III CZ 226/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o zniesienie współwłasności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 150 000 zł wyklucza jej dopuszczalność.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o zniesienie współwłasności, ponieważ wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia (50 000 zł) była niższa niż próg 150 000 zł wymagany przez art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie, zarzucając sądowi błąd w ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość ustaleń sądu niższej instancji i podkreślając, że wartość przedmiotu zaskarżenia, raz ustalona i niekwestionowana, nie podlega ponownemu badaniu.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie M.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 28 sierpnia 2025 r., które odrzuciło skargę kasacyjną uczestnika postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżącego wynosiła 50 000 zł, a zgodnie z art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Uczestnik postępowania w zażaleniu zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalona na podstawie wartości wskazanej w skardze kasacyjnej, zamiast ustalić ją z urzędu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Zgodnie z przywołanym przepisem, skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Sąd Najwyższy potwierdził, że wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie wynosi 50 000 zł, co zostało wskazane przez uczestnika w skardze kasacyjnej. Podkreślono, że wartość przedmiotu zaskarżenia określana jest przez wartość zaskarżonego interesu i stosuje się do niej reguły ogólne z art. 25 i 26 k.p.c. Utrwalone orzecznictwo wskazuje na regułę utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez sąd wartości przedmiotu sporu na czas całego postępowania. Wartość 50 000 zł została wskazana we wniosku o zniesienie współwłasności i w apelacji, a uczestnik nie kwestionował jej przez całe postępowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma podstaw do zmiany tej wartości, a ciężar wykazania wyższej wartości spoczywał na skarżącym, który tego nie uczynił. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności, jeśli nie została zakwestionowana przez strony i nie była przedmiotem kontroli sądu w niższych instancjach, pozostaje ustalona na potrzeby dalszego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Podkreślono, że zgodnie z art. 25 i 26 k.p.c. oraz utrwalonym orzecznictwem, wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) raz ustalona i niekwestionowana, utrwala się na czas całego postępowania. Ciężar wykazania wyższej wartości spoczywa na skarżącym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
M.S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M.D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 4 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 25
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje ustalanie wartości przedmiotu sporu i możliwość jej kontroli przez sąd.
k.p.c. art. 26
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi o utrwaleniu wartości przedmiotu sporu w dalszym toku postępowania.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o zniesienie współwłasności wynosi 50 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną na podstawie art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia, raz ustalona i niekwestionowana, utrwala się na czas całego postępowania. Ciężar wykazania wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia spoczywa na skarżącym.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy powinien był ustalić z urzędu wartość przedmiotu zaskarżenia, a nie opierać się na wartości wskazanej przez skarżącego. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno zostać uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwotę 50 000 zł wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych reguła utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez sąd wartości przedmiotu sporu na czas całego postępowania we wszystkich instancjach
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia oraz utrwalenie wartości przedmiotu sporu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o zniesienie współwłasności i dział spadku, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest kluczowa dla dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku nie ma szans? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CZ 226/25 POSTANOWIENIE 20 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie zażalenia M.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z 28 sierpnia 2025 r., V Ca 394/24 (WSC 18/25), w sprawie z wniosku M.D. z udziałem M.S. o zniesienie współwłasności, oddala zażalenie. (M.T.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania, wskazując, że zaskarżył on wydane przez Sąd drugiej instancji postanowienie z 7 maja 2025 r. w całości i podał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 50 000 zł. W związku z tym, że wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwotę 50 000 zł, Sąd Okręgowy uznał, że wniesienie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie było niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną uczestnika w przedmiocie zniesienia współwłasności, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość wskazana w treści skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy badając dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia z 7 maja 2025 r. powinien był ustalić z urzędu wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 519 1 §4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących: zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w niniejszej sprawie wynosi 50 000 zł. Taką też wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał uczestnik w skardze kasacyjnej. Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez skarżącego wyznaczana jest przez wartość zaskarżonego interesu. Znajdują tu zastosowanie reguły ogólne z art. 25 i art. 26 k.p.c. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, sąd może sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym celu dochodzenie, ale po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Według zaś art. 26 k.p.c., po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość przedmiotu sporu nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania. W orzecznictwie utrwalone zostało zapatrywanie, że z art. 25 i art. 26 k.p.c. wynika reguła utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez sąd wartości przedmiotu sporu na czas całego postępowania we wszystkich instancjach, a stanowisko to uwzględniało także występujące zjawiska inflacyjne (zob. postanowienie SN z 5 maja 2016 r., II CZ 24/16 oraz orzecznictwo powołane w jego uzasadnieniu). Wartość ta w niniejszej sprawie wynosi właśnie 50 000 zł. Wskazać również należy, że taka wartość przedmiotu sporu została wskazana we wniosku o zniesienie współwłasności oraz w apelacji, zaś uczestnik w toku całego postępowania nie kwestionował tej wartości przedmiotu sporu. Na obecnym etapie postępowania nie ma podstaw do jej zmiany. Obowiązkiem skarżącego, a nie Sądu, było wykazanie wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, tymczasem skarżący nie podołał temu ciężarowi. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. orzekł, jak wyżej. Ewa Stefańska (M.T.) [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę