III CZ 240/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Z. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2021 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 10 lutego 2020 r. w przedmiocie ustalenia planu spłaty wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Sąd pierwszej instancji, stosując art. 369 Prawa upadłościowego (p.u.) w brzmieniu obowiązującym do 24 marca 2020 r., ustalił plan spłaty wierzycieli i umorzył pozostałą część zobowiązań przekraczającą 5 milionów zł. Sąd uznał, że upadłość spółki jawnej i jej wspólnika nastąpiła z przyczyn niezależnych od dłużnika i nie zachodziły negatywne przesłanki do oddalenia wniosku, w tym brak było podstaw do pozbawienia upadłego prawa prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego, uznając, że nie rozpoznał on istoty sprawy, ponieważ nie uwzględnił twierdzeń wierzyciela o wyzbywaniu się majątku oraz obowiązku złożenia wniosku o upadłość spółki w terminie. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji rozpoznał wniosek merytorycznie, stosując właściwe przepisy. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa należą do zakresu skargi kasacyjnej, a nie zażalenia na uchylenie orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji nieprawidłowo zakwalifikował stan sprawy jako nierozpoznanie istoty sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu okręgowego, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność zażalenia na postanowienie uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji w postępowaniu upadłościowym oraz zakres kontroli Sądu Najwyższego w takim przypadku.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie uchylające.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uznał, że sąd pierwszej instancji nierozpoznał istoty sprawy w postępowaniu o ustalenie planu spłaty wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo zakwalifikował stan sprawy jako nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji rozpoznał wniosek merytorycznie, stosując właściwe przepisy. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa należą do skargi kasacyjnej, a nie zażalenia na uchylenie orzeczenia.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniających uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 i 4 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie ocenia merytorycznego stanowiska prawnego sądu odwoławczego w postępowaniu zażaleniowym. Kontrola ogranicza się do oceny trafności zakwalifikowania przez sąd drugiej instancji stanu sprawy z punktu widzenia występowania podstaw do uchylenia orzeczenia.
Jaka jest dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu upadłościowego i przekazujące do ponownego rozpoznania wniosek o ustalenie planu spłaty i umorzenie zobowiązań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne na podstawie art. 394^1 § 1^1 k.p.c.
Uzasadnienie
Choć Prawo upadłościowe przewiduje skargę kasacyjną, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zażalenie przewidziane w art. 394^1 § 1^1 k.p.c. ma charakter uniwersalny i jest dopuszczalne, chyba że charakter postępowania sprzeciwia się jego zastosowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (16)
Główne
p.u. art. 369 § ust. 2
Prawo upadłościowe
Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie zachodzą przesłanki do oddalenia wniosku o ustalenie planu spłaty i umorzenie zobowiązań.
p.u. art. 369 § ust. 3 pkt 1
Prawo upadłościowe
Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie zachodzą przesłanki do oddalenia wniosku o ustalenie planu spłaty i umorzenie zobowiązań.
k.p.c. art. 394^1 § § 1^1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398^15 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uwzględnienia zażalenia.
Pomocnicze
p.u. art. 373 § § 1 pkt 1
Prawo upadłościowe
Dotyczy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
p.u. art. 373 § ust. 2
Prawo upadłościowe
Dotyczy oceny, czy opóźnienie w złożeniu wniosku zwiększyło rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.u. art. 229
Prawo upadłościowe
Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w sprawach nieuregulowanych Prawem upadłościowym.
p.u. art. 370
Prawo upadłościowe
Dotyczy skargi kasacyjnej w postępowaniu z art. 369 p.u. (w pierwotnym brzmieniu).
p.u. art. 370b
Prawo upadłościowe
Dotyczy skargi kasacyjnej w postępowaniu z art. 369 p.u. (obecnie).
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji rozpoznał wniosek merytorycznie, stosując właściwe przepisy. • Zarzuty dotyczące błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa należą do skargi kasacyjnej, a nie zażalenia na uchylenie orzeczenia. • Sąd drugiej instancji nieprawidłowo zakwalifikował stan sprawy jako nierozpoznanie istoty sprawy. • Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne na podstawie art. 394^1 § 1^1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd upadłościowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie uwzględnił przy ocenie istotnych okoliczności, takich jak wyzbywanie się majątku czy obowiązek złożenia wniosku o upadłość spółki w terminie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniająca uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Pominięcie przy stosowaniu przepisu prawa okoliczności, które w świetle tego przepisu są istotne, oznacza błędną wykładnię prawa lub jego niewłaściwe zastosowanie. • Nie można natomiast mówić o nierozpoznaniu istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji, co miało stanowić podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Zażalenie przewidziane w tym przepisie ma charakter uniwersalny, a nie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy charakter określonego postępowania sprzeciwia się zastosowaniu tej instytucji.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Krzysztof Wesołowski
członek
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia na postanowienie uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji w postępowaniu upadłościowym oraz zakres kontroli Sądu Najwyższego w takim przypadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie uchylające.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu upadłościowym, w szczególności dopuszczalności zażalenia i zakresu kontroli Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kiedy można zaskarżyć uchylenie postanowienia w upadłości?”
Dane finansowe
WPS: 5 000 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.