III CZ 218/22

Sąd Najwyższy2022-06-15
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
klauzula wykonalnościwznowienie postępowaniastwierdzenie niezgodności z prawemzażalenieSąd Najwyższyniedopuszczalnośćpostępowanie klauzulowe

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie sądu niższej instancji dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia niezgodności z prawem, wskazując na niedopuszczalność środka zaskarżenia z przyczyn formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Z. E. na postanowienie Sądu Rejonowego w K., które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego, odrzuciło wniosek o wznowienie postępowania w sprawie nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu oraz odrzuciło skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia w tej samej sprawie. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, wskazując na brak podstaw do kontroli sądowej postanowień w punktach 1 i 2, a także na brak wniosku o sporządzenie uzasadnienia i obowiązek zastępstwa procesowego w odniesieniu do punktu 3. Dodatkowo podkreślono, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień w postępowaniu klauzulowym.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Z. E. na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 listopada 2021 r. Postanowienie to utrzymywało w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie referendarza sądowego, odrzucało wniosek o wznowienie postępowania w sprawie nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu oraz odrzucało skargę Z. E. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia w tej samej sprawie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne w całości. W odniesieniu do punktów 1 i 2 postanowienia Sądu Rejonowego, wskazano, że nie podlegają one kontroli Sądu Najwyższego na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących zażaleń. Natomiast w odniesieniu do punktu 3, dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, co jest warunkiem wniesienia zażalenia. Ponadto, zaznaczono, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień wydawanych w postępowaniu klauzulowym, co czyniło ją niedopuszczalną a limine. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c., stwierdzając istnienie innych przyczyn niedopuszczalności, które uniemożliwiałyby uwzględnienie środka zaskarżenia nawet po uzupełnieniu braków formalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające wniosek o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 394^1 § 1 i 1^1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Rozstrzygnięcia zawarte w punktach 1 i 2 zaskarżonego orzeczenia nie należą do materii, która mogłaby podlegać kontroli Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Powiat K. - Powiatowy Urząd Pracy w K.

Strony

NazwaTypRola
Z. E.osoba_fizycznawnioskodawca
Powiat K. - Powiatowy Urząd Pracy w K.instytucjawierzyciel

Przepisy (7)

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie niedopuszczalne z uwagi na brak podstaw do kontroli SN postanowień w punktach 1 i 2. Zażalenie niedopuszczalne z uwagi na brak wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zażalenie niedopuszczalne z uwagi na brak obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata/radcę prawnego. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem niedopuszczalna od postanowień w postępowaniu klauzulowym.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie było w tej części oczywiście niedopuszczalne skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień wydawanych w postępowaniu klauzulowym a limine niedopuszczalna

Skład orzekający

Marcin Krajewski

przewodniczący, sprawozdawca

Beata Janiszewska

członek

Ewa Stefańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących klauzul wykonalności, brak wniosku o uzasadnienie, brak zastępstwa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. regulujących zażalenia do SN oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego, w tym w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i postępowań klauzulowych, co jest istotne dla praktyków.

Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego jest skazane na porażkę? Wyjaśniamy pułapki proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CZ 218/22
POSTANOWIENIE
Dnia 15 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Krajewski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Beata Janiszewska
‎
SSN Ewa Stefańska
w sprawie z wniosku Z. E.
‎
z udziałem Powiatu K. - Powiatowego Urzędu Pracy w K.
‎
o wznowienie postępowania z wniosku wierzyciela Powiatu K. - Powiatowego Urzędu Pracy w K.
o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu,
‎
oraz skargi Z. E.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 września 2015 r.,
o nadaniu klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 15 czerwca 2022 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 12 listopada 2021 r., sygn. akt I Co […],
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 12 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy w K. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 24 września 2021 r. (pkt 1); odrzucił jako niedopuszczalny wniosek Z. E. o wznowienie postępowania z wniosku wierzyciela Powiatu K.–Powiatowego Urzędu Pracy w K. o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. (pkt 2); odrzucił jako niedopuszczalną skargę Z. E. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z 30 września 2015 r. wydanego w wymienionej sprawie (pkt 3).
Wnioskodawca zaskarżył osobiście postanowienie Sądu Rejonowego zażaleniem do Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia zawarte w punktach 1 i 2 zaskarżonego orzeczenia nie należą do materii
, która mogłyby podlegać kontroli Sądu Najwyższego. Zażalenie było w tej części oczywiście niedopuszczalne.
Niezależnie od powyższego zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne również w odniesieniu do punktu 3 zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wymienionej części postanowienia, co było warunkiem wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego (art. 394 § 2 k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.; zob. post. SN z  9  listopada 2021 r., II CZ 42/21). Ponadto zażalenie zostało wniesione przez wnioskodawcę osobiście, mimo obowiązkowego zastępstwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przez adwokata lub radcę prawnego (art. 87
1
§ 1 k.p.c.; zob. post. SN z 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22).
Dodatkowo należy dostrzec, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień wydawanych w postępowaniu klauzulowym, do której to kategorii należy kwestionowane przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego (zob. postanowienia SN: z 10 grudnia 2010 r., II CNP 76/10; z 24 kwietnia 2013 r., III CNP 13/13; uchwałę SN z 26 lutego 2021 r., III CZP 22/20, OSNC 2021, nr 9, poz. 58). Złożona przez wnioskodawcę skarga była w związku z tym
a limine
niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 398
6
§ 3 k.p.c., który na podstawie art. 394
1
§ 2 i 3 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym toczącym się przed Sądem Najwyższym, Sąd Najwyższy m.in. odrzuci zażalenie, którego braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne. Obie ze wskazanych podstaw odrzucenia zażalenia mogą zachodzić niezależnie od siebie. Nieusuwalne wady zażalenia do Sądu Najwyższego, na które wskazano powyżej, stanowiły inne przyczyny niedopuszczalności tego środka zaskarżenia, powodujące konieczność jego odrzucenia. Z tych względów Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zwrotu zażalenia Sądowi drugiej instancji w celu usunięcia dostrzeżonych braków formalnych, skoro niezależnie od ich ewentualnego uzupełnienia przez skarżącego, zażalenie i tak podlegałoby odrzuceniu jako niedopuszczalne (zob. postanowienia SN: z 12 lipca 2005 r., I CZ 33/05; z 22 września 2020 r., II CZ 38/20; z 17 grudnia 2020 r., II CZ 53/20).
Z tych względów, na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI