III CZ 233/22

Sąd Najwyższy2022-10-20
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczystenieruchomościskarga kasacyjnawspółuczestnictwoterminy procesoweSąd Najwyższyprawo rzeczowe

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że w przypadku współuczestnictwa jednolitego, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników otwiera drogę do wniesienia skargi kasacyjnej również dla pozostałych.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanej J. B. z powodu niezłożenia przez nią wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Pozwana wniosła zażalenie, argumentując, że w sytuacji współuczestnictwa jednolitego i koniecznego, wniosek złożony przez innego współuczestnika (E. S.) powinien być skuteczny również dla niej. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, uchylając postanowienie sądu niższej instancji.

Sąd Okręgowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 1 marca 2022 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej J. B. z powodu niedopełnienia formalności polegającej na niezłożeniu wniosku o doręczenie wraz z uzasadnieniem odpisu zaskarżonego wyroku. Pozwana złożyła zażalenie do Sądu Najwyższego, podnosząc zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących współuczestnictwa jednolitego i koniecznego. Argumentowała, że skoro inny współuczestnik sprawy, E. S., złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, to powinno to otworzyć drogę do wniesienia skargi kasacyjnej również dla niej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że współuczestnictwo między pozwanymi E. S. i J. B. miało charakter zarówno jednolity, jak i konieczny, ze względu na wspólny wpis hipoteki na ich rzecz. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, Sąd Najwyższy przyjął, że w sytuacji współuczestnictwa jednolitego, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników otwiera termin do wniesienia skargi kasacyjnej również dla pozostałych współuczestników, pod warunkiem, że termin ten biegnie od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem temu współuczestnikowi, który o to wystąpił. W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników jednolitych otwiera drogę do wniesienia skargi kasacyjnej również dla pozostałych współuczestników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym w sytuacji współuczestnictwa jednolitego, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników otwiera termin do wniesienia skargi kasacyjnej również dla pozostałych współuczestników, pod warunkiem, że termin ten biegnie od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem temu współuczestnikowi, który o to wystąpił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

J. B.

Strony

NazwaTypRola
M. C.innepowód
J. B.innepozwana
E. S.innepozwany
S. Z.innepozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 72 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 73 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem dla współuczestników.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 3 - Dotyczy zażalenia na postanowienia odrzucające środki zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo jednolite i konieczne między pozwanymi. Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników powinien być skuteczny dla pozostałych.

Godne uwagi sformułowania

współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażąda doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, może wnieść skargę kasacyjną, jeśli wniosek taki złoży inny współuczestnik.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący

Krzysztof Wesołowski

członek

Mariusz Załucki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o współuczestnictwie w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście wnoszenia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji współuczestnictwa jednolitego i koniecznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do wniesienia skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Współuczestnictwo w sprawie otwiera drogę do skargi kasacyjnej – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CZ 233/22
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stefańska (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Wesołowski
‎
SSN Mariusz Załucki (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa M. C.
‎
przeciwko J. B., E. S.
i S. Z.
‎
o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym
‎
w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 października 2022 r.,
‎
zażalenia pozwanej J. B.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie
‎
z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt IX Ca 656/21,
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 1 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną pozwanej J. B., wskazując że pozwana nie złożyła wniosku o doręczenie wraz z uzasadnieniem odpisu zaskarżonego wyroku tegoż Sądu z 6 października 2021 r.
Od tego postanowienia pozwana wywiodła zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym zarzuciła naruszenie art. 72 § 2 k.p.c. w zw. z art. 73 § 2 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia całości wyroku oraz jego doręczenie przez pozwanego E. S. nie było skuteczne względem pozwanej J. B. oraz nie otworzyło pozwanej drogi do złożenia skargi kasacyjnej, pomimo że pomiędzy pozwanymi zachodzi współuczestnictwo jednolite oraz konieczne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanej jest zasadne, orzeczenie Sądu Okręgowego w Olsztynie zaś nieprawidłowe.
W sprawie między pozwanymi E. S. i J. B. zachodziło współuczestnictwo konieczne. Na ich rzecz było bowiem wpisane prawo, którego dotyczyła sprawa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Było to również współuczestnictwo jednolite, ponieważ hipoteka została wpisana na rzecz pozwanych niepodzielnie.
Podobne sytuacje były już oceniane przez Sąd Najwyższy, który przyjął stanowisko, że współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażąda doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, może wnieść skargę kasacyjną, jeśli wniosek taki złoży inny współuczestnik. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie wtedy od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem współuczestnikowi, który o to wniósł (zob. np. postanowienie SN z 7 lipca 2011 r., II CZ 34/11; wyroki SN z 19 marca 1997 r., II CKN 31/97 oraz z 23 grudnia 1988 r., III CRN 434/88). Podobnie należy ocenić niniejszą sprawę. Pozwana J. B. jako współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażądał doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, może wnieść skargę kasacyjną, gdyż wniosek taki złożył inny współuczestnik, tj. E. S.. Winno się to odbyć w terminie biegnącym od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem współuczestnikowi E. S. (który o to wniósł), co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Z tych względów Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 398
15
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI