III CZ 24/10

Sąd Najwyższy2010-06-29
SNinneprawo wieczystoksięgoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystewpisyrewizjazażalenieniedopuszczalnośćSąd Najwyższypostępowanie wieczystoksięgowepaństwowe biuro notarialne

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu rewizji, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Sąd Okręgowy w T. odrzucił rewizję K. Ś. od wpisów Państwowego Biura Notarialnego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu wniesienia przez osobę nieuprawnioną. K. Ś. wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając obrazę przepisów prawa. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące prowadzenia ksiąg wieczystych i środków zaskarżenia obowiązujące przed i po zmianach w k.p.c. z 1996 r., uznał, że zażalenie na postanowienie odrzucające rewizję jest niedopuszczalne z mocy ustawy i podlega odrzuceniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w T., który odrzucił rewizję K. Ś. od wpisów dokonanych przez Państwowe Biuro Notarialne w B. Sąd Okręgowy uznał rewizję za niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona przez osobę niebędącą stroną postępowania wieczystoksięgowego. K. Ś. w zażaleniu domagała się uchylenia postanowienia i rozpoznania rewizji zgodnie z Konstytucją. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do przepisów ustawy z dnia 16 listopada 1964 r. o przekazaniu państwowym biurom notarialnym prowadzenia ksiąg wieczystych oraz dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo o księgach wieczystych, a także przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Kluczowe znaczenie miały zmiany w k.p.c. wprowadzone ustawą z dnia 1 marca 1996 r., która zastąpiła rewizję apelacją. Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej, do złożenia i rozpoznania rewizji od orzeczenia sądu pierwszej instancji wydanego przed wejściem w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi orzeczeń sądu drugiej instancji. Jednakże, w przypadku orzeczenia sądu drugiej instancji odrzucającego rewizję, ustawodawca nie przewidział wyjątku, co oznaczało, że podlegało ono zaskarżeniu na zasadach obowiązujących przed zmianą. Analiza przepisów k.p.c. obowiązujących przed 1 lipca 1996 r. wykazała, że nie przewidywały one możliwości wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na takie postanowienie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne z mocy ustawy i odrzucił je na podstawie art. 375 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 1996 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające rewizję jest niedopuszczalne z mocy ustawy i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego obowiązujących przed 1 lipca 1996 r. oraz na przepisach ustawy zmieniającej z 1996 r. Wskazał, że choć ustawa zmieniająca wprowadziła apelację zamiast rewizji, to do rewizji wniesionych przed wejściem w życie ustawy stosowano przepisy dotychczasowe. Jednakże, w przypadku postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego rewizję, ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia kasacji ani zażalenia do Sądu Najwyższego na zasadach obowiązujących po wejściu w życie ustawy. Przepisy k.p.c. sprzed 1996 r. również nie przewidywały takiej możliwości. W związku z tym, zażalenie było niedopuszczalne z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w T.

Strony

NazwaTypRola
T. P.innewnioskodawca
Z. K.inneuczestnik
W. J.inneuczestnik
K. Ś.inneskarżący

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 375

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia (w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 1996 r.).

Pomocnicze

Dz. U. Nr 41, poz. 278 art. 3 ust. 1

Ustawa o przekazaniu państwowym biurom notarialnym prowadzenia ksiąg wieczystych

Państwowe biura notarialne wykonywały czynności z zakresu prowadzenia ksiąg wieczystych stosując odpowiednio przepisy dotychczasowe.

Dz. U. Nr 57, poz. 320 art. 56

Dekret o Prawie o księgach wieczystych

Odesłanie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Dz. U. Nr 57, poz. 320 art. 51

Dekret o Prawie o księgach wieczystych

Uczestnikom postępowania wieczystoksięgowego przysługiwała rewizja, którą rozpoznawał sąd wojewódzki.

Dz. U. Nr 41, poz. 278 art. 6 ust. 1

Ustawa o przekazaniu państwowym biurom notarialnym prowadzenia ksiąg wieczystych

Rewizję rozpoznawał sąd wojewódzki.

Dz. U. Nr 43, poz. 189 art. 11 ust. 2

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczpospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

Do złożenia i rozpoznania rewizji od orzeczenia sądu pierwszej instancji, wydanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dz. U. Nr 43, poz. 189 art. 11 ust. 3

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczpospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

Od orzeczenia sądu drugiej instancji oddalającego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rewizje lub orzekającego co do istoty sprawy przysługuje kasacja, z wyłączeniem spraw, w których według tej ustawy kasacja nie przysługuje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia z mocy ustawy ze względu na brak podstaw prawnych do jego wniesienia do Sądu Najwyższego na postanowienie odrzucające rewizję.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy i podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących środków zaskarżenia w sprawach wieczystoksięgowych oraz dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego w kontekście zmian w k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i specyfiki postępowania wieczystoksięgowego z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze środkami zaskarżenia w sprawach wieczystoksięgowych, co jest istotne dla specjalistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Niedopuszczalne zażalenie do Sądu Najwyższego – kluczowa kwestia proceduralna w sprawach wieczystoksięgowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 24/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 29 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku T. P. 
przy uczestnictwie Z. K. i W. J. 
o wpis, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2010 r., 
zażalenia K. Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w T. 
z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt I Cr (…), 
 
odrzuca zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w T. w sprawie z wniosku T. P. przy udziale Z. K. i W. J. o wpis, 
postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. odrzucił rewizję K. Ś. od wpisów 
Państwowego Biura Notarialnego w B. z dnia 1 czerwca 1968 r., sygn. akt (…), 
wskazując w uzasadnieniu, że rewizja została wniesiona przez osobę nie będącą stroną 
postępowania wieczystoksięgowego, zatem przez osobę nieuprawnioną do wniesienia 
środka zaskarżenia, który z tej przyczyny jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. 
W zażaleniu od powyższego orzeczenia skarżąca sformułowała szereg zarzutów 
pod adresem Sądu Okręgowego w T. dotyczących zarówno obrazy przepisów prawa 
materialnego jak i prawa procesowego oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego 

 
2 
postanowienia w całości oraz „spowodowanie rozpatrzenia rewizji zgodnie z Konstytucją 
w toku instancji”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Na mocy ustawy z dnia 16 listopada 1964 r. o przekazaniu państwowym biurom 
notarialnym prowadzenia ksiąg wieczystych (Dz. U. Nr 41, poz. 278), jak sam tytuł 
wskazuje, prowadzenie ksiąg wieczystych zostało powierzone państwowym biurom 
notarialnym. Artykuł 3 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, że państwowe biura notarialne 
wykonują czynności z zakresu prowadzenia ksiąg wieczystych stosując odpowiednio 
przepisy dotychczas regulujące te czynności, przy zachowaniu przepisów niniejszej 
ustawy. Na podstawie tego przepisu odpowiednie zastosowanie znajdowały przepisy 
dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, 
poz. 320 ze zm.) oraz, przez odesłanie drugiego stopnia, przepisy kodeksu 
postępowania cywilnego - art. 56 dekretu - Prawo o księgach wieczystych w zw. z art. X 
§ 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania 
cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 297 ze zm.). 
Uczestnikom postępowania wieczystoksięgowego przeciwko dokonanym wpisom 
przysługiwała rewizja, którą rozpoznawał sąd wojewódzki (art. 51 dekretu z dnia 11 
października 1946 r. - Prawo o księgach wieczystych w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 
16 listopada 1964 r. o przekazaniu państwowym biurom notarialnym prowadzenia ksiąg 
wieczystych). 
Z dniem 1 lipca 1996 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r. 
o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczpospolitej 
– Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania 
administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) rewizja została zastąpiona apelacją, przy 
czym art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej, na zasadzie odstępstwa od reguły 
natychmiastowego działania ustawy nowej, przewidywał, że do złożenia i rozpoznania 
rewizji od orzeczenia sądu pierwszej instancji, wydanego przed dniem wejścia w życie 
niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym tylko zastrzeżeniem, że od 
orzeczenia sądu drugiej instancji oddalającego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy 
rewizje lub orzekającego co do istoty sprawy przysługuje kasacja, z wyłączeniem spraw, 
w których według tej ustawy kasacja nie przysługuje (art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej). 
Takiego wyjątku ustawodawca nie wprowadził w wypadku orzeczenia sądu drugiej 

 
3 
instancji odrzucającego rewizję, przesądzając tym samym, że orzeczenie to podlega 
zaskarżeniu na zasadach obowiązujących przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. 
Z kolei analiza przepisów kodeksu postępowania cywilnego obowiązujących 
według stanu prawnego z przed 1 lipca 1996 r. prowadzi do wniosku, że przepisy 
ustawy procesowej nie przewidywały możliwości wniesienia zażalenia do Sądu 
Najwyższego. 
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że zażalenie wniesione do Sądu 
Najwyższego na postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 kwietnia 2010 r. jest 
niedopuszczalne z mocy ustawy i podlega odrzuceniu na podstawie art. 375 w zw. art. 
397 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 1996 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI