III CZ 2/16

Sąd Najwyższy2016-02-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminskargak.p.c.sąd najwyższyzażalenieprawomocność

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną i nieopartą na ustawowej podstawie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących terminu wniesienia skargi oraz pozbawienia możności obrony praw. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, gdy podstawą jest pozbawienie możności działania, rozpoczyna bieg od dnia dowiedzenia się o sentencji wyroku przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych K. S. i P. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października 2015 r., którym odrzucono ich skargę o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny uznał skargę za spóźnioną, wskazując, że termin trzymiesięczny, liczony od dnia dowiedzenia się o wyroku przez przedstawiciela ustawowego, upłynął przed wniesieniem skargi. Ponadto, sąd niższej instancji stwierdził, że niewysłuchanie małoletnich skarżących w poprzednim postępowaniu nie stanowiło pozbawienia ich możności obrony praw. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 § 1 k.p.c.), potwierdził, że termin ten rozpoczyna bieg od dnia dowiedzenia się o sentencji wyroku przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Apelacyjnego został ogłoszony w obecności przedstawicielki ustawowej skarżących, co oznaczało rozpoczęcie biegu trzymiesięcznego terminu. Skarga została wniesiona po jego upływie, co skutkowało jej odrzuceniem jako spóźnionej. Sąd Najwyższy uznał, że trafność tej oceny stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia zażalenia, czyniąc zbędnym badanie pozostałych zarzutów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, niewysłuchanie małoletnich w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego wyroku nie może być utożsamiane z pozbawieniem ich możności obrony swoich praw w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że brak wysłuchania małoletnich nie jest równoznaczny z pozbawieniem ich możności obrony praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwani (w kontekście zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaskarżący
P. S.osoba_fizycznaskarżący
E. S.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy skarżących
E. K.osoba_fizycznapowód
S. D.inneuczestnik postępowania (interwenient uboczny po stronie pozwanej)
S. G.inneuczestnik postępowania (interwenient uboczny po stronie pozwanej)

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Niewysłuchanie małoletnich w toku postępowania nie jest równoznaczne z pozbawieniem ich możności obrony praw.

k.c. art. 112

Kodeks cywilny

Dotyczy obliczania terminów.

k.p.c. art. 165 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy doręczeń.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zaskarżalności postanowień.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Niewysłuchanie małoletnich stanowiło pozbawienie ich możności obrony praw. Sąd Apelacyjny naruszył art. 407 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie początku biegu terminu do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu określonego w jego końcowej części rozpoczyna się od dnia dowiedzenie się o sentencji wyroku, a nie od dnia doręczenia stronie uzasadnienia wyroku trafność tej oceny stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia zażalenia, gdyż stwierdzenie, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie ustawowego terminu czyni bezprzedmiotowym badanie innych przewidzianych dla niej wymagań.

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzuje ważny aspekt proceduralny dotyczący terminów w sprawach cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy zaczyna biec termin na wznowienie postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 2/16
POSTANOWIENIE
Dnia 17 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)
‎
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie ze skargi K. S. i P. S.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 czerwca 2015 roku,
i poprzedzającym go wyrokiem Sądu Okręgowego
w K. z dnia 6 marca 2014 roku,
w sprawie z powództwa E. K.
‎
przeciwko K. S. i P. S.
‎
przy uczestnictwie interwenientów ubocznych po stronie pozwanej
S. D. i S. G.
‎
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 lutego 2016 r.,
‎
zażalenia pozwanych K. S. i P. S.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 22 października 2015 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 października 2015 r. odrzucił - na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. - skargę pozwanych małoletnich K. S. i P. S., reprezentowanych przez matkę E. S., o wznowienie postępowania w sprawie powództwa E. K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 czerwca 2015 r., przyjmując, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie. Wskazał przy tym, że niewysłuchanie małoletnich w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego wyroku nie może być utożsamiane z pozbawieniem ich możności obrony swoich praw w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Stwierdził również, że skarga została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie małoletni pozwani wnieśli o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c. i art. 407 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym strona dowidziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej  organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Nie ulega wątpliwości, że w świetle przytoczonego przepisu bieg terminu określonego w jego końcowej części rozpoczyna się od dnia dowiedzenie się o sentencji wyroku, a nie od dnia doręczenia stronie uzasadnienia wyroku (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 listopada 1998 r., III AO 58/98, nie publ.; z dnia 9 lutego 1999 r., I CKN 946/98, nie publ.; z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZ 33/09, nie publ.). Odmiennego zapatrywania nie uzasadnia stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w - powołanym przez skarżących - postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2007 r., IV CZ 14/07 (nie publ.). W orzeczeniu tym wskazano jedynie, że odrzucenie skargi jako spóźnionej musi być poprzedzone dokonaniem jednoznacznych ustaleń faktycznych co do dnia, w którym strona dowiedziała się o treści orzeczenia.
Skarżący nie kwestionowali, że wyrok Sądu Apelacyjnego został ogłoszony po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 czerwca 2015 r. w obecności ich przedstawicielki ustawowej oraz ustanowionego przez nią profesjonalnego pełnomocnika. Termin trzymiesięczny do wniesienia skargi opartej na wskazanej przez skarżących podstawie nieważności postępowania, wynikającej z pozbawienia ich możności działania, upłynął zatem z dniem 26 września 2015 r. (art. 112 k.c. w  związku z art. 165 § 1 k.p.c.). Tymczasem skarga została wniesiona w dniu 28 września 2015 r.
Wbrew stanowisku skarżących, Sąd Apelacyjny, uznając tę skargę za spóźnioną, nie naruszył art. 407 § 1 k.p.c. Trafność tej oceny stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia zażalenia, gdyż stwierdzenie, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie ustawowego terminu czyni bezprzedmiotowym badanie innych przewidzianych dla niej wymagań. Zbędne jest zatem roztrząsanie zarzutu zmierzającego do podważenia oceny, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
jw
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI