III CZ 24/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, potwierdzając, że mimo współuczestnictwa materialnego, wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej oblicza się odrębnie dla każdego z powodów.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów, uznając, że suma ich indywidualnych roszczeń (po 30 000 zł) nie przekraczała progu 50 000 zł wymaganego dla dopuszczalności skargi. Powodowie zarzucili w zażaleniu, że łączy ich współuczestnictwo materialne, co uzasadnia sumowanie roszczeń. Sąd Najwyższy uznał, że powodów łączy współuczestnictwo materialne, ale potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać odrębnie dla każdego z nich, zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów k.p.c.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów B. i J. małżonków M. w sprawie o zapłatę odszkodowania od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. Powodem odrzucenia było uznanie, że każde z nich dochodziło kwoty 30 000 zł tytułem odszkodowania z art. 446 § 3 k.c. w związku ze śmiercią syna w wypadku komunikacyjnym, co przy formalnym współuczestnictwie nie uzasadniało sumowania roszczeń dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego z powodów wynosiła 30 000 zł, co poniżej progu 50 000 zł określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c. czyniło skargę niedopuszczalną. Powodowie w zażaleniu podnieśli, że łączy ich współuczestnictwo materialne, a zatem wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia powinna być sumą ich roszczeń, czyli 60 000 zł, co czyniłoby skargę dopuszczalną. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał stanowisko powodów o istnieniu współuczestnictwa materialnego za trafne, wskazując na wspólną podstawę faktyczną i prawną dochodzonych roszczeń (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.) i powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy podtrzymał stanowisko Sądu Apelacyjnego co do sposobu określenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Wyjaśniono, że po nowelizacji k.p.c. z dnia 1 marca 1996 r. zerwano materialną więź łączącą współuczestników materialnych w fazie postępowań odwoławczych. W konsekwencji, dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać odrębnie dla roszczeń każdego z powodów, co oznacza, że skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać odrębnie dla roszczeń każdego z powodów, a nie sumować ich.
Uzasadnienie
Po nowelizacji k.p.c. z 1 marca 1996 r. zerwano materialną więź łączącą współuczestników materialnych w postępowaniu odwoławczym, co skutkuje tym, że dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się odrębnie dla każdego z nich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w Warszawie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w Warszawie | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej należy obliczać odrębnie dla każdego z powodów, nawet przy współuczestnictwie materialnym, ze względu na zmiany w k.p.c. po 1996 r.
Odrzucone argumenty
Powodów łączy współuczestnictwo materialne, co uzasadnia sumowanie ich indywidualnych roszczeń dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną.
Godne uwagi sformułowania
po nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, w fazie postępowań odwoławczych (apelacyjnego i kasacyjnego) została zerwana materialna więź łącząca współuczestników materialnych dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać odrębnie dla roszczeń każdego z nich
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ze współuczestnictwem materialnym po nowelizacji k.p.c. z 1996 r."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z 1996 r. i specyfiki roszczeń z art. 446 § 3 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, które ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych, zwłaszcza w sprawach ze współuczestnictwem.
“Współuczestnictwo materialne nie zawsze oznacza sumowanie roszczeń! Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy skarga kasacyjna jest dopuszczalna.”
Dane finansowe
WPS: 60 000 PLN
odszkodowanie: 30 000 PLN
odszkodowanie: 30 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 24/06
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z powództwa B. M. i J. M.
przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w Warszawie
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 maja 2006 r.,
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 31 stycznia 2006 r.,
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2006 r. Sąd Apelacyjny
odrzucił skargę kasacyjną powodów B. i J. małżonków M. wskazując, że każde z
nich dochodzi od zakładu ubezpieczeń kwoty 30 000 zł tytułem odszkodowania z
art. 446 § 3 k.c. w związku ze śmiercią ich syna w wypadku komunikacyjnym a
zatem łączy ich współuczestnictwo formalne, które nie uzasadnia sumowania
roszczeń każdego z powodów dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia
skargą kasacyjną. Z tych przyczyn dla każdego z powodów wartość przedmiotu
zaskarżenia wynosi 30 000 zł a zatem nie sięga określonego w art. 3982 § 1 k.p.c.
progu dopuszczalności skargi kasacyjnej, który wynosi w sprawach cywilnych
50 000 zł wartości przedmiotu zaskarżenia. Dlatego Sąd Apelacyjny na podstawie
art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną.
W
zażaleniu
pełnomocnik
powodów
zarzucił,
że
powodów
łączy
współuczestnictwo materialne, przy którym wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia
równa jest sumie roszczeń dochodzonych przez oboje powodów a zatem wynosi
60 000 zł, co przesądza o dopuszczalności skargi kasacyjnej. Wnosił o uchylenie
zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Trafne jest stanowisko skarżących, że łączy ich współuczestnictwo
materialne a nie tylko formalne, bowiem dochodzone przez nich roszczenia
przewidziane w art. 446 § 3 k.c. oparte są na tej samej podstawie faktycznej
i prawnej (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.). Na taki charakter współuczestnictwa przy tego
rodzaju roszczeniach wskazywał już wielokrotnie Sąd Najwyższy między innymi
w orzeczeniach z dnia 30 kwietnia 1966 r. II PR 20/66 (nie publ.), z dnia
20 kwietnia 1967 r. II CZ 29/67 (nie publ.), z dnia 20 stycznia 1977 r. IV CZ 7/77
(OSNC 1977/8/146) oraz z dnia 19 grudnia 1985 r. I CZ 135/85 (nie publ.).
Nie podważa to jednak trafności stanowiska Sądu Apelacyjnego, że przy
określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną dochodzonych przez
powodów roszczeń nie sumuje się, bowiem nie ma ku temu podstaw prawnych.
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 stycznia 1997 r. I PKN
3
65/96 (OSNP 1997/17/317) a także w orzeczeniach z dnia 7 marca 2000 r. I CZ
48/00, z dnia 18 października 2000 r. V CZ 86/00 (nie publ.) oraz z dnia 25 lutego
2004 r. II CK 489/02 (nie publ.), w przypadku współuczestnictwa materialnego
o dopuszczalności
kasacji
(obecnie
skargi
kasacyjnej)
decyduje
wartość
przedmiotu zaskarżenia określona osobno w stosunku do każdego z powodów
a nie suma wartości przedmiotu zaskarżenia wszystkich roszczeń. Wynika to
z faktu, że zgodnie z art. 378 § 3 k.p.c. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 1 marca
1996 r., sąd odwoławczy nie może już rozpoznać sprawy także na rzecz
współuczestników, którzy
wyroku nie zaskarżyli, jeżeli
współuczestnictwo
materialne wynika z tej samej podstawy faktycznej i prawnej a zatem niezaskarżony
przez takich uczestników wyrok sądu pierwszej instancji staje się prawomocny i nie
może być objęty orzeczeniem Sądu drugiej instancji a tym samym także skargą
kasacyjną. Po wskazanej wyżej nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego,
w fazie postępowań odwoławczych (apelacyjnego i kasacyjnego) została zerwana
materialna
więź
łącząca
współuczestników
materialnych,
których
współuczestnictwo opiera się na tej samej podstawie faktycznej i prawnej i łącząca
ich więź zbliżona jest do współuczestnictwa formalnego, co sprawia, że dla oceny
dopuszczalności skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać
odrębnie dla roszczeń każdego z nich.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw.
z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.
jzPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI