III CZ 21/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powódki na wyrok Sądu Okręgowego w K., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w K. w sprawie o przywrócenie posiadania. Sąd Rejonowy orzekł o przywróceniu posiadania pasa gruntu, który nie został precyzyjnie określony przez powódkę w pozwie ani w toku postępowania. Ponadto, w wyroku i jego uzasadnieniu pojawiły się sprzeczne oznaczenia działek ewidencyjnych (533, 553, 554), co uniemożliwiło weryfikację, czy sąd nie wykroczył poza granice żądania. Sąd Okręgowy uznał, że w tej sytuacji sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powódki, przypomniał, że celem zażalenia na postanowienie uchylające wyrok i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania jest kontrola prawidłowości tej decyzji w kontekście art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych, albo gdy rozstrzygnięcie nie odnosi się do przedmiotu sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ orzekł o przedmiocie, który nie był objęty żądaniem pozwu, a oznaczenie nieruchomości było niespójne. W związku z tym zażalenie powódki zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kiedy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy w postępowaniu posesoryjnym z powodu nieprecyzyjnego określenia przedmiotu żądania i sprzeczności w oznaczeniu nieruchomości. Zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie uchylające wyrok.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z ochroną posiadania i błędami sądu pierwszej instancji w oznaczeniu przedmiotu sporu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, jeśli orzekł o przywróceniu posiadania nieruchomości, która nie została precyzyjnie określona w pozwie i zawierała sprzeczne oznaczenia działek ewidencyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ jego orzeczenie nie odnosiło się do rzeczywistego przedmiotu żądania, a oznaczenie nieruchomości było niespójne i nieprecyzyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych, albo gdy rozstrzygnięcie nie odnosi się do przedmiotu sprawy. W tej sytuacji, brak precyzyjnego określenia przedmiotu sporu przez powódkę oraz sprzeczności w oznaczeniu działek w wyroku sądu pierwszej instancji, uniemożliwiły prawidłowe rozpoznanie sprawy.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego sprawowanej w trybie zażalenia na postanowienie uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli Sądu Najwyższego jest zawężony i obejmuje jedynie ustalenie, czy przyczyna uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przyjęta przez sąd drugiej instancji rzeczywiście stanowi jedną z podstaw przewidzianych w art. 386 § 2 i § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na postanowienie uchylające wyrok i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania służy kontroli prawidłowości tej decyzji, a nie merytorycznej ocenie prawnej dokonanej przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy nie może oceniać zasadności oceny prawnej sądu odwoławczego, a jedynie badać, czy podstawy wskazane przez sąd odwoławczy (np. nierozpoznanie istoty sprawy) są zgodne z przepisami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Nr 23 przy ul. S. w K. | inne | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji jest podstawą do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 394 § 1 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany granicami żądania.
k.p.c. art. 350 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość sprostowania oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w orzeczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z powodu braku precyzyjnego określenia przedmiotu żądania i sprzeczności w oznaczeniu nieruchomości. • Orzeczenie sądu pierwszej instancji nie odnosiło się do rzeczywistego przedmiotu sporu.
Odrzucone argumenty
Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. • Sąd drugiej instancji powinien wydać orzeczenie o charakterze reformatoryjnym, a nie kasatoryjnym.
Godne uwagi sformułowania
nie było możliwe na etapie postępowania odwoławczego zweryfikowania wykroczenia przez Sąd Rejonowy poza granice żądania • nie pozwalały na weryfikację prawidłowości zaskarżonego orzeczenia nie tylko z punktu widzenia zasady wyrażonej w treści art. 321 § 1 k.p.c., ale m. in. w związku z tym, także czyniły uprawnionym wniosek, że w takiej sytuacji procesowej Sąd nie rozpoznał istoty sprawy • Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu takiego zażalenia nie może oceniać zasadności oceny prawnej dokonanej przez sąd odwoławczy. • do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi, gdy sąd pierwszej instancji zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. • rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu sądu nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy
Skład orzekający
Bogumiła Ustjanicz
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy w postępowaniu posesoryjnym z powodu nieprecyzyjnego określenia przedmiotu żądania i sprzeczności w oznaczeniu nieruchomości. Zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie uchylające wyrok."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z ochroną posiadania i błędami sądu pierwszej instancji w oznaczeniu przedmiotu sporu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania cywilnego dotyczące rozpoznania istoty sprawy i granic żądania, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne formułowanie pozwów i orzeczeń.
“Błąd w oznaczeniu działki kosztował uchylenie wyroku. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.