III CZ 251/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-03-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższyzażalenieniedopuszczalnośćprzymus adwokackiskargapostępowanie cywilnekpc

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego na postanowienie sądu niższej instancji, uznając je za niedopuszczalne z powodu braku podstawy prawnej do zaskarżenia oraz naruszenia wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie P. D. na postanowienie z dnia 29 marca 2023 r., którym odrzucono jego wcześniejsze zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, zgodnie z wyczerpującym katalogiem określonym w art. 394(1) § 1 i 1(1) k.p.c. Ponadto, zażalenie zostało wniesione osobiście przez pozwanego, co narusza wymóg zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym, przewidziany w art. 87(1) § 1 k.p.c., bez zaistnienia wyjątków od tej reguły. W konsekwencji, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie wniesione przez pozwanego P. D. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., które samo w sobie odrzucało zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 22 września 2022 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie pozwanego jest niedopuszczalne z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, postanowienie zaskarżone przez pozwanego nie znajduje się w katalogu postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, określonym w art. 394(1) § 1 i 1(1) k.p.c., który ma charakter wyczerpujący. Co więcej, postanowienia samego Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu, co wynika z jego ustrojowej pozycji. Po drugie, zażalenie zostało wniesione osobiście przez pozwanego, podczas gdy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski (art. 87(1) § 1 k.p.c.), a w niniejszej sprawie nie zaszły żadne z przewidzianych prawem wyjątków od tej zasady. Z tych względów, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, działając na podstawie art. 398(6) § 3 w zw. z art. 394(1) § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające zażalenie na postanowienie sądu niższej instancji nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, ponieważ katalog postanowień podlegających zaskarżeniu jest wyczerpujący i nie obejmuje tego typu sytuacji, a ponadto postanowienia Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 394(1) § 1 i 1(1) k.p.c., wskazując, że wyliczenie postanowień podlegających zaskarżeniu jest wyczerpujące i nie obejmuje zaskarżonego postanowienia. Podkreślono również, że postanowienia Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu ze względu na jego ustrojową pozycję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec niedopuszczalności zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
P. D.osoba_fizycznapozwany
Gmina L.instytucjapowód

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący.

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący.

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 87¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątki od obowiązku zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 87¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątek dotyczący zastępstwa procesowego Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie nie znajduje się w wyczerpującym katalogu postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego (art. 394(1) § 1 i 1(1) k.p.c.). Postanowienia Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu. Zażalenie zostało wniesione osobiście przez stronę, z naruszeniem wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego (art. 87(1) § 1 k.p.c.). Nie zachodzą żadne z wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest określony w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. nie podlegają zaskarżeniu postanowienia Sądu Najwyższego co wynika z ustrojowej pozycji tego Sądu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

Skład orzekający

Maciej Kowalski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego z powodu braku podstawy prawnej oraz naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego oraz naruszenia wymogu zastępstwa procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i potwierdza ugruntowane zasady postępowania przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania.

Sąd Najwyższy odrzuca zażalenie: kluczowe zasady postępowania i przymus adwokacki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 251/23
POSTANOWIENIE
28 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 marca 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia P. D.
‎
na postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna
‎
z 29 marca 2023 r., III CZ 23/23,
‎
w sprawie z powództwa Gminy L.
‎
przeciwko P. D.
‎
o zapłatę,
odrzuca zażalenie.
[SOP]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 29 marca 2023 r. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego P.D. na postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z 22 września 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Najwyższego wniósł osobiście pozwany.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.
Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego jest określony w art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący (zob. np. postanowienie SN z 14 września 2023 r., III CZ 182/23).
Postanowienie, które zostało zaskarżone przez pozwanego, nie zostało wymienione w powyżej powołanych przepisach, co skutkuje jego niedopuszczalnością, niezależnie od tego, jakie zarzuty żalący w nim podnosi. Zauważyć należy, że zarówno przywołany art. 394
1
§ 1, jak i art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., odnoszą się do orzeczeń sądów pierwszej i drugiej instancji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono natomiast, że nie podlegają zaskarżeniu postanowienia Sądu Najwyższego co wynika z ustrojowej pozycji tego Sądu (zob. np. postanowienie SN z 26 stycznia 2024 r., III CZ 457/22).
Zażalenie pozwanego zostało złożone ponadto z naruszeniem wymagania przewidzianego w art. 87
1
§ 1 k.p.c. Przywołany przepis stanowi, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
Wskazana regulacja nie znajduje zastosowania jedynie w postępowaniu o zwolnienie o kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art.  87
1
§ 2 k.p.c.). Przepisu art. 87
1
§ 1 k.p.c. nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 87
1
§ 3 k.p.c.).
Żaden ze wskazanych wyjątków nie zachodzi w badanej sprawie (art. 87
1
§ 2 i 3 k.p.c.); skarżący nie wykazał także, aby należał do grupy podmiotów, które posiadają zdolność postulacyjną i są zwolnione od zachowania przymusu adwokacko - radcowskiego. Wniesione przez pozwanego zażalenie - sporządzone osobiście - podlegało zatem odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
(M.M.)
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI