III CZ 208/22

Sąd Najwyższy2022-06-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższyzażaleniereprezentacja procesowaSkarb PaństwaProkuratoria Generalna RPniedopuszczalnośćeksmisja

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie Skarbu Państwa - Lasów Państwowych na wyrok sądu okręgowego uchylający wyrok nakazujący eksmisję, ze względu na brak właściwej reprezentacji procesowej Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Skarbu Państwa - Lasów Państwowych na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok nakazujący eksmisję pozwanych. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, stwierdzając, że Skarb Państwa nie był prawidłowo reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika przed Sądem Najwyższym, zgodnie z przepisami ustawy o Prokuratorii Generalnej RP. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono do orzeczenia kończącego sprawę.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo T. na wyrok Sądu Okręgowego w T., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego nakazujący eksmisję pozwanych M. Z. i M. Z. z lokalu mieszkalnego. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym należy do Prokuratorii Generalnej RP. Sąd podkreślił, że w przeciwieństwie do postępowań przed sądami powszechnymi, gdzie zastępstwo przez Prokuratorię jest ograniczone do określonych spraw lub może być przejęte, przed Sądem Najwyższym zastępstwo Prokuratorii jest obowiązkowe i nie dopuszcza wyjątków. W związku z tym, środek odwoławczy wniesiony przez pełnomocnika umocowanego bezpośrednio przez organ Skarbu Państwa został uznany za niedopuszczalny. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego zostało pozostawione do orzeczenia kończącego sprawę w instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, profesjonalny pełnomocnik umocowany bezpośrednio przez organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa nie może skutecznie reprezentować Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym, jeśli nie zostało ono przejęte przez Prokuratorię Generalną RP.

Uzasadnienie

Ustawa o Prokuratorii Generalnej RP stanowi, że wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym należy do Prokuratorii Generalnej RP, bez możliwości wyjątków, w przeciwieństwie do postępowań przed sądami powszechnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo T.organ_państwowypowód
M. Z.osoba_fizycznapozwany
M. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

uPG art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

Wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym należy do Prokuratorii Generalnej RP.

uPG art. 8 § ust. 6

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

W przypadku przekazania podmiotowi reprezentującemu Skarb Państwa wykonywania zastępstwa, zastępstwo przed Sądem Najwyższym wykonuje jednak Prokuratoria Generalna RP.

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

uPG art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

uPG art. 7 § ust. 2

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

uPG art. 7 § ust. 5

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

Prokuratoria Generalna RP może przejąć zastępstwo w każdej sprawie, jeśli uzna, że wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa.

uPG art. 8 § ust. 1

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

uPG art. 8 § ust. 5

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność środka odwoławczego wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika umocowanego wprost przez organ Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym, ze względu na obowiązek zastępstwa przez Prokuratorię Generalną RP.

Godne uwagi sformułowania

clara non sunt interpretanda

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Władysław Pawlak

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność reprezentacji Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym przez podmioty inne niż Prokuratoria Generalna RP, chyba że zastępstwo zostało przez nią przejęte."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których stroną jest Skarb Państwa i wymagane jest zastępstwo przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym, co ma istotne znaczenie praktyczne dla organów państwowych i ich pełnomocników.

Skarb Państwa przegrywa sprawę przed Sądem Najwyższym z powodu błędu formalnego w reprezentacji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CZ 208/22
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
‎
SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo T.
‎
przeciwko M. Z. i M. Z.
‎
o eksmisję,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 czerwca 2022 r.,
‎
zażalenia powoda na wyrok Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt VIII Ca (…),
1. odrzuca zażalenie;
2. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia  25 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w T. w  uwzględnieniu powództwa Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych - Nadleśnictwa T. orzekł eksmisję pozwanych M. Z. i M. Z.  z lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w T. przy ul. O..
W wyniku apelacji pozwanych Sąd Okręgowy w T. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Zażalenie od wyroku Sądu drugiej instancji złożył powód za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, umocowanego przez organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, tj. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa T. (k. 238).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. - o  Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2180; dalej: „uPG”) do zadań Prokuratorii Generalnej RP należy m.in. wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. Zważywszy na brzmienie art. 4 ust. 1  pkt 2 w zw. z art. 7 oraz art. 8 ust. 1, 5 i 6 uPG reprezentacja Skarbu Państwa przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym różni się zasadniczo. Mianowicie w przypadku postępowań przed sądami powszechnymi obowiązkowe zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP ogranicza się do spraw wymienionych w art. 7 ust. 2 uPG, przy czym Prokuratoria Generalna RP może przejąć zastępstwo w każdej sprawie, jeśli uznana, że wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa (art. 7 ust. 5  uPG). Jak wynika natomiast z art. 8 ust. 6 uPG w przypadku przekazania podmiotowi reprezentującemu Skarb Państwa wykonywania zastępstwa, zastępstwo przed Sądem Najwyższym wykonuje jednak Prokuratoria Generalna RP.
Ze względu na przedmiot niniejszej sprawy (eksmisja z lokalu mieszkalnego) nie było i nie jest obowiązkowe zastępstwo powoda przez Prokuratorię Generalną RP w postępowaniu przed Sądami obu instancji. Natomiast sytuacja ulega zmianie w razie konieczności, tak jak w tej sprawie, zastępstwa przed Sądem Najwyższym, bowiem brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 6  uPG nie dopuszcza w tej materii jakichkolwiek wyjątków, w tym ze względu na przedmiot postępowania przed Sądem Najwyższym (
clara non sunt interpretanda)
, tak jak to miało miejsce na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 133 ze zm.), po nowelizacji ustawą z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 660; art. 1 pkt 2 lit a  tiret pierwszy oraz pkt 6).
W konsekwencji środek odwoławczy wniesiony do Sądu Najwyższego przez profesjonalnego pełnomocnika umocowanego wprost przez organ
statio fisci
Skarbu Państwa jest niedopuszczalny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z  dnia 4 października 2019 r., III CZ 33/19, nie publ.).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w  zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI