III CZ 219/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy sprostował nazwisko powoda, oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i odstąpił od obciążenia jej kosztami postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej z powodu nieuzupełnienia opłaty sądowej. Sąd Najwyższy sprostował błędnie wpisane nazwisko powoda, a następnie oddalił zażalenie, uznając, że pozwana miała możliwość uiszczenia wymaganej opłaty, co potwierdziły jej transakcje finansowe. W konsekwencji, skarga kasacyjna została zasadnie odrzucona, a pozwana nie została obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w sprawie o sygnaturze akt III CZ 219/22, rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2021 r., które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny uzasadnił odrzucenie skargi nieuzupełnieniem przez pozwaną brakującej opłaty od skargi kasacyjnej, mimo częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Termin na uzupełnienie opłaty upłynął bezskutecznie. Pozwana wniosła zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia oraz zbadania prawidłowości wcześniejszego postanowienia o odmowie częściowego zwolnienia od kosztów. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił sprostować nazwisko powoda z "J." na "J.", oddalić zażalenie pozwanej oraz nie obciążać jej kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że możliwość poniesienia kosztów sądowych musi mieć charakter obiektywny, a osoba ubiegająca się o zwolnienie nie może korzystać z niego, jeśli ma możliwość dokonania oszczędności. W ocenie Sądu Najwyższego, pozwana miała realną możliwość uiszczenia kwoty 8500 zł opłaty od skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę otrzymane przez nią środki finansowe (434 000 zł od powoda i 260 000 zł od matki), co czyniło postanowienie Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia od kosztów prawidłowym. W konsekwencji, skarga kasacyjna została zasadnie odrzucona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, skarga kasacyjna została prawidłowo odrzucona, ponieważ pozwana miała możliwość uiszczenia wymaganej opłaty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pozwana miała realną możliwość uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jej sytuację finansową i otrzymane środki, co czyniło postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów prawidłowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zażalenie oddalone, skarga kasacyjna odrzucona.
Strona wygrywająca
Powód (w kontekście utrzymania w mocy postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
u.k.s.c. art. 102 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych dla osób fizycznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 350
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do sprostowania oczywistych błędów.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi kontrolę postanowień niezaskarżalnych odrębnie.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie zażaleń w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie przed Sądem Najwyższym w sprawach cywilnych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana miała realną możliwość uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Niemożność poniesienia kosztów sądowych musi mieć charakter obiektywny. Brak podstaw do zwolnienia od kosztów, jeśli strona ma możliwość dokonania oszczędności.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia pozwanej o niemożności zaplanowania wydatków związanych ze sprawą. Argumenty oparte na utrzymywaniu się z dochodów konkubenta bez przedstawienia jego dochodów.
Godne uwagi sformułowania
Niemożność poniesienia kosztów postępowania, w całości lub części, powinna mieć charakter obiektywny, na który strona nie ma realnego wpływu. Ze zwolnienia od kosztów nie może natomiast korzystać osoba, która ma możliwość dokonania stosownych oszczędności, przewidując możliwość prowadzenia postępowania sądowego i ponoszenia z tego tytułu określonych kosztów. Już tylko zestawienie tych dwóch kwot utwierdza w przekonaniu, że pozwana mogła uiścić koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Krzysztof Wesołowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, ocena sytuacji majątkowej strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej strony i procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i dostępem do sądu w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy sąd nie zwalnia od kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CZ 219/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie z powództwa M. J. przeciwko K. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2022 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt I ACa […], 1. prostuje w zaskarżonym postanowieniu nazwisko powoda z "J." na "J."; 2. oddala zażalenie; 3. nie obciąża pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE S ąd Apelacyjny w […] postanowieniem z 25 listopada 2021 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z 30 kwietnia 2021 r. Sąd drugiej instancji wskazał, że postanowieniem z 29 września 2021 r. pozwana została częściowo zwolniona od kosztów sądowych w zakresie połowy opłaty od skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia został doręczony pozwanej 5 października 2021 r. Termin na uzupełnienie brakującej opłaty upłynął bezskutecznie 12 października 2021 r. Zażalenie na to postanowienie wniosła pozwana, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz – na podstawie art. 380 w zw. z art. 398 21 k.p.c. – także o objęcie badaniem prawidłowości postanowienia z 29 września 2021 r. w zakresie, w jakim wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów został oddalony. W odpowiedzi na zażalenie powód wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca wniosła w zażaleniu o zbadanie postanowienia z 29 września 2021 r., odmawiającego jej zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy może skontrolować prawidłowość tego, niezaskarżalnego odrębnie postanowienia, na podstawie art. 380 w zw. z art. 398 21 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. Według art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1125 ze zm.) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niemożność poniesienia kosztów postępowania, w całości lub części, powinna mieć charakter obiektywny, na który strona nie ma realnego wpływu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 marca 1987 r., I CZ 26/87; z 4 lutego 2005 r., III SPP 11/05). Ze zwolnienia od kosztów nie może natomiast korzystać osoba, która ma możliwość dokonania stosownych oszczędności, przewidując możliwość prowadzenia postępowania sądowego i ponoszenia z tego tytułu określonych kosztów (postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 lipca 1980 r., I CZ 99/80; z 14 października 1983 r., I CZ 151/83; z 24 września 1984 r., II CZ 104/84). Sąd Najwyższy podziela ocenę sytuacji majątkowej i możliwości finansowych skarżącej, która stanowiła podstawę postanowienia Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, tj. dodatkowo w zakresie kwoty 8500 zł. Przede wszystkim należało mieć na względzie, że choć pozwana wskazywała, iż pozostaje na utrzymaniu konkubenta, to nie przedstawiła jego dochodów. Posiadane przez pozwaną nieruchomości oraz dochody nie mogą stanowić przesłanki do całkowitego zwolnienia pozwanej od kosztów sądowych. Nie przekonują też twierdzenia pozwanej o niemożności zaplanowania wydatków związanych z rozpoznawaną sprawą, co ma stanowić o wyjątkowości jej sytuacji. Co więcej, argumenty przedstawione w zażaleniu wskazują, że pozwana ma realną możliwość uiszczenia kwoty 8500 zł. Pozwana spełniła na rzecz powoda świadczenie w kwocie 434 000 zł. Ponadto otrzymała od swojej matki kwotę 260 000 zł (k. 4 zażalenia). Już tylko zestawienie tych dwóch kwot utwierdza w przekonaniu, że pozwana mogła uiścić koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie ma więc podstaw, aby uznać rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odmowy zwolnienia powódki od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej za wadliwe. W konsekwencji skarga kasacyjna skarżącej została zasadnie odrzucona. Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie oraz stosownie do art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążenia jej kosztami postępowania zażaleniowego. O sprostowaniu orzeczono na podstawie art. 350 k.p.c. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI