III CZ 20/09

Sąd Najwyższy2009-05-07
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
dobra osobistezadośćuczynienieskarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniaSNpostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych, gdy zaskarżono jedynie roszczenie majątkowe o niskiej wartości.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej w sprawie o ochronę dóbr osobistych, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (2000 zł zadośćuczynienia). Pozwana wniosła zażalenie, argumentując, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o ochronę dóbr osobistych jest niezależna od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że w przypadku kumulacji roszczeń majątkowych i niemajątkowych, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje charakter zaskarżonego roszczenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił jej skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Powodem odrzucenia była niska wartość przedmiotu zaskarżenia, wynosząca 2000 zł zadośćuczynienia, zasądzonego w ramach roszczenia majątkowego w sprawie o ochronę dóbr osobistych. Pozwana argumentowała, że w sprawach o ochronę dóbr osobistych dopuszczalność skargi kasacyjnej nie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, przypomniał, że w sprawach o ochronę dóbr osobistych można dochodzić zarówno roszczeń niemajątkowych (np. o zaniechanie naruszenia, złożenie oświadczenia), jak i majątkowych (np. zadośćuczynienia pieniężnego). Jeśli oba rodzaje roszczeń są dochodzone łącznie, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje charakter zaskarżonego wyroku. W tym przypadku, ponieważ zaskarżono jedynie roszczenie majątkowe, Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił dopuszczalność skargi kasacyjnej przez pryzmat wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje charakter stanowiącego przedmiot zaskarżonego wyroku roszczenia. Jeśli zaskarżono roszczenie majątkowe, decyduje jego wartość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawach o ochronę dóbr osobistych, gdzie kumuluje się roszczenia majątkowe i niemajątkowe, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje charakter zaskarżonego roszczenia. W przypadku zaskarżenia roszczenia majątkowego, stosuje się kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
M.P.osoba_fizycznapowódka
D.S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3982 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 445 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku kumulacji roszczeń majątkowych i niemajątkowych w sprawie o ochronę dóbr osobistych, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje charakter zaskarżonego roszczenia.

Odrzucone argumenty

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych jest niezależna od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Osoba, której dobra osobiste zostały zagrożone lub naruszone cudzym działaniem może dochodzić ochrony prawnej zarówno za pomocą roszczeń niemajątkowych (...), jak i roszczeń majątkowych w postaci żądania zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego (...) Wymienione roszczenia (...) mogą być dochodzone w odrębnych sprawach (...) Mogą też zostać zgłoszone w jednym pozwie, lecz wówczas roszczenia majątkowe nie tracą swojego charakteru i nie mogą być traktowane (...) za dochodzenie prawa niemajątkowego w razie kumulacji w pozwie o ochronę dóbr osobistych roszczeń majątkowych i niemajątkowych o majątkowym charakterze sprawy, w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c., decyduje charakter stanowiącego przedmiot zaskarżonego wyroku roszczenia.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ochronę dóbr osobistych z elementami roszczeń majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji roszczeń i stosowania przepisów k.p.c. o skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ochronę dóbr osobistych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o dobra osobiste jest dopuszczalna? SN wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

zadośćuczynienie: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 20/09 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M.P. przeciwko D.S. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2009 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 2 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). W sprawie o ochronę dóbr osobistych skarga kasacyjna wniesiona od wyroku w części uwzględniającej roszczenie majątkowe jest – zdaniem Sądu – dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa niż 50 000 zł. Tymczasem pozwana zaskarżyła przytoczony wyrok w zakresie zasądzającym od niej na rzecz powódki zadośćuczynienie w wysokości 2000 zł. W zażaleniu pełnomocnik pozwanej zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 3982 § 1 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c., ponieważ dopuszczalność skargi kasacyjnej, ze względu na wniesienie jej w sprawie o ochronę dóbr osobistych, jest niezależna od wartości przedmiotu zaskarżenia. W konkluzji zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Osoba, której dobra osobiste zostały zagrożone lub naruszone cudzym działaniem może dochodzić ochrony prawnej zarówno za pomocą roszczeń niemajątkowych, a więc roszczenia o zaniechanie działania zagrażającego dobru osobistemu, roszczenia o zaniechanie działania naruszającego dobro osobiste lub roszczenia o dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, w szczególności złożenia stosownego oświadczenia (art. 24 § 1 k.c.), jak i roszczeń majątkowych w postaci żądania zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego (art. 445 § 1 i 2 k.c.) lub odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 448 k.c.). Wymienione roszczenia (majątkowe lub niemajątkowe) mogą być dochodzone w odrębnych sprawach według właściwości rzeczowej dla każdego z nich. Mogą też zostać zgłoszone w jednym pozwie, lecz wówczas roszczenia majątkowe nie tracą swojego charakteru i nie mogą być traktowane – wbrew stanowisku skarżącej – za dochodzenie prawa niemajątkowego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 3 1985 r., III CZP 27/85, OSNC 1985, nr 12, poz. 185). Z tego względu w razie kumulacji w pozwie o ochronę dóbr osobistych roszczeń majątkowych i niemajątkowych o majątkowym charakterze sprawy, w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c., decyduje charakter stanowiącego przedmiot zaskarżonego wyroku roszczenia. Sąd Apelacyjny trafnie zatem uznał, że o dopuszczalności skargi kasacyjnej pozwanej, ze względu na zaskarżenie wyroku w zakresie dotyczącym roszczenia majątkowego, decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI