III CZ 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenia pozwanych na postanowienie o odrzuceniu ich skarg kasacyjnych, stwierdzając niedopuszczalność środka odwoławczego wniesionego osobiście przez strony, które powinny być reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników.
Sąd Okręgowy odrzucił skargi kasacyjne pozwanych, ponieważ zostały one sporządzone osobiście, z naruszeniem wymogu profesjonalnej reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym. Pozwani złożyli zażalenia na to postanowienie, argumentując brak środków na profesjonalnych pełnomocników i naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu. Sąd Najwyższy odrzucił te zażalenia, podkreślając, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a postępowanie przed Sądem Najwyższym, w tym zażaleniowe, wymaga profesjonalnej reprezentacji prawnej.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia pozwanych P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji oraz E.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2024 r., które odrzuciło skargi kasacyjne pozwanych od wyroku z 8 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy uznał skargi kasacyjne za niedopuszczalne z powodu ich osobistego sporządzenia przez pozwanych, mimo oddalenia ich wniosków o ustanowienie pełnomocników z urzędu, co stanowiło naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c. Pozwani w swoich zażaleniach podnosili, że odrzucenie skarg pozbawiło ich prawa do sprawiedliwego postępowania sądowego i nie mieli środków na zapewnienie sobie profesjonalnej reprezentacji. Sąd Najwyższy, odrzucając zażalenia, wyjaśnił, że prawo do sądu zostało zrealizowane w postępowaniu dwuinstancyjnym, a skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, rozpoznawanym w interesie publicznym, co uzasadnia wymóg profesjonalnej reprezentacji. Podkreślono, że przymus korzystania z fachowych pełnomocników dotyczy również postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Zażalenie sporządzone osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej jest dotknięte nieusuwalnym brakiem formalnym, skutkującym odrzuceniem jako niedopuszczalne, zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c. oraz szczególnymi regulacjami dotyczącymi środków odwoławczych objętych przymusem adwokackim.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne z powodu braku formalnego nieusuwalnego, wynikającego z naruszenia przymusu adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne i zażaleniowe przed SN wymaga profesjonalnej reprezentacji prawnej. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej złożenie osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej, skutkuje niedopuszczalnością środka odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażaleń
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w kontekście utrzymania w mocy postanowienia SO)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji | spółka | pozwany |
| E.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | powód |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg profesjonalnej reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu braków formalnych.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólne skutki niezachowania wymogów formalnych.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególne regulacje dotyczące zażaleń do Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie kasacyjne i zażaleniowe przed SN wymaga profesjonalnej reprezentacji. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, rozpoznawanym w interesie publicznym. Brak środków na pełnomocnika nie zwalnia z obowiązku profesjonalnej reprezentacji.
Odrzucone argumenty
Odrzucenie skargi kasacyjnej narusza prawo do sprawiedliwego procesu. Pozwani nie mieli środków na zapewnienie sobie profesjonalnej reprezentacji.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przyjmowanym do rozpoznania i rozpoznawanym w interesie publicznym, nie zaś bezpośrednio strony postępowania przymus korzystania z fachowej reprezentacji prawnej dotyczy też innych czynności podejmowanych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego jako niedopuszczalnego
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu profesjonalnej reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym i zażaleniowym przed Sądem Najwyższym oraz konsekwencji jego niezachowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na pełnomocnika w kontekście postępowania przed SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą dotyczącą przymusu adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych wniosków.
“Sąd Najwyższy: Brak pieniędzy na adwokata nie usprawiedliwia osobistego złożenia skargi kasacyjnej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 2/25 POSTANOWIENIE 5 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 5 marca 2025 r. w Warszawie zażalenia P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. oraz zażalenia E.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z 29 listopada 2024 r., X WSC 9/24, w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w S. i E.P. o zapłatę, odrzuca zażalenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu odrzucił skargi kasacyjne pozwanych P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. i E.P. od wyroku tego Sądu z 8 grudnia 2023 r. w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę. Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioski pozwanych o ustanowienie pełnomocników z urzędu mogących sporządzić w ich imieniu skargi kasacyjne i reprezentować pozwanych w postępowaniu kasacyjnym zostały oddalone. Pozwani złożyli skargi kasacyjne osobiście, a zatem z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c., co czyni te skargi niedopuszczalnymi. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy powołał art. 398 6 § 2 k.p.c. Pozwani zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego z 29 listopada 2024 r. zażaleniami, które sporządzili osobiście. Zarzucili, że odrzucenie skarg pozbawiło ich prawa do sprawiedliwego postępowania sądowego, a na zapewnienie sobie profesjonalnej reprezentacji nie mają środków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prawo pozwanych do sądu zostało zrealizowane w postępowaniu przed sądami powszechnymi, toczącym się w dwóch instancjach. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przyjmowanym do rozpoznania i rozpoznawanym w interesie publicznym, nie zaś bezpośrednio strony postępowania. Z tej przyczyny ustawodawca założył, że w postępowaniu kasacyjnym zdolność postulacyjną mają fachowi pełnomocnicy działający za stronę. Przymus korzystania z fachowej reprezentacji prawnej dotyczy też innych czynności podejmowanych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym i postępowania zażaleniowego wszczętego w związku z odrzuceniem skargi kasacyjnej strony. Zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 lutego 2012 r. V CZ 132/11, z 21 września 2011 r. I CZ 59/11, z 25 sierpnia 2010 r. II UZ 16/10, z 6 listopada 2008 r. III CZ 35/08). Skutki niezachowania przymusu adwokackiego normowanego przez przepis art. 87¹ § 1 k.p.c. reguluje ogólnie art. 130 § 5 k.p.c., a w odniesieniu do środków odwoławczych objętych przymusem adwokackim, w tym zażaleń do Sądu Najwyższego, obowiązują szczególne regulacje (art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c., art. 370 k.p.c. i art. 373 k.p.c.) przewidujące odrzucenie zażalenia wniesionego osobiście przez stronę. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw. z art. 394 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. (R.N.) [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI