III CZ 252/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-03-30
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuskarga o stwierdzenie niezgodności z prawempostępowanie cywilneSąd Najwyższyzażalenieniedopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu rejonowego dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku. Sąd Rejonowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując na brak wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że skarga nie zawierała wymaganego elementu konstrukcyjnego, jakim jest wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jedynie opis i nazwę postępowania. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku z 30 listopada 2017 r., które uzupełniało wcześniejsze postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżąca R.B. pierwotnie wniosła pismo zatytułowane „Skarga nadzwyczajna”, które następnie sprostowała na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę na podstawie art. 424(6) k.p.c., uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ celem skargi nie może być uchylenie orzeczenia, a jedynie stwierdzenie jego niezgodności z prawem. Skarżąca w zażaleniu podnosiła, że przedmiotem jej żądania było właśnie stwierdzenie niezgodności z prawem, a wzmianki o konieczności eliminacji orzeczenia dotyczyły innych postępowań. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że ostatni akapit pisma skarżącej z 11 października 2019 r. jednoznacznie wskazywał, że skarga ma być środkiem „pozwalającym na uchylenie wadliwego orzeczenia sądowego”. Ani w pierwotnej skardze, ani w piśmie z 11 października 2019 r. nie zawarto formalnego wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 30 listopada 2017 r. Zwrot „o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia” służył jedynie opisowi pism skarżącej i nazwaniu postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy zasadnie stwierdził brak elementu konstrukcyjnego skargi, jakim jest wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem (art. 424(5) § 1 pkt 6 k.p.c.), co skutkowało niedopuszczalnością skargi. W konsekwencji, zażalenie skarżącej zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, celem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może być uchylenie orzeczenia, a jedynie stwierdzenie jego niezgodności z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wymaga wyraźnego wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie wniosku o uchylenie orzeczenia. W analizowanej sprawie skarżąca nie zawarła takiego wniosku, a jedynie wyraziła wolę uchylenia wadliwego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy we Włocławku

Strony

NazwaTypRola
R.B.osoba_fizycznaskarżąca
M. B.osoba_fizycznawnioskodawca
B.B.osoba_fizycznauczestnik
M.F.osoba_fizycznauczestnik
J.C.osoba_fizycznauczestnik
R.C.osoba_fizycznauczestnik
H.N.osoba_fizycznauczestnik
B.C.osoba_fizycznauczestnik
J.W.osoba_fizycznauczestnik
H.W.osoba_fizycznauczestnik
I.S.osoba_fizycznauczestnik
A.P.osoba_fizycznauczestnik
I.K.osoba_fizycznauczestnik
H.U.osoba_fizycznauczestnik
B.B.1osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 424 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający niedopuszczalność skargi, gdy jej celem jest uchylenie orzeczenia, a nie stwierdzenie jego niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 424 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa element konstrukcyjny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w tym wymóg wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 424 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący niedopuszczalności skargi i jej odrzucenia.

k.p.c. art. 424 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wskazujący, że do postępowania walidacyjnego nie stosuje się art. 424(6) § 2 k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 397 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem musi zawierać wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie o uchylenie orzeczenia. W analizowanej sprawie skarżąca nie zawarła wymaganego wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Odrzucone argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem pozwalającym na uchylenie wadliwego orzeczenia. Wzmianki o konieczności eliminacji orzeczenia dotyczyły innych postępowań.

Godne uwagi sformułowania

celem skargi nie może być uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a jedynie stwierdzenie jego niezgodności z prawem skarga nie zawiera elementu konstrukcyjnego, a więc wniosku o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Krzysztof Wesołowski

członek

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności konieczności zawarcia wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżenia, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy błąd formalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 252/22
POSTANOWIENIE
30 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Tomasz Szanciło (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Wesołowski
‎
SSN Dariusz Pawłyszcze (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 marca 2023 r. w Warszawie,
‎
zażalenia R.B.
na postanowienie Sądu Rejonowego we Włocławku
‎
z 5 grudnia 2019 r., WSC 315/17,
‎
w sprawie z wniosku M. B.
‎
z udziałem R.B., B.B., M.F., J.C., R.C., H.N., B.C., J.W., H.W., I.S., A.P., I.K., H.U. i B.B.1
‎
o stwierdzenie nabycia spadku,
na skutek skargi R.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku
z 30 listopada 2017 r., I Ns 315/17
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 6 lipca 2016 r., I Ns 129/16, sąd I instancji stwierdził nabycie spadku, oznaczając udział skarżącej na 1/5. Następnie zaskarżonym postanowieniem uzupełnił postanowienie z 6 lipca 2016 r. i stwierdził, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyło tylko troje spadkobierców,
‎
z wyłączeniem skarżącej, która nie wniosła apelacji.
Pismem zatytułowanym „Skarga nadzwyczajna” skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o uzupełnienie postanowienia z 6 lipca 2016 r., przy czym w pkt. 4 pisma wyjaśniła, że składa skargę nadzwyczajną w celu zainicjowania postępowania
‎
o stwierdzenie niezgodności prawem prawomocnego orzeczenia uzupełniającego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Następnie pismem z 11 października 2019 r. skarżąca sprostowała tytuł skargi na skargę
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarżąca nie zmieniła wniosków „skargi nadzwyczajnej”, lecz przeciwnie – wyjaśniła, że skarga
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem jest jedynym dostępnym środkiem pozwalającym na uchylenie wadliwego orzeczenia.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy odrzucił skargę na podstawie art. 424
6
k.p.c. jako niedopuszczalną, gdyż celem skargi nie może być uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a jedynie stwierdzenie jego niezgodności z prawem.
W zażaleniu skarżąca podniosła, że przedmiotem żądania odrzuconej skargi było stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, a słowa o konieczności eliminacji orzeczenia dotyczyły innych postępowań, w szczególności złożonego przez skarżącą wniosku o wniesienie skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ostatni akapit pisma skarżącej z
11 października 2019 r.
jednoznacznie wskazuje, że skarga ma być środkiem „pozwalającym na uchylenie wadliwego orzeczenia sądowego”. Ani w pierwotnej „skardze nadzwyczajnej”, ani w piśmie z 11 października 2019 r. nie zawarto żądania stwierdzenia niezgodności z prawem postanowienia z 30 listopada 2017 r. Zwrot „o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia” służy wyłącznie opisowi pism skarżącej oraz nazwaniu postępowania, które te pisma mają wszcząć.
Sąd Rejonowy zasadnie zatem uznał, że wniesiona skarga nie zawiera elementu konstrukcyjnego, a więc wniosku o stwierdzenie niezgodności wyroku
‎
z prawem (art. 424
5
§ 1 pkt 6 k.p.c.), do którego nie stosuje się postępowania walidacyjnego wskazanego w art. 424
6
§ 2 k.p.c. W konsekwencji, skarga jest niedopuszczalna (art. 424
6
§ 3 k.p.c.). Dlatego zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 397 § 3 w zw. z art. 424
12
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI