III CZ 228/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że odrzucenie apelacji nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, a nadto wniesiono ją po terminie i z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Uczestniczka K.M. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu, które odrzuciło jej skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu apelacji w sprawie o wpis w księdze wieczystej. Skarżąca kwestionowała ocenę, że odrzucenie apelacji nie jest postanowieniem co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że odrzucenie apelacji ma charakter formalny i nie rozstrzyga istoty sprawy. Podkreślono również, że uczestniczka miała możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji, a zamiast tego wniosła skargę kasacyjną po terminie i z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie K.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu, które odrzuciło skargę kasacyjną uczestniczki od postanowienia tegoż Sądu o odrzuceniu apelacji w sprawie o wpis w księdze wieczystej. Sprawa została zainicjowana wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Uczestniczka zarzuciła, że postanowienie o odrzuceniu apelacji nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, co uniemożliwiło jej skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, opierając się na art. 519^1 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji, wniesionej po terminie, ma charakter czysto formalny i nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, co wyklucza dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że uczestniczka miała możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji zgodnie z art. 13 § 2 w zw. z art. 394^2 § 1 k.p.c., o czym została pouczona. Zamiast tego wniosła skargę kasacyjną po terminie na złożenie zażalenia. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu również z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego, gdyż została wniesiona osobiście przez uczestniczkę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odrzuceniu apelacji wniesionej po terminie nie jest postanowieniem co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Odrzucenie apelacji ma charakter czysto formalny i nie bada istoty sprawy. Skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia co do istoty sprawy lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Radomiu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.M. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 519 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach procesowych do innych spraw, w tym do zażaleń.
k.p.c. art. 394 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 87 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przymus adwokacko-radcowski.
k.p.c. art. 398 § 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odrzucenie apelacji jest postanowieniem formalnym, a nie co do istoty sprawy. Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia o odrzuceniu apelacji. Uczestniczka miała możliwość wniesienia zażalenia, a nie skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesiona po terminie na zażalenie. Skarga kasacyjna została wniesiona z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o odrzuceniu apelacji jest postanowieniem co do istoty sprawy. Skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu apelacji jest dopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
odrzucając apelację sąd nie bada w ogóle istoty sprawy, a tym bardziej: nie rozstrzyga jej jest to orzeczenie o charakterze czysto formalnym sporna skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu nie tylko z powodu rodzaju zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz również z uwagi na art. 87^1 § 1 w zw. z art. 398^6 § 2 in fine w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień o odrzuceniu apelacji w sprawach z zakresu prawa rzeczowego, stosowanie przepisów o zażaleniach i przymusie adwokacko-radcowskim."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia apelacji po terminie i próby zaskarżenia jej skargą kasacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej i zażalenia, co jest cenne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zaskarżania postanowień o odrzuceniu apelacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 228/24 POSTANOWIENIE 30 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 października 2024 r. w Warszawie zażalenia K.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu z 15 maja 2024 r., IV WSC 13/24 (IV Ca 792/23), w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z udziałem K.M. o wpis, oddala zażalenie. (M.M.) UZASADNIENIE Uczestniczka K.M. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu, którym odrzucono skargę kasacyjną uczestniczki od postanowienia tego Sądu odrzucającego apelację uczestniczki w sprawie o wpis w księdze wieczystej zainicjowanej wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca zakwestionowała przy tym ocenę, że postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, a w konsekwencji: że nie przysługuje od niego skarga kasacyjna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 519 1 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego – przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sprawy o wpis są sprawami z zakresu prawa rzeczowego, wobec czego dla dopuszczalności skargi rozstrzygające znaczenie ma to, czy postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji (z uwagi na wniesienie jej po terminie) było postanowieniem co do istoty sprawy. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest jednak oczywiście negatywna – odrzucając apelację sąd nie bada w ogóle istoty sprawy, a tym bardziej: nie rozstrzyga jej. Przeciwnie, jest to orzeczenie o charakterze czysto formalnym (zob. postanowienie SN z 28 marca 2024 r., III CZ 206/23, i przywołane tam orzecznictwo). Skarżąca miała przy tym możliwość wniesienia zażalenia (nie: skargi kasacyjnej) na postanowienie w przedmiocie odrzucenia jej apelacji – stosownie do art. 13 § 2 w zw. z art. 394 2 § 1 k.p.c. Została o tym pouczona przez Sąd drugiej instancji (zarządzenie – k. 333, pouczenie – k. 334, doręczenie – k. 336). Nie skorzystała jednak z tej możliwości, zamiast tego wnosząc adresowane do Sądu Najwyższego pismo wyraźnie oznaczone jako skarga kasacyjna. Co istotne, zostało ono złożone w terminie właściwym dla skargi kasacyjnej, lecz już po upływie terminu na złożenie zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji. Ewentualne potraktowanie tego pisma jako zażalenia przez Sąd Okręgowy nie zmieniłoby zatem sytuacji skarżącej. Na marginesie należy również zauważyć, że sporna skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu nie tylko z powodu rodzaju zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz również z uwagi na art. 87 1 § 1 w zw. z art. 398 6 § 2 in fine w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Uczestniczka wniosła ją bowiem osobiście, z naruszeniem tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 394 1 § 3 w zw. z art. 398 14 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. [J.T.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI