III Cz 26/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-04-09
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
spadekwłaściwość sąduprawo pracyświadczenie rekompensacyjnewęgieldziedziczeniezażalenie

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego o przekazaniu sprawy do sądu pracy, uznając, że świadczenie rekompensacyjne za utratę prawa do bezpłatnego węgla, przyznane spadkodawczyni, weszło w skład masy spadkowej i sprawa należy do właściwości sądu cywilnego.

Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy rzeczowo w sprawie o zapłatę świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla i przekazał sprawę do Sądu Pracy. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że świadczenie stanowiło prawo majątkowe wchodzące w skład spadku po zmarłej. Sąd Okręgowy, uwzględniając charakter świadczenia i jego przyznanie przed śmiercią spadkodawczyni, uznał, że sprawa dotyczy dziedziczenia i należy do właściwości sądu cywilnego, uchylając postanowienie sądu rejonowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego, który stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bytomiu, Wydziałowi Pracy. Sąd Rejonowy uznał, że dochodzona rekompensata w wysokości 10.000 zł, wskazana w ustawie o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, stanowi odszkodowanie, a właściwy do jej rozpoznania jest sąd pracy. Powódka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. poprzez przyjęcie, że sprawa jest sprawą z zakresu prawa pracy, argumentując, że decyzja o przyznaniu prawa do rekompensaty została podjęta przed śmiercią spadkodawczyni, a pozwana podjęła realizację zobowiązania przed otwarciem spadku. Wskazała, że kwota ta stanowi prawo majątkowe wchodzące w skład spadku. Sąd Okręgowy zważył, że świadczenie rekompensacyjne, przewidziane w ustawie z dnia 12 października 2017 r., miało na celu zrekompensowanie strat finansowych osobom, które utraciły prawo do bezpłatnego węgla. Sąd podkreślił, że ustawa przewiduje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych od odmowy przyznania świadczenia. Jednakże, w okolicznościach niniejszej sprawy, świadczenie zostało już przyznane i weszło w skład masy spadkowej po zmarłej. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie to odnosi się do spraw z tytułu dziedziczenia, a zatem właściwy do jego rozpoznania jest sąd cywilny, zgodnie z art. 39 k.p.c. Dlatego też, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Świadczenie rekompensacyjne, które zostało przyznane spadkodawczyni przed śmiercią, stanowi prawo majątkowe wchodzące w skład masy spadkowej, a zatem sprawa należy do właściwości sądu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że skoro świadczenie zostało już przyznane i dotyczyło prawa majątkowego spadkodawczyni, sprawa ma charakter spadkowy i powinna być rozpoznana przez sąd cywilny, a nie sąd pracy, który jest właściwy w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych lub odszkodowania wynikające z prawa pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowódka
Spółka (...) Spółka Akcyjna w B.spółkapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 39

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.ś.r. art. 4 § 1

Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla

Pomocnicze

k.p.c. art. 461 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.r.s.p. art. 1 § 1 pkt 1

Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 922 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 461 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie rekompensacyjne stanowiło prawo majątkowe wchodzące w skład masy spadkowej po zmarłej. Decyzja o przyznaniu prawa do rekompensaty została podjęta przed śmiercią spadkodawczyni. Pozwana podjęła realizację zobowiązania przed otwarciem spadku.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy prawa pracy i właściwy jest sąd pracy.

Godne uwagi sformułowania

Niniejsze świadczenie, które zostało już przyznane, weszło w skład masy spadkowej po M. S. Uznać zatem należało, że roszczenie to odnosi się do spraw z tytułu dziedziczenia, a zatem Sąd Rejonowy w (...) był właściwy ze względu na właściwość wyłączną przewidzianą w art. 39 k.p.c.

Skład orzekający

Andrzej Dyrda

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Balion - Hajduk

sędzia

Marcin Rak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń przyznanych spadkodawcy, które weszły w skład masy spadkowej, a nie są bezpośrednio związane z prawem pracy czy ubezpieczeniami społecznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla; kluczowe jest ustalenie, czy świadczenie zostało już przyznane i stanowiło prawo majątkowe spadkodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w kontekście dziedziczenia świadczeń, które mogą być mylone ze sprawami pracowniczymi. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie charakteru roszczenia.

Spadek czy sprawa pracownicza? Sąd Okręgowy wyjaśnia, gdzie dochodzić świadczeń po zmarłym.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 26/19 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Andrzej Dyrda (spr.) Sędziowie: SO Magdalena Balion - Hajduk SO Marcin Rak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. P. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt I C 2362/18 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. SSO Marcin Rak SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion – Hajduk Sygn. akt III Cz 26/19 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w (...) postanowieniem z dnia 22 października 2018r. stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową oraz przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bytomiu, Wydziałowi Pracy uznając, że dla dochodzonej w niniejszej sprawie rekompensaty wskazanej w ustawie z 12 października 2017 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla jest odszkodowaniem w zryczałtowanej wysokości (10.000 zł) za utratę prawa do bezpłatnego węgla właściwy jest sąd pracy zgodnie z art. 461 § 1 k.p.c. i art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 kwietnia 1985 roku o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy powierza się Sądom Pracy. Zażalenie na to postanowienie wniósł powód zarzucając: a) naruszenie 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 461 § 1 k.p.c. i 200 §1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że sprawa jest sprawą z zakresu prawa pracy podczas gdy decyzja o przyznaniu prawa do rekompensaty dla spadkodawczyni została podjęta przed jej śmiercią. Nadto pozwana podjęła realizację zobowiązania przed otwarciem spadku stąd należy uznać, że przyznana decyzją kwota 10.000,00 zł stanowi prawo majątkowe wchodzące w skład spadku po M. S. b) naruszenie art. 922 §1 k.c. poprzez jego niezastosowanie podczas gdy dochodzone przez powódkę roszczenie weszło w skład masy spadkowej po M. S. . Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i pozostawienie Sadowi I instancji decyzji w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa odnosi się do odszkodowania przewidzianego w zryczałtowanej wysokości 10.000 zł wskazanej w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U.2017.1971). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, celem przedkładanego przez Ministra (...) projektu ustawy jest zrekompensowanie, do pewnego stopnia, w ramach możliwości budżetu państwa, strat finansowych poniesionych przez osoby, które otrzymywały bezpłatny węgiel w naturze lub w ekwiwalencie, na podstawie układów zbiorowych pracy i związanych z nimi porozumień i utraciły to uprawnienie wskutek wypowiedzenia w tym zakresie układów zbiorowych pracy i porozumień z nimi związanych. Realizacja celu nastąpi poprzez wypłatę z budżetu państwa świadczenia rekompensacyjnego z tytułu trwałej utraty prawa do bezpłatnego węgla. Uwzględniając zatem, że osobą uprawnioną w przedmiotowej sprawie była osoba wskazana w art. 2 ust. 1 pkt b w/w ustawy, tj. wdowy, wdowców i sieroty mających ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w lit. A , zwrócić należy uwagę, że właściwość w tym zakresie winna zostać ewentualnie ustalona na podstawie art. 461 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Tymczasem w niniejszej sprawie, nie była wymagana decyzja organu rentowego, co skutkować musiało stwierdzeniem, że Sąd Pracy nie jest właściwy do rozpoznania tego rodzaju spraw, tym bardziej, że w/w ustawa wyraźnie wskazała, że od odmowy, o której mowa w ust. 9 , przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 14 dni od dnia otrzymania odmowy. W okolicznościach niniejszej sprawy taki stan faktyczny nie zaistniał. Sąd Okręgowy uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy rację należy przyznać stronie powodowej. Niniejsze świadczenie, które zostało już przyznane, weszło w skład masy spadkowej po M. S. . Uznać zatem należało, że roszczenie to odnosi się do spraw z tytułu dziedziczenia, a zatem Sąd Rejonowy w (...) był właściwy ze względu na właściwość wyłączną przewidzianą w art. 39 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. należało orzec jak w sentencji. SSO Marcin Rak SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion – Hajduk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI