III CZ 25/10

Sygn. akt III CZ 25/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 29 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
 
w sprawie ze skargi D. K. - G. oraz W. G. o wznowienie postępowania  
w sprawie z powództwa „A.(...)” sp. z o.o. w Z. 
przeciwko D. K.-G. i W. G. 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 29 czerwca 2010 r., 
zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 marca 2010 r., 
sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Pozwani D. K. – G. i W. G. wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu 
Apelacyjnego z dnia 1 marca 2010 r., odrzucające ich skargę o wznowienie 
postępowania w sprawie z powództwa „A.(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 
w Z. o zapłatę, zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 29 grudnia 2004 r. 
W skardze o wznowienie postępowania skarżący powołali podstawy wznowienia 
z art. 403 § 1 i § 2 k.p.c. Podnieśli, że zaskarżony wyrok został oparty na fałszywym 
dokumencie oznaczonym jako „Termination and business transfer agreement” oraz że 
doszło do wykrycia takich okoliczności i nowych środków dowodowych, które mogły 
mieć wpływ na wynik sprawy, a z których pozwani nie mogli skorzystać w poprzednim 

 
2 
postępowaniu. Według skarżących doszło do przerobienia akt sądowych, do których po 
wydaniu wyroku dołączono drugą kserokopię powołanego wyżej dokumentu, nadając jej 
cechy dokumentu autentycznego i oryginalnego. Z zapisów w protokołach rozpraw nie 
wynika bowiem, aby dokument taki był złożony w toku postępowania, a obecnie znajduje 
się on w aktach. Umieszczony jest przed protokółem rozprawy z 19 listopada 2004 r., 
chociaż znajduje się na nim pieczęć Ambasady Polskiej w Hadze opatrzona datą 25 
listopada 2004 r. Skarżący zwrócili też uwagę, że dokument ten nie jest oryginałem, 
tymczasem w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny powołał się na oryginał umowy. 
Ponadto wskazali, że pozwana – ze względu na stan zdrowia - miała ograniczoną 
możliwość działania w postępowaniu apelacyjnym. 
Odrzucając skargę Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że w rzeczywistości nie zachodzą 
wskazywane przez skarżących podstawy wznowienia. Sąd ten podkreślił, że 
okoliczności i dowody później wykryte to takie, które w poprzednim postępowaniu nie 
były znane stronom. Tymczasem dokument, na który powołują się skarżący był znany 
zarówno 
im 
jak 
i 
sądowi 
drugiej 
instancji. 
Ewentualne 
zarzuty 
dotyczące 
nieoryginalności tego dokumentu pozwani mogli podnieść w skardze kasacyjnej, 
natomiast sam fakt jego złożenia do akt sprawy jest niewątpliwy i wynika z 
przedstawionych okoliczności. Nie miały znaczenia, w ocenie Sądu Apelacyjnego, 
zarzuty pozwanych do treści protokołów rozpraw apelacyjnych, które nie zawierały 
wzmianek o złożeniu do akt sprawy tego dokumentu, ani fakt wadliwego zszycia akt. Nie 
dowodzi również, fałszerstwa tego dokumentu okoliczność, iż został on datowany przez 
Ambasadę RP w Hadze w dniu 5 (prawidłowo 25 listopada) listopada 2004 r., skoro 
wyrok w tej sprawie został wydany dopiero 29 grudnia 2004 r. Ponadto Sąd Apelacyjny 
uznał, że nie mają podstaw twierdzenia o ograniczonej możliwości osobistego działania 
w postępowaniu apelacyjnym przez pozwaną, ponieważ była ona reprezentowana przez 
profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego. 
W zażaleniu pozwani zarzucili niezgodność ustaleń faktycznych Sądu 
Apelacyjnego z materiałem dowodowym zawartym w skardze o wznowienie i naruszenie 
przepisów postępowania: 
- 
art. 230 w związku z art. 227 k.p.c., przez zaniechanie ponownego zbadania i 
zweryfikowania kwestionowanego przez pozwanych dokumentu, 
- 
art. 328 § 2 k.p.c., przez brak wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w 
zaskarżonym postanowieniu. 

 
3 
W konkluzji pozwani wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie 
sprawie dalszego biegu.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu pozwanych, dotyczącego 
naruszenia art. 230 w związku z art. 227 k.p.c., przez zaniechanie poczynienia istotnych 
dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, w szczególności w postaci braku 
ponownego zbadania i zweryfikowania kwestionowanego przez nich dokumentu. Artykuł 
227 k.p.c. określa przedmiot dowodu, którym są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy 
istotne znaczenie. Z kolei zgodnie z art. 230 k.p.c., gdy strona nie wypowie się co do 
twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, 
może fakty te uznać za przyznane. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że 
przepis art. 230 k.p.c. stwarza domniemanie przyznania faktów, a nie ich oceny prawnej, 
czy tym bardziej przyznania prawa. Natomiast twierdzenie, iż art. 227 k.p.c. został 
naruszony przez sąd rozpoznający sprawę ma rację bytu tylko w sytuacji, gdy wykazane 
zostanie, że sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w 
sprawie i ta wadliwość postępowania dowodowego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, 
bądź gdy sąd odmówił przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w 
sprawie, wadliwie oceniając, iż nie mają one takiego charakteru (por. wyroki Sądu 
Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2001 r., IV CKN 323/00 – niepubl.; z dnia 15 maja 2009 
r., II CSK 680/08 – niepubl.; z dnia 4 listopada 2008 r., II PK 47/08 – niepubl.; czy z dnia 
7 października 2004 r., IV CK 75/04 – niepubl.). Żaden z tych wypadków nie występuje 
jednak w rozpatrywanej sprawie. 
Pozwani formułowali trzy podstawy wznowienia postępowania, a obecnie 
powołują się na dwie z nich – oparcie wyroku na sfałszowanym dokumencie (art. 403 § 
1 pkt 1 k.p.c.) oraz późniejsze wykrycie środka dowodowego, z którego nie mogli 
wcześniej skorzystać (art. 403 § 2 k.p.c.). W obydwu wypadkach chodzi o ten sam 
dokument – znajdujący się w aktach sprawy na kartach 250-263 i wskazany przez Sąd 
Apelacyjny w uzasadnieniu kwestionowanego przez pozwanych wyroku z określeniem, 
że jest to oryginał umowy. Skarżący mają rację, że jest to kopia dokumentu, a nie jego 
oryginał i takie jego określenie przez Sąd Apelacyjny nie dopowiadało rzeczywistości. 
Nie wyjaśniają natomiast dlaczego uważają, że kopia ta została sfałszowana, co 
należałoby rozumieć jako twierdzenie, że ujęta w niej treść nie stanowi wiernego 
odtworzenia dokumentu oryginalnego. Zarzutu tego nie wyjaśnia odwoływanie się przez 
skarżących do argumentu, że z akt nie wynika, żeby został do nich włączony oryginał 

 
4 
umowy, wobec czego Sąd Apelacyjny nie mógł się nim posłużyć. Z zapisu w 
uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego wynika bowiem, że odwołuje się on do pisma 
znajdującego się w aktach na stronach 250-263, które nadal tam jest wszyte, a którego 
pojawienie się w aktach sprawy, wbrew stanowisku skarżących, wynika z treści 
protokołu rozprawy z dnia 19 listopada 2009 r. W protokole tym odnotowano informację 
udzieloną przez pełnomocnika powoda, że na razie nie otrzymał kompletnej umowy od 
kontrahenta zagranicznego, a jedynie zobowiązanie tego podmiotu, że odpis dokumentu 
potwierdzony za zgodność przez notariusza przekaże stronie powodowej do 22 
listopada 2004 r. i dopiero wtedy możliwe będzie jego przedstawienie sądowi. 
Jednocześnie poinformował o posiadaniu kopii umowy i dalszych dokumentów. Złożony 
odpis wszyty został przy protokole tej rozprawy, co potwierdzałoby związek pomiędzy 
oświadczeniem a jego realizacją. Swoją czynność pełnomocnik powoda potwierdził w 
piśmie z 20 grudnia 2004 r., informując o przesłaniu kopii dowodów złożonych na 
rozprawie 19 listopada 2004 r. pełnomocnikowi pozwanych. Nie jest to zrozumiale 
oświadczenie, jednak wydaje się, że nawiązuje do kopii, które pełnomocnik powoda 
wtedy posiadał. Oczywiste jest bowiem, że fizyczne złożenie odpisu z potwierdzeniami – 
zgodnie z oświadczeniem na rozprawie - musiało nastąpić po dniu 25 listopada 2004 r. 
(ostatnia z dat na adnotacjach urzędowych), a przed 20 grudnia 2004 r. (potwierdzenie 
doręczenia odpisu pełnomocnikowi pozwanych). Jeżeli zatem skarżący uznają że 
sfałszowanie dokumentu polegało na podaniu odpisu umowy za oryginał, to brak 
podstaw do przypisania powodowi takiego działania. 
W tych okolicznościach nie sposób także podzielić poglądu skarżących, że odpis 
umowy stanowi nieujawniony wcześniej środek dowodowy, z którego nie mogli 
skorzystać (co w tym wypadku oznacza, że nie mogli go skutecznie zwalczać) w czasie 
toczącego się postępowania. Mogli bowiem kwestionować go zarówno w toku 
postępowania przez Sądem Apelacyjnym jak i w skardze kasacyjnej, także w zakresie 
jego charakteru, zdatności do pełnienia roli dowodowej i zgodności z odpisami, które 
otrzymali. Tym samym pogląd o potrzebie szerszego analizowania treści tego 
dokumentu w postępowaniu dotyczącym badania zasadności skargi o wznowienie 
postępowania nie mógł zostać uwzględniony. 
Skarżący nie mają też racji zarzucając naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak 
wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia ujętego w zaskarżonym postanowieniu. 
Sąd Apelacyjny przedstawił w uzasadnieniu te okoliczności faktyczne, które wiązały się 
z formułowanymi przez skarżących podstawami wznowienia. Taki jedynie zakres ustaleń 

 
5 
był niezbędny, gdyż o odrzuceniu skargi decydowało stwierdzenie, że wskazane 
podstawy w rzeczywistości nie występują. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. 
z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.