III CZ 25/13

Sąd Najwyższy2013-05-22
SNCywilneprawa majątkoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaniedopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniaubezpieczenia społeczneZUStytuł wykonawczypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, gdyż nie spełniała ona wymogów wartościowych ani formalnych dla spraw cywilnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił jego skargę kasacyjną. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (25 942,44 zł) w stosunku do wymaganego progu 50 000 zł dla spraw cywilnych oraz z powodu zbyt ogólnego sformułowania podstaw kasacyjnych. Powód argumentował, że sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, gdzie próg wynosi 10 000 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego odszkodowanie od członka zarządu za niezapłacone składki nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, lecz zwykłą sprawą cywilną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 stycznia 2013 r., którym odrzucono skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 listopada 2012 r. Wyrok ten oddalał apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 czerwca 2012 r., który z kolei oddalił powództwo J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Tytułem tym był wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 5 września 1995 r., zaopatrzony w klauzulę wykonalności, zasądzający na rzecz ZUS odszkodowanie od powoda jako członka zarządu spółki z o.o. za niezapłacone składki. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na niedopuszczalność z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia (25 942,44 zł), która nie osiągnęła wymaganego progu 50 000 zł dla spraw cywilnych (art. 398^2 § 1 k.p.c.), oraz z powodu zbyt ogólnego sformułowania podstaw kasacyjnych (art. 398^4 § 1 pkt 2 k.p.c.). Powód w zażaleniu argumentował, że sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, gdzie próg dopuszczalności skargi kasacyjnej wynosi 10 000 zł, i że przepisy zostały wskazane enumeratywnie. Sąd Najwyższy, analizując definicję spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych zawartą w art. 479 § 2 i 3 k.p.c., stwierdził, że sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego odszkodowanie od członka zarządu za niezapłacone składki nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, lecz zwykłą sprawą cywilną o prawa majątkowe. W związku z tym, skarga kasacyjna była niedopuszczalna z powodu niespełnienia wymogu wartościowego (min. 50 000 zł). Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, nie rozpoznając dalszych zarzutów jako niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, zasądzającego na rzecz ZUS odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności członka zarządu za niezapłacone składki, nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, lecz zwykłą sprawą cywilną o prawa majątkowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do definicji spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych zawartej w art. 479 § 2 i 3 k.p.c., wskazując, że obejmują one sprawy dotyczące odwołań od decyzji organów rentowych, świadczeń z ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także odszkodowań związanych ze służbą wojskową lub policyjną. Sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, nawet jeśli dotyczy zobowiązań powstałych z tytułu niezapłaconych składek, nie mieści się w tej definicji, a stanowi typową sprawę cywilną o charakterze majątkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe (min. 50 000 zł) oraz w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (min. 10 000 zł).

Pomocnicze

k.p.c. art. 479 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 459

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie odrębne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące podstawy skargi kasacyjnej (konkretne przepisy).

k.p.c. art. 398^6 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego odszkodowanie od członka zarządu za niezapłacone składki nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, lecz zwykłą sprawą cywilną. W zwykłej sprawie cywilnej o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 50 000 zł.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być niższa niż 10 000 zł. Przepisy, których naruszenie wytknął skarżący, zostały enumeratywnie wskazane. Niedopatrzenie w sformułowaniu podstaw kasacyjnych powinno być potraktowane jako brak i wezwane do doprecyzowania w trybie art. 398^6 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

ustawowa, regulacyjna definicja sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest „zwykłą” sprawą cywilną o prawa majątkowe

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i odróżnienie ich od zwykłych spraw cywilnych w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością członka zarządu za składki i postępowaniem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych od zwykłych spraw cywilnych w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej, co ma praktyczne znaczenie przy ocenie wartości przedmiotu zaskarżenia.

Kiedy sprawa o składki ZUS przestaje być sprawą z ubezpieczeń społecznych? Sąd Najwyższy wyjaśnia kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 25 942,44 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 25/13 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 maja 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
SSN Barbara Myszka 
 
 
w sprawie z powództwa J. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 22 maja 2013 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 31 stycznia 2013 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił 
skargę kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z dnia 8 listopada 2012 r,. 
oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 czerwca 2012 
r., oddalającego powództwo powoda skierowane przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych, o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego - wyroku Sądu 
Wojewódzkiego w K.z dnia 5 września 1995 r., zaopatrzonego w klauzulę 
wykonalności - zasądzającego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 
odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności powoda jako członka zarządu spółki z 
ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki, powstałe na skutek 
niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Sąd Okręgowy 
stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdyż wartość zaskarżenia 
wynosi 25 942,44 zł, a więc nie sięga progu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. 
Skarga nie spełnia także wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., 
gdyż jej podstawa została sformułowana w sposób zbyt ogólny, bez  wskazania 
konkretnych przepisów, które zostały - zdaniem skarżącego - naruszone. 
 
Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego zażaleniem, w którym 
zarzucił, że „niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, 
w których wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być niższa niż 10 tys. zł, gdyż 
dotyczy roszczenia  ZUS przeciwko powodowi o rzekomo niezapłacone składki”. 
Podniósł także, że przepisy, których naruszenie wytknął, zostały „enumeratywnie 
wskazane 
akapit 
wyżej, 
razem 
ze 
wskazaniem 
podstaw 
kasacyjnych”. 
Zdaniem  skarżącego, „takie niedopatrzenie winno się potraktować jako brak 
i  w trybie art. 3986 § 1 k.p.c. wezwać do doprecyzowania zarzutów”. 
Skarżący  wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy 
Sądowi drugiej instancji. 
 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
 
Ustawowa, regulacyjna definicja sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych 
została sformułowana w art. 479 § 2 i 3 k.p.c. Zgodnie z tymi przepisami, przez 
sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których 
wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń 
społecznych i ubezpieczenia rodzinnego, emerytur i rent, innych świadczeń 
w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także 
odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających 
w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub Służbie Więziennej. 
Przez omawiane sprawy rozumie się również sprawy wszczęte na skutek 
niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, 
w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw 
orzekania o stopniu niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków 
prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami 
lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami 
uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem 
Ubezpieczeń Społecznych. Sprawy te – zgodnie z art. 459 k.p.c. - podlegają 
rozpoznaniu w postępowaniu odrębnym unormowanym w art. 459-47716 k.p.c., 
a w myśl art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w tych sprawach przysługuje wtedy, 
gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy zł. 
Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna przysługuje 
także w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie 
obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. 
 
W tej sytuacji jest oczywiste, że sprawa o pozbawienie tytułu wykonalności 
tytułu wykonawczego, prawomocnego wyroku zasądzającego na rzecz Zakładu 
Ubezpieczeń Społecznych odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności dłużnika jako 
członka zarządu  spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki 
powstałe na skutek niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, 
zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń 
społecznych; jest „zwykłą” sprawą cywilną o prawa majątkowe, w której skarga 
kasacyjna przysługuje wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 
co najmniej pięćdziesiąt tysięcy zł (art. 3982 § 1 in principio k.p.c.) 

 
4 
Z tych względów, nie rozpoznając dalszych zarzutów zażalenia jako 
niemających już żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, Sąd Najwyższy orzekł, jak 
w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI