III CZ 243/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, uznając, że uznanie powództwa przez część pozwanych nie zwalniało sądu z obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na wyrok sądu apelacyjnego, który uchylił wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powód zarzucił sądowi apelacyjnemu naruszenie przepisów k.p.c. poprzez uznanie, że uznanie powództwa przez część pozwanych wywołuje skutki procesowe wobec wszystkich stron. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, uchylając zaskarżony wyrok.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda M. B. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2022 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 marca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powództwo dotyczyło ustalenia. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, uznając, że uznanie powództwa przez pozwanych P. M. i I. M. wywołało skutki procesowe wobec wszystkich pozwanych. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1, art. 213 § 2, art. 316 § 1 k.p.c., wskazując, że uznanie powództwa przez część pozwanych nie powinno skutkować wobec wszystkich. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Podkreślił, że konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości zachodzi, gdy merytoryczne rozpoznanie sporu przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia przez ten sąd całego postępowania dowodowego. Wskazał, że nawet potrzeba znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania orzeczenia kasatoryjnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przed sądem pierwszej instancji, a jego owocem było przyjęcie, że uznanie powództwa odpowiada stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy. Wycofanie uznania powództwa na etapie postępowania apelacyjnego mogło jedynie skutkować koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 398[15] w zw. z art. 394[1] § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uznanie powództwa przez część pozwanych nie zwalnia sądu drugiej instancji z obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, jeśli wymaga tego przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości przez sąd drugiej instancji jest podstawą do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uznanie powództwa przez część pozwanych nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy przez sąd drugiej instancji, a jedynie może skutkować koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku
Strona wygrywająca
M. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| I. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd drugiej instancji jest dopuszczalne, gdy nie rozpoznano istoty sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i zagadnień materialnoprawnych, będące konsekwencją przyjęcia odmiennej koncepcji rozstrzygnięcia, nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uznanie powództwa przez część pozwanych nie zwalnia sądu drugiej instancji z obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, jeśli wymaga tego przeprowadzenie postępowania dowodowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i zagadnień materialnoprawnych, będące konsekwencją przyjęcia odmiennej koncepcji rozstrzygnięcia, nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości zachodzi wtedy, gdy merytoryczne rozpoznanie sporu przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia przez ten sąd całego postępowania dowodowego. Nawet bowiem potrzeba znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego. Wycofanie uznania powództwa na etapie postępowanie apelacyjnego mogło jedynie skutkowac koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego przed Sądem I instancji.
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skutków procesowych uznania powództwa przez część pozwanych oraz zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię procesową dotyczącą uznania powództwa przez część pozwanych i jego wpływu na obowiązek sądu drugiej instancji do merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.
“Uznanie pozwu przez jednego z pozwanych – czy to koniec sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 243/23 POSTANOWIENIE 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 października 2023 r. w Warszawie zażalenia M. B. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18 października 2022 r., I ACa 619/22 (I ACz 138/22), w sprawie z powództwa M. B. przeciwko I. M., P. M. i W. D. o ustalenie, uchyla zaskarżony wyrok pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 23 października 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 16 marca 2022 r. i przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania sprawę z powództwa M. B. przeciwko I. M., P. M. i W. D. o ustalenie. Przyczyną uchylenia wyroku Sądu I instancji było nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w całości ze względu na uznanie powództwa przez pozwanych P. i I. M.. Od wyroku Sądu Apelacyjnego zażalenie do Sądu Najwyższego wywiódł powód. Żalący zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1, art. 213 § 2, art. 316 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, ze uznanie powództwa przez dwoje z pozwanych wywołuje skutki procesowe wobec wszystkich pozwanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości zachodzi wtedy, gdy merytoryczne rozpoznanie sporu przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia przez ten sąd całego postępowania dowodowego (zob. np. postanowienia SN z 9 maja 2023 r., III UZ 2/23; z 9 maja 2023 r., III PZ 1/23; z 10 czerwca 2021 r., III UZ 6/21). Nawet bowiem potrzeba znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego (zob. postanowienie SN z 14 grudnia 2022 r., III CZ 308/22). Z uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie w I instancji wynika natomiast, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone, a jego owocem było przyjęcie, że uznanie powództwa odpowieda stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy. Sąd zatem nie tylko ustalił okoliczności istotne dla sprawy, ale też ocenił ją pod kątem merytorycznym. Wycofanie uznania powództwa na etapie postępowanie apelacyjnego mogło jedynie skutkowac koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego przed Sądem I instancji. Sąd Najwyższy wypowiadał się już jednak, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i zagadnień materialnoprawnych, które pojawiły się w sprawie, będące konsekwencją przyjęcia odmiennej koncepcji jej rozstrzygnięcia, nie jest równoznacznie z nierozpoznaniem jej istoty w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. (wyrok z 13 kwietnia 2022 r., II CSKP 30/22). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 398 15 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI