III CZ 238/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki A.S. na postanowienie o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej w sprawie o nakazanie powrotu dziecka w trybie konwencji haskiej, potwierdzając, że w takich sprawach skargę kasacyjną mogą wnieść tylko określone organy ochrony prawnej.
Uczestniczka A.S. złożyła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Apelacyjnego nakazujące powrót małoletniego do Wielkiej Brytanii w trybie konwencji haskiej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, co zostało zaskarżone zażaleniem. Uczestniczka zarzuciła naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że błędnie przyjęto, iż skargę kasacyjną mogą wnieść tylko Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że przepisy art. 519¹ § 2¹ i § 2² k.p.c. jednoznacznie określają krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej w tego typu sprawach.
Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki A.S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesiona w sprawie o nakazanie powrotu małoletniego do Wielkiej Brytanii na podstawie konwencji haskiej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została ona wniesiona przez uprawniony podmiot. Uczestniczka zarzuciła w zażaleniu naruszenie art. 519¹ § 2² k.p.c., argumentując, że błędnie zinterpretowano przepis, który jej zdaniem jedynie wskazuje na szczególny termin wniesienia skargi, a nie ogranicza kręgu podmiotów. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z art. 519¹ § 2¹ k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje w sprawach o odebranie dziecka na podstawie konwencji haskiej, a zgodnie z § 2² tego artykułu, mogą ją wnieść Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich w określonym terminie. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej w tych sprawach, a nie tylko szczególny termin. W związku z tym, zażalenie uczestniczki zostało uznane za nieuzasadnione i oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Skargę kasacyjną w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. mogą wnieść wyłącznie Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na literalnym brzmieniu art. 519¹ § 2² k.p.c., który jednoznacznie wskazuje podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej w tych sprawach, a nie tylko szczególny termin. Porównano to z innymi przepisami k.p.c. (art. 398⁵ § 2 k.p.c.), gdzie wskazano na szczególny termin dla tych samych organów, ale nie ograniczono kręgu podmiotów wnoszących skargę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny w [...]
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | inne | wnioskodawca |
| A. S. | inne | uczestniczka |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. | organ_państwowy | udział |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. skarga kasacyjna przysługuje, a mogą ją wnieść wyłącznie Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁵ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka wynosi sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, a jeżeli strona zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem - od chwili doręczenia orzeczenia stronie.
k.p.c. art. 394¹ § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna interpretacja art. 519¹ § 2² k.p.c. wskazuje na krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach o powrót dziecka na podstawie konwencji haskiej.
Odrzucone argumenty
Art. 519¹ § 2² k.p.c. określa jedynie szczególny termin do wniesienia skargi kasacyjnej, a nie ogranicza kręgu podmiotów uprawnionych.
Godne uwagi sformułowania
Wbrew jednak zażaleniu obejmuje ono nie tylko problematykę przedmiotową, a więc kwestię dopuszczalności środka zaskarżenia w określonych sprawach, ale również jednoznacznie wskazuje podmioty, które mogą wnieść skargę kasacyjną w tych sprawach nie powinno być żadnych wątpliwości, że w sprawach wymienionych w art. 519¹ § 2¹ k.p.c. skargę kasacyjną mogą wnieść tylko i wyłącznie oznaczone podmioty chroniące interes publiczny, z pominięciem innych uczestników postępowania.
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Jacek Grela
sprawozdawca
Kamil Zaradkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej w sprawach o powrót dziecka w trybie konwencji haskiej oraz kręgu podmiotów uprawnionych do jej wniesienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw rodzinnych związanych z międzynarodowym porwaniem rodzicielskim i procedurą konwencji haskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach o powrót dziecka, która może mieć istotne znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i międzynarodowym porwaniem rodzicielskim.
“Kto może złożyć skargę kasacyjną w sprawie o powrót dziecka? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CZ 238/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Misztal-Konecka (przewodniczący) SSN Jacek Grela (sprawozdawca) SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z wniosku P. S. z udziałem A. S., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. o nakazanie powrotu dziecka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2022 r., zażalenia uczestniczki A. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt I ACa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Uczestniczka A. S. wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z 14 stycznia 2021 r. o nakazaniu powrotu małoletniego K. S. do Wielkiej Brytanii w trybie konwencji haskiej. Postanowieniem z 1 kwietnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] odrzucił skargę kasacyjną. Powyższe orzeczenie zaskarżyła zażaleniem uczestniczka, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 519 1 § 2 2 k.p.c. przez mylne przyjęcie, że skargę kasacyjną w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. mogą wnieść wyłącznie Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich. We wnioskach skarżąca domagała się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego i przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Zgodnie z art. 519 1 § 2 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. Z kolei w myśl art. 519 1 § 2 2 k.p.c. skargę kasacyjną w sprawach, o których mowa w § 2 1 , mogą wnieść Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. We wskazanych przepisach ustawodawca wprowadził szczególne rozwiązanie dotyczące skargi kasacyjnej w niektórych sprawach. Wbrew jednak zażaleniu obejmuje ono nie tylko problematykę przedmiotową, a więc kwestię dopuszczalności środka zaskarżenia w określonych sprawach, ale również jednoznacznie wskazuje podmioty, które mogą wnieść skargę kasacyjną w tych sprawach, jak również zakreśla termin na dokonanie tej czynności procesowej. Gdyby uznać za słuszne twierdzenie skarżącej, że w art. 519 1 § 2 2 k.p.c. ustawodawca wymienił oznaczone podmioty chroniące interes publiczny (Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka) tylko po to, aby wskazać na szczególny termin do wniesienia skargi kasacyjnej, to zastosowałby technikę legislacyjną taką, jak w art. 398 5 § 2 k.p.c., zgodnie z którym termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka wynosi sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, a jeżeli strona zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem - od chwili doręczenia orzeczenia stronie. Tymczasem, ustawodawca posłużył się techniką taką, jak w art. 398 1 § 1 k.p.c., wskazując podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej, jednocześnie wprowadzając szczególny termin na dokonanie tej czynności. W rezultacie nie powinno być żadnych wątpliwości, że w sprawach wymienionych w art. 519 1 § 2 1 k.p.c. skargę kasacyjną mogą wnieść tylko i wyłącznie oznaczone podmioty chroniące interes publiczny, z pominięciem innych uczestników postępowania. Pogląd taki wyrażono także w literaturze przedmiotu, jak również w judykaturze (zob. postanowienie SN z 17 grudnia 2020 r., I CSK 183/20, OSNC 2021, Nr 6, poz. 45). Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 1 i § 3 k.p.c. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI