III Cz 1992/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-01-20
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościnastępstwo prawneprzelew wierzytelnościdokument prywatnypodpiswymogi formalneart. 788 k.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności, uznając, że wykaz wierzytelności nie spełnia wymogów formalnych, gdyż nie został podpisany przez wystawcę.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela, ponieważ dokumenty potwierdzające przejście uprawnień (wykaz wierzytelności) nie spełniały wymogów formalnych art. 788 § 1 k.p.c. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisu. Sąd Okręgowy uznał jednak, że wykaz wierzytelności, będący załącznikiem do umowy przelewu, nie został podpisany przez wystawcę, co czyni go nieskutecznym jako dokument prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym, a tym bardziej jako dokument urzędowy. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela, spółki (...) Sp. z o.o. w S., na podstawie umowy przelewu wierzytelności. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim oddalił wniosek, uznając, że załącznik do umowy przelewu, będący zestawieniem wierzytelności, nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 788 § 1 k.p.c. Dokument ten nie był opatrzony podpisem wystawcy, co wykluczało uznanie go za dokument prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym, a tym bardziej za dokument urzędowy. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie, podnosząc naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że dla nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego konieczne jest wykazanie przejścia uprawnień dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wskazał, że wykaz wierzytelności, będący jedynie załącznikiem do umowy przelewu i niepodpisany przez wystawcę, nie stanowi ani dokumentu urzędowego, ani dokumentu prywatnego w rozumieniu przepisów. Nawet poświadczenie notarialne dotyczyło jedynie zgodności z oryginałem załącznika, a nie jego treści merytorycznej czy podpisów. Wobec braku spełnienia wymogów formalnych, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne. Sąd sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wykaz nie spełnia wymogów formalnych art. 788 § 1 k.p.c., ponieważ nie jest ani dokumentem urzędowym, ani dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym, gdyż brak mu podpisu wystawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podpis jest cechą konstytuującą dokument. Wykaz wierzytelności, niepodpisany przez wystawcę, nie może być uznany za dokument prywatny, a tym bardziej urzędowy, nawet jeśli został poświadczony przez notariusza co do zgodności z oryginałem. Brak podpisu uniemożliwia wykazanie przejścia uprawnień w sposób wymagany przez prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w S.spółkawnioskodawczyni
J. S.osoba_fizycznauczestnik
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (...) w J.instytucjapoprzedni wierzyciel
E. K.osoba_fizycznapozwana (wskazana w uzasadnieniu)
K. K.osoba_fizycznapozwana (wskazana w uzasadnieniu)

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanką do nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego jest wykazanie przejścia uprawnień lub obowiązku dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dokument prywatny musi zawierać podpis wystawcy.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Dokument prywatny musi zawierać podpis wystawcy.

k.p.c. art. 350 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w orzeczeniu.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w orzeczeniu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w orzeczeniu.

k.p.c. art. 397 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.c. art. 921 § 10 § 2

Kodeks cywilny

Przykład przepisu szczególnego zwalniającego z obowiązku złożenia podpisu własnoręcznego.

k.s.h. art. 328 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Przykład przepisu szczególnego zwalniającego z obowiązku złożenia podpisu własnoręcznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykaz wierzytelności nie został podpisany przez wystawcę, co czyni go nieskutecznym jako dokument prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym. Poświadczenie notarialne zgodności z oryginałem nie nadaje dokumentowi charakteru urzędowego ani nie zastępuje wymaganego podpisu. Podpis jest cechą konstytuującą dokument.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wnioskodawczyni zarzucające naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Podpis zaś pod dokumentem jest jego cechą konstytuującą. W polskim systemie prawnym nie istnieje taki dokument urzędowy, co do którego przepisy o jego formie nie wymagałyby złożenia pod nim podpisu przez upoważnioną osobę. W przypadku dokumentów urzędowych podpis pod dokumentem przynależy do „przepisanej formy” tych dokumentów. Wobec tego, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy fakt uczynienia z zestawienia wierzytelności załącznika do aktu notarialnego nie czynił z niego dokumentu urzędowego. Co więcej nie jest to nawet dokument prywatny, tym bardziej z podpisem urzędowo poświadczonym jako, iż nie został podpisany przez jego wystawcę.

Skład orzekający

Magdalena Hupa-Dębska

przewodniczący

Barbara Konińska

sprawozdawca

Leszek Dąbek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dokumentów przy nadawaniu klauzuli wykonalności na podstawie art. 788 § 1 k.p.c., znaczenie podpisu dla bytu dokumentu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu na wykazie wierzytelności; interpretacja art. 788 § 1 k.p.c. w kontekście dokumentów prywatnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne przy nadawaniu klauzuli wykonalności, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego. Podkreśla fundamentalne znaczenie podpisu dla bytu dokumentu.

Brak podpisu na wykazie wierzytelności uniemożliwił nadanie klauzuli wykonalności – kluczowe orzeczenie dla wierzycieli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 1992/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział III Cywilny- Odwoławczy w następującym składzie: Przewodnicząca: SSO Magdalena Hupa-Dębska Sędziowie: SSO Leszek Dąbek SSR (del.) Barbara Konińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Sp. z o.o. w S. z udziałem J. S. o nadanie klauzuli wykonalności z tytułu przejścia uprawnień na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 15 października 2014r., sygn. akt I Co 1455/14 postanawia: 1. sprostować uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w miejsce słów „przeciwko pozwanym E. K. i J. K. ” wpisać słowa „przeciwko pozwanemu J. S. ”; 2. oddalić zażalenie. SSR del. Barbara Konińska SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Leszek Dąbek UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 października 2014r. sygn. akt I Co 1455/14 Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim orzekając na zasadzie art. 788 § 1 k.p.c. oddalił wniosek wierzycielki (...) Sp. z o.o. w S. o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 20 września 2004. sygn. I Nc 261/04 na jej rzecz, jako następcy prawnego Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej (...) w J. przeciwko J. S. wobec stwierdzenia, iż zestawienie wierzytelności stanowiące załącznik do umowy przelewu ma formę zestawienia poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza, które nie jest dokumentem urzędowym, względnie prywatnym z podpisem poświadczonym urzędowo. Sąd ten wskazał, iż wymogi z art. 788 k.p.c. dotyczą wszystkich dokumentów stwierdzających przejście uprawnień z tytułu egzekucyjnego. W zażaleniu od powyższego postanowienia wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę nadania klauzuli mimo spełnienia przesłanek objętych tym przepisem. Wskazała, iż wykazy wierzytelności są integralną częścią umów przelewu wierzytelności z podpisami urzędowo poświadczonymi. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie wniosku oraz o zasądzenie od dłużnika na rzecz wierzyciela koszów postępowania klauzulowego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawczyni podlega oddaleniu. Słusznie bowiem Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim stwierdził, iż dokumenty przedłożone przez wnioskodawczynię nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. Przesłanką do nadania klauzuli wykonalności na rzecz osoby, na którą przeszły uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu jest wykazanie tego faktu dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym ( art. 788 § 1 k.p.c. ). Powyższe oznacza, że dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym muszą być wykazane wszystkie okoliczności, od których prawo materialne uzależnia dojście do skutku następstwa prawnego w stosunku do konkretnie oznaczonej wierzytelności. W postępowaniu klauzulowym Sąd ocenia jedynie pod względem formalnym dokumenty dołączone do wniosku mające wskazywać na przejście uprawnienia. Ponieważ omawiany tryb pozwala na uzyskanie przez nabywcę wierzytelności tytułu wykonawczego w uproszczonym trybie - z pominięciem drogi procesu - dokumenty dołączone do wniosku podlegające badaniu Sądu nie mogą wzbudzać jakichkolwiek wątpliwości. Jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, treść załączonej do wniosku umowy przelewu nie wskazuje konkretnych praw i wierzytelności podlegających przeniesieniu. Prawa te zostały szczegółowo określone wyłącznie w załączniku do umowy przelewu. Jednakże załącznik ten został sporządzony jako zestawienie w ogóle nie opatrzone podpisami /załącznik do umowy przelewu – k. 21 akt/. W efekcie przedłożony wykaz wierzytelności w ogóle nie nosi cech dokumentu, gdyż nie zawiera podpisu jego wystawcy. Podpis zaś pod dokumentem jest jego cechą konstytuującą. W przypadku dokumentów urzędowych podpis pod dokumentem przynależy do „przepisanej formy” tych dokumentów. W polskim systemie prawnym nie istnieje taki dokument urzędowy, co do którego przepisy o jego formie nie wymagałyby złożenia pod nim podpisu przez upoważnioną osobę. Nadto z art. 245 k.p.c. i 253 wynika, że także dokument prywatny musi zawierać podpis wystawcy. Wyjątki, w których wystawca dokumentu jest zwolniony od obowiązku podpisania, lub od obowiązku złożenia podpisu własnoręcznego (i zastąpienia go podpisem mechanicznym) i jedynie w tych przypadkach można mówić o istnieniu dokumentu pomimo braku podpisu w ogóle, bądź braku podpisu własnoręcznego są ściśle określone przepisami (np. art. 328 § 2 k.s.h. , art. 921 10 § 2 k.c. i inne). Istnienie przepisów szczególnych potwierdza a contrario , iż w każdym innym wypadku dokument, by był dokumentem musi być podpisany i to własnoręcznie - przez wystawcę (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2009r., sygn. II CSK 557/08). Z treści poświadczenia notariusza wynika, iż poświadczył on jedynie zgodność z oryginałem tego załącznika /poświadczenie – k. 22 akt/. Wobec tego, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy fakt uczynienia z zestawienia wierzytelności załącznika do aktu notarialnego nie czynił z niego dokumentu urzędowego. Co więcej nie jest to nawet dokument prywatny, tym bardziej z podpisem urzędowo poświadczonym jako, iż nie został podpisany przez jego wystawcę. Dlatego też Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne w świetle art. 788 § 1 k.p.c. , o czym orzekł, jak w punkcie drugim sentencji na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. Oczywista omyłka pisarska w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia została sprostowana na zasadzie art. 350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. SSR del. Barbara Konińska SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI