III CZ 21/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła działu spadku i zniesienia współwłasności, w której uczestnik M. K. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K. uchylające punkt postanowienia sądu pierwszej instancji dotyczący praw do spółki jawnej i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania w tym zakresie. Głównym zarzutem uczestnika była nieważność postępowania z powodu braku zdolności procesowej wnioskodawcy W. K. w momencie wszczęcia postępowania (jako małoletniego) oraz brak wymaganej zgody sądu opiekuńczego na czynności procesowe. Uczestnik argumentował, że przedstawicielka ustawowa wnioskodawcy pozostawała w konflikcie interesów, będąc wspólnikiem tej samej spółki. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 101 § 3 k.r.o.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (art. 199 § 1 pkt 3, art. 199 § 3 k.p.c.). Sąd uznał, że brak zgody sądu opiekuńczego na czynności procesowe małoletniego jest brakiem usuwalnym. Podkreślono, że wnioskodawca osiągnął pełnoletność w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, poparł wniosek i samodzielnie dokonywał czynności procesowych (zawarcie ugody, cofnięcie wniosku), a wszystkie późniejsze orzeczenia zapadały, gdy był już pełnoletni. Sąd Najwyższy oddalił również zarzut konfliktu interesów, wskazując, że nie zachodziła sprzeczność między interesami małoletniego a jego matki, która była wspólnikiem spółki, a która reprezentowała go na początkowym etapie postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zdolności procesowej małoletnich, konieczności uzyskania zgody sądu opiekuńczego na czynności procesowe oraz oceny konfliktu interesów w sprawach rodzinnych i spadkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy małoletni osiąga pełnoletność w trakcie postępowania i samodzielnie popiera wniosek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak zgody sądu opiekuńczego na czynności procesowe małoletniego, dokonane przez jego przedstawiciela ustawowego, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgody sądu opiekuńczego jest brakiem usuwalnym, a osiągnięcie przez małoletniego pełnoletności i poparcie wniosku przez niego samodzielnie usuwa tę przeszkodę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 199 § 3 k.p.c. wskazał, że brak zgody sądu opiekuńczego jest brakiem usuwalnym. W sytuacji, gdy wnioskodawca osiągnął pełnoletność w trakcie postępowania i samodzielnie poparł wniosek, a późniejsze czynności procesowe i orzeczenia zapadały już po osiągnięciu przez niego pełnoletności, brak ten nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.
Czy przedstawiciel ustawowy małoletniego pozostaje w konflikcie interesów z dzieckiem, gdy jest wspólnikiem spółki, która ma być przedmiotem działu spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zachodzi bezpośrednia sprzeczność interesów między rodzicem a dzieckiem w konkretnej czynności prawnej lub procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 98 § 2 i 3 k.r.o. i orzecznictwa, wskazując, że wyłączenie reprezentacji rodzica z powodu konfliktu interesów następuje tylko wtedy, gdy istnieje choćby teoretyczna możliwość sprzeczności interesów. W tej sprawie nie stwierdzono takiej sprzeczności między wnioskodawcą a jego matką, która była wspólnikiem spółki, a która reprezentowała go na początkowym etapie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 101 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 199 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 70 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 98 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 98 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody sądu opiekuńczego jest brakiem usuwalnym. • Pełnoletność wnioskodawcy usunęła przeszkody procesowe. • Nie zachodził konflikt interesów między wnioskodawcą a jego przedstawicielką ustawową.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu braku zdolności procesowej małoletniego. • Naruszenie przepisów przez rozpoznanie wniosku bez zgody sądu opiekuńczego. • Konflikt interesów między przedstawicielką ustawową a małoletnim.
Godne uwagi sformułowania
brak usuwalny • czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu • zarząd majątkiem dziecka • brak możliwości uzupełnienia następczego braku zgody • brak zdolności postulacyjnej • sprzeczne z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania • oceniać ad casum • teoretyczna możliwość sprzeczności interesów
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
członek
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności procesowej małoletnich, konieczności uzyskania zgody sądu opiekuńczego na czynności procesowe oraz oceny konfliktu interesów w sprawach rodzinnych i spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy małoletni osiąga pełnoletność w trakcie postępowania i samodzielnie popiera wniosek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z reprezentacją małoletnich w sądzie, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej, zwłaszcza w sprawach spadkowych i rodzinnych.
“Czy brak zgody sądu opiekuńczego unieważnia postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.