Orzeczenie · 2022-06-30

III CZ 243/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-06-30
SNCywilneprawo spadkoweWysokanajwyższy
dział spadkuzniesienie współwłasnościzapis testamentowyzażalenieSąd Najwyższypostępowanieprzekazanie sprawykpc

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do dalszego postępowania w ramach postępowania o dział spadku i zniesienie współwłasności. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. Orzeczenie sądu drugiej instancji wydane na podstawie art. 618 § 2 k.p.c., które polega na przekazaniu sprawy do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o dział spadku lub zniesienie współwłasności, ma inny charakter i nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy podkreślił różnice między orzeczeniem kasatoryjnym a orzeczeniem o przekazaniu sprawy do dalszego rozpoznania, wskazując na odmienne przesłanki, cel i skutki procesowe obu typów rozstrzygnięć. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenia sądu drugiej instancji wydane na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. w sprawach dotyczących działu spadku i zniesienia współwłasności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy do dalszego rozpoznania w ramach postępowania działowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na orzeczenie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do dalszego rozpoznania na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. w związku z toczącym się postępowaniem o dział spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na orzeczenie sądu drugiej instancji wydane na podstawie art. 618 § 2 k.p.c., ponieważ nie jest to orzeczenie kasatoryjne w rozumieniu art. 386 § 2 lub 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że orzeczenie na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. ma inny charakter niż orzeczenie kasatoryjne z art. 386 § 2 i 4 k.p.c. Różnice dotyczą przesłanek uchylenia, celu (dalsze rozpoznanie zamiast ponownego rozpoznania) oraz braku związania oceną prawną sądu drugiej instancji. Celem wprowadzenia zażalenia do SN było ograniczenie nadużywania uchylania spraw, czego nie ma w przypadku art. 618 § 2 k.p.c., gdzie decyduje kwalifikacja roszczenia i fakt toczenia się postępowania działowego.

Jaki jest charakter prawny orzeczenia sądu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. w kontekście przepisów o środkach odwoławczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Orzeczenie wydane na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. jest odrębną podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do dalszego rozpoznania, różniącą się od podstaw przewidzianych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 618 § 2 k.p.c. stanowi autonomiczną podstawę do uchylenia orzeczenia, gdy istnieje równoległe postępowanie o zniesienie współwłasności lub dział spadku. W przeciwieństwie do art. 386 § 2 i 4 k.p.c., nie bada się nieważności postępowania czy nierozpoznania istoty sprawy, lecz fakt toczenia się postępowania działowego. Ponadto, przekazanie sprawy do dalszego rozpoznania nie jest tożsame z ponownym rozpoznaniem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzuca zażalenie

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznapowód
A. O.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (33)

Główne

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 199 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 688

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 686

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie sądu drugiej instancji wydane na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. nie jest orzeczeniem kasatoryjnym w rozumieniu art. 386 § 2 lub 4 k.p.c., a zatem nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394^1 § 1^1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok i przekazujące sprawę do dalszego rozpoznania na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi więc o powtórzenie postępowania, jak w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania orzeczeniem kasatoryjnym, ale o jej „dalsze rozpoznanie”, a więc kontynuowanie postępowania. • art. 618 § 2 k.p.c. przewiduje autonomiczną podstawę do wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego, odrębną od podstaw przewidzianych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c. • nie ma więc podstaw do uznania, że przewidziana w art. 394^1 § 1^1 k.p.c. możliwość wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania obejmuje również sytuację przewidzianą w art. 618 § 2 k.p.c.

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Marcin Łochowski

sprawozdawca

Krzysztof Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenia sądu drugiej instancji wydane na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. w sprawach dotyczących działu spadku i zniesienia współwłasności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy do dalszego rozpoznania w ramach postępowania działowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego zajmujących się sprawami spadkowymi i podziałem majątku.

Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne? Wyjaśnienie SN w sprawie działu spadku.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst