III CZ 200/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni P.T. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zmianę uregulowania kontaktów z małoletnimi dziećmi i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Wnioskodawczyni zarzuciła sądowi okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 378 § 1 k.p.c. (wyjście poza granice zaskarżenia), art. 386 § 6 k.p.c. (uwzględnienie okoliczności spoza apelacji), art. 384 k.p.c. (uchylenie postanowienia na jej niekorzyść) oraz art. 327¹ § 1 k.p.c. (wadliwe uzasadnienie). Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że jego kontrola w przypadku postanowienia kasatoryjnego sądu drugiej instancji ma charakter formalny i ogranicza się do badania, czy orzeczenie zostało oparte na ustawowych przesłankach (art. 386 § 2 lub 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, iż Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał dobra małoletnich dzieci, ich aktualnej sytuacji psychicznej i emocjonalnej, ani więzi z ojcem, co było konieczne do prawidłowego uregulowania kontaktów. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c., uznając uzasadnienie sądu okręgowego za poprawne, a także zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., stwierdzając, że sąd odwoławczy rozważył wszystkie argumenty apelacji. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz wnioskodawczyni z uwagi na nadrzędny interes dzieci.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowień kasatoryjnych oraz kryteriów nierozpoznania istoty sprawy w kontekście spraw rodzinnych dotyczących kontaktów z dziećmi.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania zażaleniowego na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania może obejmować ocenę prawidłowości zastosowania przez sąd drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych bezpośrednio z przyczyną uchylenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie przewidziane w art. 394¹ § 1¹ k.p.c. ma na celu jedynie skontrolowanie, czy orzeczenie kasatoryjne zostało prawidłowo oparte na przesłankach z art. 386 § 2 lub 4 k.p.c., a jego ocena ma charakter formalny, nie wkraczając w merytoryczną ocenę stanowiska sądu drugiej instancji ani prawidłowość zastosowania innych przepisów procesowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zakres kontroli w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia kasatoryjnego jest ograniczony do formalnych przesłanek uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, a nie do merytorycznej oceny sprawy czy prawidłowości zastosowania innych przepisów procesowych.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy dotyczącej zmiany uregulowania kontaktów z dziećmi, jeśli nie zbadał ich dobra, aktualnej sytuacji psychicznej i emocjonalnej oraz więzi z ojcem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, jeśli zaniechał zbadania tych kluczowych kwestii, które są niezbędne do prawidłowego uregulowania kontaktów z dziećmi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy prawidłowo ocenił, iż sąd rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał dobra małoletnich dzieci i ich aktualnej sytuacji, co jest fundamentalne w sprawach o uregulowanie kontaktów.
Czy uzasadnienie postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest wadliwe, jeśli nie odnosi się do wszystkich zarzutów apelacji wnioskodawczyni?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie jest poprawne, jeśli zawiera wszystkie konieczne elementy i odnosi się do zarzutów w sposób wskazujący, że zostały one rozważone, nawet jeśli nie omawia każdego argumentu osobno.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie sądu okręgowego było poprawne, logiczne i zwięzłe, a obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wymaga osobnego omówienia każdego argumentu, wystarczy ogólne odniesienie się do zarzutów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| D.P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| N.M.P. | osoba_fizyczna | dziecko |
| O.W.P. | osoba_fizyczna | dziecko |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy nie została rozpoznana istota sprawy.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nieważności postępowania.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wymaga osobnego omówienia każdego argumentu apelacji; wystarczające jest odniesienie się do zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na ich rozważenie.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie tego przepisu przez sąd drugiej instancji może być przedmiotem oceny w ramach zażalenia na postanowienie kasatoryjne, jeśli wpływa na przesłanki uchylenia.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz reformationis in peius może być odpowiednio stosowany w postępowaniu nieprocesowym, gdy interesy stron są rozbieżne.
k.p.c. art. 327 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia, które muszą być spełnione, aby uniknąć zarzutu wadliwości.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów w sprawach, w których interesy stron są rozbieżne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na postanowienie kasatoryjne ma charakter formalny i ogranicza się do kontroli przesłanek uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji. • Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał dobra małoletnich dzieci i ich aktualnej sytuacji, co jest kluczowe w sprawach o kontakty. • Sąd Najwyższy uznał uzasadnienie sądu okręgowego za poprawne i zgodne z wymogami prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty wnioskodawczyni dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji, w tym wyjścia poza granice apelacji i wadliwego uzasadnienia, nie zostały uwzględnione przez Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie przewidziane w art. 394¹ § 1¹ k.p.c. ma na celu jedynie skontrolowanie przez Sąd Najwyższy, czy orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji [...] zostało prawidłowo oparte na jednej z przesłanek przewidzianych w art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. • Ocena ta nie może wkraczać w ocenę merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji [...] ani w ocenę prawidłowości zastosowania przez ten sąd innych przepisów prawa procesowego • Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowień kasatoryjnych oraz kryteriów nierozpoznania istoty sprawy w kontekście spraw rodzinnych dotyczących kontaktów z dziećmi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania zażaleniowego na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rodzinnego – kontaktów z dziećmi, a orzeczenie Sądu Najwyższego precyzuje procedury kontroli orzeczeń kasatoryjnych, co jest istotne dla praktyków.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić decyzję o kontaktach z dziećmi?”
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.