III CZ 215/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie banku na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając prawidłowość oceny wartości przedmiotu zaskarżenia przez sąd niższej instancji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie banku na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę kasacyjną pozwanego. Powodem odrzucenia była nieprawidłowa ocena wartości przedmiotu zaskarżenia w sytuacji współuczestnictwa materialnego po stronie powodowej. Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy prawidłowo ocenił, iż wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być liczona odrębnie dla każdego ze współuczestników, a nie jako suma ich indywidualnych żądań.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie wniesione przez pozwany bank na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę kasacyjną banku od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia została określona nieprawidłowo. W sprawie występowało współuczestnictwo po stronie powodowej, a każdy z powodów dochodził odrębnego roszczenia. Sąd Okręgowy stwierdził, że w takiej sytuacji wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być określona odrębnie dla każdego ze współuczestników, nawet w przypadku współuczestnictwa materialnego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi kasacyjnej, w szczególności art. 398^6 § 2 k.p.c. wskazującego na przesłanki odrzucenia skargi, oraz art. 398^4 § 3 k.p.c. i art. 398^2 § 1 k.p.c. dotyczące wymogów formalnych skargi, w tym wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie musi odpowiadać wartości przedmiotu sporu ani wartości zaskarżenia apelacją, ale nie może jej przekraczać. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym badanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie dopuszczalności skargi, a nie ustalenie wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy wskazał, że przy współuczestnictwie formalnym, gdy roszczenia oparte są na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego współuczestnika. Podkreślono, że brak jest podstaw do odmiennej zasady w przypadku współuczestnictwa materialnego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie banku, uznając postanowienie Sądu Okręgowego za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie powodowej, gdy każdy z powodów dochodzi odrębnego roszczenia, powinna być określona odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.c. i utrwalone orzecznictwo stwierdził, że przy współuczestnictwie formalnym, gdy roszczenia oparte są na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego ze współuczestników. Brak jest podstaw, by odmienną zasadę przyjąć dla wypadków współuczestnictwa materialnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej służy ustaleniu dopuszczalności skargi, a nie ustaleniu wartości przedmiotu sporu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
[...] Bank spółki akcyjnej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| [...] Bank spółki akcyjnej | spółka | skarżący |
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| B. B. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398 § 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną m.in. z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. lub z innych przyczyn niedopuszczalności.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeśli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. określenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach majątkowych.
k.p.c. art. 398 § 4 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna w sprawie o charakterze majątkowym musi zawierać określenie wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 398 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określenie wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 26
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu w sprawach o świadczenia okresowe.
k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo procesowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być liczona odrębnie dla każdego ze współuczestników w sytuacji współuczestnictwa materialnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej służy ustaleniu dopuszczalności skargi, a nie ustaleniu wartości przedmiotu sporu.
Odrzucone argumenty
Zażalenie banku na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie zasługiwało na uwzględnienie.
Godne uwagi sformułowania
wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie musi odpowiadać wartości przedmiotu sporu, ani wartości zaskarżenia apelacją, nie może jednak przekraczać tej ostatniej badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu Przy współuczestnictwie formalnym, gdy dochodzone są roszczenia oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego ze współuczestników. Brak jest podstaw by odmienną zasadę przyjąć dla wypadków współuczestnictwa materialnego.
Skład orzekający
Piotr Telusiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Określanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawach z udziałem wielu powodów (współuczestnictwo materialne)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa materialnego i sposobu określenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Jak poprawnie określić wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 73 798 PLN
zasądzone roszczenie: 36 989,1 PLN
zasądzone roszczenie: 36 989,1 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 215/24 POSTANOWIENIE 13 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 marca 2025 r. w Warszawie zażalenia […] Bank spółki akcyjnej w […] na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 24 maja 2024 r., II Ca 184/23 (II WSC 4/24), w sprawie z powództwa M. B. i B. B. przeciwko […] Bank spółce akcyjnej w […] o ustalenie i zapłatę, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, w sprawie z powództwa M. B. i B. B. przeciwko […] Bank spółce akcyjnej w […], o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 19 grudnia 2023 r., odrzucił skargę kasacyjną. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pozwany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 398 6 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 398 4 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. W przedmiotowej sprawie Sąd drugiej instancji odrzucił skargę kasacyjną, wskazując, że w sprawie zachodziło współuczestnictwo po stronie powodowej, a każde z powodów występowało (z uwagi na wprowadzoną rozdzielność majątkową małżeńską) z własnym żądaniem zasądzenia kwoty 36 989,10 zł. W ocenie Sądu Okręgowego, w tej sytuacji, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną musiała zostać określona odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników również w przypadku współuczestnictwa materialnego. Skarga kasacyjna w sprawie o charakterze majątkowym musi zawierać określenie wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 398 4 § 3 k.p.c.), od której zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej (art. 398 2 § 1 k.p.c.). W orzecznictwie przyjmuje się, że wartość zaskarżenia skargą kasacyjną nie musi odpowiadać wartości przedmiotu sporu, ani wartości zaskarżenia apelacją, nie może jednak przekraczać tej ostatniej ( postanowienia SN: z 15 grudnia 2021, IV CZ 49/21; z 10 stycznia 2023 r., I CSK 4074/22; z 26 września 2023 r., I CSK 7028/22 ). W przedmiotowej sprawie ustalono, iż powodowie zawarli małżeńską umową majątkową - rozdzielności majątkowej, w związku z czym spłata kredytu następowała w częściach równych. Skutkiem tego Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę 36 989,10 zł. W apelacji pozwanej wartość przedmiotu zaskarżenia określono na łączną kwotę 73 798 zł (identycznie jak w pozwie). Strona pozwana, wnosząc skargę kasacyjną, określiła wartość przedmiotu zaskarżenia także na łączną kwotę 73 798 zł. Utrwaliło się stanowisko wskazujące, że badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu. O ile bowiem przepisy te wyrażają potrzebę ustabilizowania w postępowaniu cywilnym wartości przedmiotu sporu na potrzeby określenia właściwości rzeczowej sądu i wysokości należnych opłat sądowych, o tyle gdy chodzi o określenie wartości przedmiotu zaskarżenia na użytek ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej potrzeba taka nie występuje, ważne jest natomiast, by rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy podlegały jedynie te skargi kasacyjne, których dopuszczalność przewidują przepisy procesowe, a nie niewłaściwe określenie wartości przedmiotu sporu przez stronę. W rezultacie nawet brak sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości podanej wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej (postanowienie SN z 17 marca 2021 r., II UZ 32/20). Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skarżącego, dotyczące naruszenia art. 25 § 1 w zw. z art. 26 k.p.c., określone w punkcie 2 zażalenia, nie mogą zostać uwzględnione. Przy współuczestnictwie formalnym, gdy dochodzone są roszczenia oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego ze współuczestników. Brak jest podstaw by odmienną zasadę przyjąć dla wypadków współuczestnictwa materialnego. Współuczestnictwo materialne po stronie powodów nie uzasadnia wskazywania przez nich jako wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną sumy wartości przedmiotu sporu każdego z powodów (postanowienie SN z 14 stycznia 2009 r., IV CZ 105/08). Przypomnieć też trzeba, że w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu i o zwrot nienależnych świadczeń spełnionych na jej podstawie po stronie powodowej nie zachodzi współuczestnictwo konieczne kredytobiorców (zob. uchwały SN: z 19 października 2023 r., III CZP 12/23; z 26 października 2023 r., III CZP 156/22; postanowienie SN z 26 marca 2024 r., I CSK 6882/22). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości podzielność dochodzonego w sprawie roszczenia. Powodowie dochodzili żądania zapłaty oddzielnie, w konsekwencji czego zostało ono uwzględnione względem każdego z nich. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej weryfikacji skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, nie tylko weryfikując samo określenie wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 398 4 § 3 k.p.c.), ale także dopuszczalność skargi kasacyjnej (art. 398 2 § 1 k.p.c.). Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skarżącego, dotyczące naruszenia art. 398 6 § 2 w zw. z art. 398 2 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c., określone w punkcie 1 zażalenia, nie mogą zostać uwzględnione. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 394 1 § 3 w związku z 398 14 k.p.c. oddalił zażalenie. [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI