III CZ 183/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie spadkowej, uznając ją za niedopuszczalną.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi, które odrzuciło skargę kasacyjną wnioskodawcy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie ani postanowieniem o odrzuceniu wniosku, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. W konsekwencji, zażalenie wnioskodawcy zostało oddalone.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Ł.O. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 marca 2023 r., które odrzuciło skargę kasacyjną wnioskodawcy. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, domagając się uchylenia postanowienia i przekazania akt do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że zakres jego kognicji obejmuje jedynie kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie prawidłowość zwrotu wniosku. Zgodnie z art. 519¹ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w sprawach spadkowych przysługuje od postanowienia co do istoty sprawy lub postanowienia o odrzuceniu wniosku i umorzeniu postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani postanowieniem o odrzuceniu wniosku, a zwrot wniosku nie jest tożsamy z jego odrzuceniem. W związku z tym, skarga kasacyjna była niedopuszczalna, a zażalenie oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie ani postanowieniem o odrzuceniu wniosku w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku dotyczy wstępnej fazy postępowania i nie kończy postępowania w sprawie. Zwrot wniosku nie jest tożsamy z jego odrzuceniem i nie wywołuje skutków procesowych, a wniosek może być ponownie wniesiony. Dlatego skarga kasacyjna od takiego postanowienia jest niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Łodzi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P.F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J.J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa spadkowego skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie ani postanowieniem o odrzuceniu wniosku.
Odrzucone argumenty
Postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku kończy drogę do wydania wyroku. Odrzucenie pisma i jego zwrot to sztuczne rozróżnienia proceduralne wyłączające możliwość weryfikacji przez Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
zakresem kognicji Sądu Najwyższego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym objęta jest kwestia dopuszczalności skargi kasacyjnej nie zaś prawidłowość i zasadność dokonanego w sprawie zwrotu wniosku nie można ze sobą utożsamiać wniosek zwrócony (podobnie jak zwrócony pozew) nie wywołuje żadnych skutków i może być ponownie wniesiony do sądu
Skład orzekający
Piotr Telusiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach spadkowych od postanowień dotyczących zwrotu wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu nieprocesowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach spadkowych, co jest ważne dla praktyków prawa.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie spadkowej jest dopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 183/23 POSTANOWIENIE 23 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 stycznia 2024 r. w Warszawie zażalenia Ł.O. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z 24 marca 2023 r., III Cz 819/22, III WSC 8/23, w sprawie z wniosku Ł.O. z udziałem P.F. i J.J. o stwierdzenie nabycia spadku, oddala zażalenie. (K.L.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z 7 listopada 2022 r. oddalającego zażalenie wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi z 31 sierpnia 2022 r. o zwrocie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 398 6 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 519 1 § 1 k.p.c. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i nakazania Sądowi Okręgowemu w Łodzi jako Sądowi II instancji przekazania akt w celu merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić wypada, że zakresem kognicji Sądu Najwyższego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym objęta jest kwestia dopuszczalności skargi kasacyjnej wywiedzionej w sprawie przez wnioskodawcę a w konsekwencji prawidłowości postanowienia o jej odrzuceniu, nie zaś prawidłowość i zasadność dokonanego w sprawie zwrotu wniosku. Zawarta w zażaleniu argumentacja skarżącego dotycząca tych kwestii pozostawać musiała irrelewantna dla rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 519 1 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa spadkowego skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W zażaleniu skarżący wskazał, że nie kwestionuje, iż postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, dopuszczalność skargi kasacyjnej wywodzi jednak z faktu dopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu wniosku. Zdaniem skarżącego postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku zamyka drogę do wydania wyroku a podział na odrzucenie pisma lub jego zwrot jest podziałem nakierowanym na dokonanie sztucznych rozróżnień proceduralnych tak by cześć z nich wyłączyć spod możliwości weryfikacji orzeczniczych Sądu Najwyższego. W judykaturze Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu nie jest postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu, a odrzucenia pozwu oraz jego zwrotu nie można ze sobą utożsamiać. Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu nie jest również postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2015 r., IV CZ 86/14, niepubl. i powołane w nim judykaty). Stanowisko powyższe jest aktualne także w odniesieniu do postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku w postępowaniu nieprocesowym. Postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku dotyczy wstępnej fazy zmierzającej do prawidłowego wszczęcia postępowania. Wniosek zwrócony (podobnie jak zwrócony pozew) nie wywołuje żadnych skutków i może być ponownie wniesiony do sądu. Zarządzenie o zwrocie wniosku, ani postanowienie oddalające zażalenie na tego rodzaju zarządzenie nie kończy postępowania w sprawie a jedynie wstępną fazę badania warunków formalnych wniosku, poprzedzającą wszczęcie postępowania (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2010 r., III CZP 10/10, OSNC 2010, nr 10, poz. 137; postanowienie Sądu Najwyższego z 17 sierpnia 2001 r., I CKN 236/01, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 31 marca 2000 r., V CKN 1108/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 136). Utożsamianie przez skarżącego odrzucenia wniosku i jego zwrotu oraz wywodzenie z tego dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie nie jest w konsekwencji uprawnione. Z tych względów, na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.L.) [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI