II CZ 28/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że mimo trudnej sytuacji majątkowej, nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zwolnienie jej z obowiązku zwrotu kosztów wygrywającej stronie.
Pozwana złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, domagając się nieobciążania jej kosztami na rzecz powódki, powołując się na trudną sytuację majątkową i art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że sama trudna sytuacja ekonomiczna nie jest wystarczająca do zastosowania art. 102 k.p.c., jeśli nie towarzyszą jej inne szczególne okoliczności. Sąd podkreślił różnicę między zwolnieniem od kosztów sądowych (gdzie koszty ponosi Skarb Państwa) a zastosowaniem art. 102 k.p.c. (gdzie strona wygrywająca ponosi koszty).
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrywał zażalenie pozwanej M. C. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które zasądziło od niej na rzecz powódki K. M. kwotę 1.516 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwana argumentowała, że Sąd Rejonowy powinien zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać jej kosztami ze względu na szczególnie trudną sytuację majątkową. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że pozwana, mimo trudnej sytuacji finansowej (dochód 2260 zł netto, koszty 1600 zł, brak osób na utrzymaniu), nie wykazała istnienia dodatkowych, szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Sąd podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, a sama trudna sytuacja ekonomiczna nie jest wystarczająca do zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że współistnieją inne, szczególnie uzasadnione okoliczności. Sąd przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi pozwanej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczająca do zastosowania art. 102 k.p.c. Konieczne są dodatkowe, szczególnie uzasadnione okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 102 k.p.c. stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i jest przepisem szczególnym. Sama niekorzystna sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej nie jest wystarczająca do zwolnienia jej z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że współistnieją inne szczególne okoliczności, które łącznie z sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
K. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. C. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Skarb Państwa Sądu Rejonowego w Kaliszu | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zwrotu kosztów |
| adwokat M. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca pokrywa koszty strony wygrywającej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ustanawiający zasadę słuszności, pozwalający na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, nawet jeśli strona wygrywająca powinna je otrzymać.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący orzekania w przedmiocie kosztów w postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka wygrała sprawę, co zgodnie z art. 98 k.p.c. uzasadnia obciążenie pozwanej kosztami. Trudna sytuacja majątkowa pozwanej nie jest wystarczająca do zastosowania art. 102 k.p.c. bez dodatkowych, szczególnie uzasadnionych okoliczności.
Odrzucone argumenty
Pozwana argumentowała, że jej szczególnie trudna sytuacja majątkowa uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. i zwolnienie jej z obowiązku zwrotu kosztów procesu na rzecz powódki.
Godne uwagi sformułowania
art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej Sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności
Skład orzekający
Barbara Mokras
sędzia
Marian Raszewski
przewodniczący
Janusz Roszewski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy strona powołuje się na trudną sytuację majątkową."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga oceny, czy istnieją dodatkowe okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące kosztów procesu i stosowania art. 102 k.p.c., co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze zwalnia z kosztów procesu? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice art. 102 k.p.c.”
Dane finansowe
WPS: 1516 PLN
zwrot kosztów procesu: 1516 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt II Cz 28/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 23 lutego 2016r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Marian Raszewski Sędziowie: SSO Barbara Mokras SSO Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. M. przeciwko M. C. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek zażalenia pozwanej od postanowienia o kosztach zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I C 592/15 postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. przyznać od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz adwokata M. K. w kancelarii adwokackiej w K. kwotę 150 zł podwyższoną o 23 % podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za udzieloną pozwanej nieodpłatnie pomoc prawna z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski Sygnatura akt II Cz 28/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwanej M. C. i na rzecz powódki K. M. kwotę 1.516 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że o kosztach orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożyła pozwana zarzucając, że Sąd w oparciu o art. 102 k.p.c. powinien nie obciążyć powódki kosztami i to z uwagi na jej szczególnie trudną sytuację majątkową stanowiącą szczególnie uzasadniony przypadek. na tej podstawie wniosła o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i nie zasadzanie od pozwanej na zrecz powódki kosztów procesu Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pozwana została zwolniona od kosztów sądowych i został jej przydzielony pełnomocnik z urzędu. Pozwana jest emerytką i nadal pracuje . Z tych tytułów uzyskuje dochody w łącznej wysokości 2260 zł netto miesięcznie Nie ma nikogo na utrzymaniu. Koszty mieszkania, leków i wyżywienia wynoszą łącznie 1600 złotych. Sąd uznał, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych i kosztów pełnomocnika. Powódka przegrała sprawę i dlatego Sąd obciążył ją kosztami na rzecz przeciwnika. Zrobił to zgodnie z reguła zawartą w art. 98 k.p.c. Domagając się na podstawie tych samych okoliczności nieobciążania kosztami procesu należnymi na podstawie art. 98 k.p.c. , przeciwnikowi, który wygrał spór sądowy, , pozwana nie dostrzega istotnych różnic skutków obu rozstrzygnięć. W wypadku zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu koszty sądowe ponosi za stronę Skarb Państwa. Natomiast w wypadku zastosowania art. 102 k.p.c. strona wygrywająca sprawę musi ponieść koszty jej prowadzenia mimo, że według obowiązujących reguł odpowiedzialności za wynik sporu powinna uzyskać ich zwrot od przeciwnika, gdyż jego roszczenie okazało się niezasadne. Przepis art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, Sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej , nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. Por. postanowienie SN z dnia 8 grudnia 2011 r., IV CZ 111/11, LEX nr 1119554. W niniejszej sprawie żadna z takich okoliczności nie zachodzi, pozwana nawet w zażaleniu na te dodatkowe szczególne okoliczności się nie powołuje, zatem powódka ma prawo otrzymać zwrot kosztów postępowania. Pełnomocnikowi pozwanej należy się natomiast wynagrodzenie za zastępstwo prawne udzielone z urzędu pozwanej w postepowaniu zażaleniowym. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. , orzec jak w sentencji. SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI