III Cz 2050/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-01-10
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.zasady słusznościsytuacja majątkowasytuacja zdrowotnawypadekpożyczkazażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o nieobciążaniu pozwanej kosztami procesu, uznając, że trudna sytuacja zdrowotna i finansowa pozwanej uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, który odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu, mimo zasądzenia od niej należności. Sąd Rejonowy uzasadnił to trudną sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną pozwanej, która doznała poważnych urazów po zaciągnięciu pożyczki. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że zastosowanie art. 102 k.p.c. było uzasadnione ze względu na szczególnie trudną sytuację pozwanej, która nawarstwiła się bez jej winy w wyniku wypadku.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie powódki I. B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, który odstąpił od obciążania pozwanej K. S. kosztami procesu. Sąd Rejonowy, zasądzając od pozwanej 10.500 zł z odsetkami i rozkładając należność na raty, uzasadnił odstąpienie od obciążenia kosztami trudną sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną pozwanej. Pozwana doznała poważnych urazów w wypadku po zaciągnięciu pożyczki, co spowodowało zaburzenia pamięci i niewydolność prawostronną, a także konieczność długotrwałego leczenia i rehabilitacji. Jej obecna sytuacja finansowa jest bardzo zła, utrzymuje siebie i syna z kwoty około 1.500 zł miesięcznie. Powódka kwestionowała zastosowanie art. 102 k.p.c., domagając się zasądzenia od pozwanej kosztów procesu i postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy uznał jednak, że zaistniały szczególnie uzasadnione przesłanki do zastosowania art. 102 k.p.c., w tym bardzo niekorzystna sytuacja finansowa, osobista i zdrowotna pozwanej, a także fakt, że nawarstwienie zaległości nastąpiło bez jej winy w wyniku nieszczęśliwego wypadku. Sąd podkreślił, że decyzja o zastosowaniu art. 102 k.p.c. należy do sądu, a nie wymaga zgody strony przeciwnej, zwłaszcza gdy sprawa zakończyła się wyrokiem. Z tych względów zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, trudna sytuacja majątkowa, osobista i zdrowotna pozwanej, która nawarstwiła się bez jej winy w wyniku nieszczęśliwego wypadku o poważnych skutkach, stanowi przypadek szczególnie uzasadniony, pozwalający na odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga ustalenia szczególnie uzasadnionego przypadku, gdzie obciążenie kosztami byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności. W tej sprawie, bardzo niekorzystna sytuacja finansowa, osobista i zdrowotna pozwanej, spowodowana wypadkiem po zaciągnięciu zobowiązania, stanowiła taką przesłankę. Decyzja o kosztach należy do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
I. B.osoba_fizycznapowódka
K. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Odstępstwo od ogólnej reguły obciążania kosztami procesu przegrywającego strony (art. 98 § 1 k.p.c.) wymaga ustalenia przypadku szczególnie uzasadnionego, gdzie zobligowanie strony do poniesienia kosztów byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności. Dodatkową przesłanką musi być sytuacja zasługująca na aprobatę społeczną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna reguła obciążania kosztami procesu strony przegrywającej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia w przypadku oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja zdrowotna i finansowa pozwanej, która nastąpiła bez jej winy w wyniku wypadku, uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 98 § 1 i art. 102 k.p.c. przez Sąd Rejonowy poprzez odstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami procesu.

Godne uwagi sformułowania

Nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania powinno mieć miejsce wyjątkowo, tj. w sytuacji, gdy zobligowanie jej do poniesienia tych kosztów byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności. aby sięgnąć po art. 102 k.p.c. , w grę wchodzić musi jeszcze inna, dodatkowa przesłanka zasługująca na aprobatę społeczną. Całość rozpatrywanych okoliczności spowodowała zatem, że zobligowanie pozwanej do poniesienia kosztów procesu byłoby niezgodne z zasadami słuszności.

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Dąbek

sędzia

Łukasz Malinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w przypadkach szczególnych, gdy trudna sytuacja zdrowotna i finansowa strony wynika z okoliczności niezawinionych."

Ograniczenia: Każda sprawa jest indywidualna, a zastosowanie art. 102 k.p.c. zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawo może uwzględniać trudną sytuację życiową strony, nawet jeśli przegrała proces, co jest istotne z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej.

Wypadek pożyczkobiorcy: czy sąd musi zasądzić koszty procesu od osoby w trudnej sytuacji?

Dane finansowe

WPS: 10 500 PLN

należność: 10 500 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 2050/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Tomasz Pawlik (spr.) Sędziowie: SO Leszek Dąbek SR (del.) Łukasz Malinowski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa I. B. przeciwko K. S. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II C 909/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 2050/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w pkt 3 wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., Sąd Rejonowy odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu. Jednocześnie, w pkt 1 i 2 wyroku, Sąd ten zasądził od pozwanej na rzecz powoda 10.500 zł z ustawowymi odsetkami i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, a także rozłożył zasądzoną należność na 76 rat miesięcznych. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd I instancji wskazał art.102 k.p.c. i powołał się na trudną sytuację majątkową, rodzinną oraz zdrowotną pozwanej, która spowodowała także rozłożenie zasądzonej należności na raty. W tym zakresie ustalono, że pozwana doznała poważnych urazów w wyniku wypadku jaki miał miejsce już po zaciągnięciu zobowiązania (pożyczki) u powódki. Urazy te spowodowały zaburzenia pamięci oraz tzw. niewydolność prawostronną. Konieczne także był długotrwałe leczenie szpitale i rehabilitacja. Obecnie pozwana znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej z uwagi na liczne zobowiązania finansowe. Utrzymuje siebie i syna ze stypendium i alimentów w łącznej wysokości ok.1 500 zł. Na opisane rozstrzygnięcie dotyczące kosztów procesu zażalenie wniosła powódka , która zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie art.98 § 1 i art. 102 k.p.c. wniosła o jego zmianę i zasądzenie na jej rzecz od pozwanej 3 039,60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przez Sądem I instancji, a także o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca podniosła, że nie wyraziła zgody na nie obciążanie pozwanej kosztami postępowania. Podkreśliła, że pozwana swoją postawą doprowadziła do powstania tych kosztów, nie reagując na wielokrotne rozmowy dotyczące konieczności spłaty długu. W tym kontekście kwestionowała, aby w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na zastosowanie art.102 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zastosowanie odstępstwa z art. 102 k.p.c. od ogólnej reguły z art. 98 k.p.c. wymaga ustalenia, że w danym postępowaniu zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony. Nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania powinno mieć miejsce wyjątkowo, tj. w sytuacji, gdy zobligowanie jej do poniesienia tych kosztów byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności. Nadto, aby sięgnąć po art. 102 k.p.c. , w grę wchodzić musi jeszcze inna, dodatkowa przesłanka zasługująca na aprobatę społeczną. W realiach sprawy, wbrew twierdzeniom zażalenia, zaistniały przesłanki do zastosowania art.102 k.p.c. . Przemawiała za tym bardzo niekorzystna sytuacja finansowa, osobista i zdrowotna pozwanej. Nadto zaistniała szczególna przesłanka polegająca na tym, że nawarstwienie zaległości płatniczych pozwanej nastąpiło bez jej winy, w wyniku nieszczęśliwego wypadku o poważnych skutkach, który miał miejsce po zaciągnięciu zobowiązania dochodzonego w sprawie. Całość rozpatrywanych okoliczności spowodowała zatem, że zobligowanie pozwanej do poniesienia kosztów procesu byłoby niezgodne z zasadami słuszności. Bez znaczenia było to czy powódka wyraziła zgodę na nie obciążanie pozwanej kosztami. Decyzja co do tego czy zaistniały przesłanki do zastosowania art.102 k.p.c. należała bowiem do Sądu, skoro sprawa zakończona została wydaniem wyroku, a nie zawarciem ugody. Brak także podstaw do przyjęcia, że postawa pozwanej była naganna, skoro przyczyną powstania przeterminowanych należności była także poważna choroba dłużniczki. Z tych wszystkich względów, gdy zażalenie okazało się bezzasadne, orzeczono jak w sentencji na zasadzie art.385 w zw. z art.397 § 2 k.p.c. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Tomasz Pawlik (spr.) SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI