postanowienie nie znajduje się w katalogu postanowień podlegających zaskarżeniu do Sądu Najwyższego. Kwestia nierozstrzygniętych kosztów postępowania podlega procedurze uzupełnienia orzeczenia, a nie środka zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Katalog ten ma charakter wyczerpujący. Żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne. Brak rozstrzygnięcia w omawianym zakresie oznacza, że orzeczenie nie istnieje, w konsekwencji czego brakuje substratu zaskarżenia.

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

przewodniczący

Beata Janiszewska

sprawozdawca

Marcin Krajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego oraz tryb postępowania w przypadku braku rozstrzygnięcia o kosztach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozstrzygnięcia o kosztach w postanowieniu Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżalnością postanowień Sądu Najwyższego i sposobem dochodzenia zwrotu kosztów. Jest to istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania.

Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego nie jest możliwe? Kluczowe zasady proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CZ 145/22
POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Joanna Misztal-Konecka (przewodniczący)
‎
SSN Beata Janiszewska (sprawozdawca)
‎
SSN Marcin Krajewski
w sprawie z powództwa J. A.
‎
przeciwko R. spółce komandytowej w W.
‎
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej
Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń spółki akcyjnej w Warszawie
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 6 maja 2022 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt I CSK 951/22,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 14 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda J. A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 3 września 2020 r., oddalającego powództwo w sprawie o zapłatę przeciwko R. s.k. w W. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w Warszawie.
Pełnomocnik powoda z urzędu, adw. J. K., wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w zakresie, w jakim Sąd Najwyższy nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu.
Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest zawarty w art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 maja 2019 r., I CSK 746/17). Zaskarżone postanowienie nie zostało wymienione w powyżej przytoczonych przepisach, co skutkuje niedopuszczalnością zażalenia. W tym kontekście wypada przypomnieć, że zarówno art. 394
1
§ 1 k.p.c., jak i art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., analogicznie do uchylonego już art. 394
1
§ 2 k.p.c., dotyczą postanowień sądów pierwszej i drugiej instancji; żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia SN z: 22 listopada 2010 r., III SO 3/10; 9 marca 2011 r., III SO 1/11; 4 listopada 2021 r., V CZ 65/21).
W związku z powyższym jedynie ubocznie należy zauważyć, że uchybienie sądu polegające na nierozstrzygnięciu w sentencji postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania podlega weryfikacji przez złożenie środka rektyfikacyjnego w postaci wniosku o uzupełnienie orzeczenia, nie zaś przez wniesienie środka zaskarżenia. Jednym z podstawowych warunków dopuszczalności każdego środka zaskarżenia jest bowiem istnienie orzeczenia podlegającego zaskarżeniu. Brak rozstrzygnięcia w omawianym zakresie oznacza, że orzeczenie nie istnieje, w konsekwencji czego brakuje substratu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 lutego 1997 r., II CKN 15/97, 11 września 2002 r., V CKN 1165/00, 19 lipca 2006 r., I CZ 35/06, 4 lutego 2011 r., I UZ 174/10,16 maja 2013 r., II CSK 679/12, 14 stycznia 2015 r., II UZ 60/14, 28 lutego 2020 r., II CSK 634/18). Stanowisko to stosuje się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z tym tylko zastrzeżeniem, że wniosek o uzupełnienie orzeczenia wymagany jest wyłącznie w razie całkowitego pominięcia orzeczenia o kosztach; w razie przyznania ich w zaniżonej – zdaniem strony – wysokości, możliwe jest złożenie zażalenia co do niezasadnie nieprzyznanej części kosztów mimo braku wyraźnego orzeczenia o oddaleniu żądania przyznania tychże kosztów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 4 listopada 2010 r., IV CZ 82/10 oraz z 10 października 2012 r., I CZ 116/12, a także uchwała Sądu Najwyższego z 30 listopada 2011 r., III CZP 69/11, OSNC 2021, nr 4, poz. 48).
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI