III Cz 1920/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-01-07
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościspadekdziedziczenieakt notarialnyakt poświadczenia dziedziczeniapostępowanie cywilnewierzycieldłużnikspadkobierca

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie nadania klauzuli wykonalności, uznając, że akt notarialny nie jest wystarczający do ustalenia kręgu spadkobierców zmarłego dłużnika.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty przeciwko zmarłemu dłużnikowi, wskazując jako spadkobierców osoby wymienione w akcie notarialnym. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając akt notarialny za niewystarczający do ustalenia kręgu spadkobierców. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że akt notarialny nie jest aktem poświadczenia dziedziczenia ani postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, a zatem wierzyciel nie wykazał przejścia uprawnień na siebie.

Wierzyciel S. D. złożył wniosek o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko zmarłemu dłużnikowi J. T. Wnioskodawca powołał się na akt notarialny, który miał wskazywać spadkobierców zmarłego: I. T., B. N., P. T., I. P. i A. T. Sąd Rejonowy w (...) postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. oddalił wniosek, argumentując, że wskazany akt notarialny nie jest wystarczający do ustalenia kręgu spadkobierców, a jedynie akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku mogą to skutecznie potwierdzić. Wierzyciel wniósł zażalenie, podnosząc, że akt notarialny powinien zostać uznany za dokument urzędowy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając zażalenie, oddalił je. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c., przejście uprawnień na spadkobierców musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wskazany przez wierzyciela akt notarialny zawierał jedynie oświadczenia o przyjęciu spadku, a nie akt poświadczenia dziedziczenia ani postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd zaznaczył, że samo złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie jest równoznaczne z nabyciem spadku, gdyż spadkobierca może zostać wyłączony od dziedziczenia lub uznany za niegodnego. Wobec braku wykazania w wymaganej prawem formie kręgu spadkobierców, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności był bezzasadny, a zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego uznał za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, akt notarialny zawierający jedynie oświadczenia o przyjęciu spadku nie jest wystarczający. Konieczne jest przedłożenie aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że akt notarialny nie jest aktem poświadczenia dziedziczenia ani postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Samo złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie jest równoznaczne z nabyciem spadku, gdyż mogą istnieć inne przeszkody prawne (np. testament, niegodność dziedziczenia). Dlatego wierzyciel nie wykazał w wymaganej prawem formie przejścia uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wierzyciel S. D.

Strony

NazwaTypRola
S. D.innewierzyciel
I. T.innespadkobierca dłużnika
B. N.innespadkobierca dłużnika
P. T.innespadkobierca dłużnika
A. T.innespadkobierca dłużnika
I. P.innespadkobierca dłużnika
J. T.innedłużnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 788 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 779 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo o notariacie art. 95a

Ustawa Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 95f

Ustawa Prawo o notariacie

k.c. art. 941

Kodeks cywilny

k.c. art. 828

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt notarialny nie jest wystarczającym dokumentem do ustalenia kręgu spadkobierców. Ustalenie kręgu spadkobierców następuje w drodze aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie jest równoznaczne z nabyciem spadku.

Odrzucone argumenty

Akt notarialny powinien zostać uznany za dokument urzędowy i na jego podstawie powinien zostać ustalony krąg spadkobierców. Akt notarialny ustala krąg spadkobierców, a ustalenie udziałów nie jest konieczne.

Godne uwagi sformułowania

akt ten nie jest aktem poświadczenia dziedziczenia złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie jest równo-znaczne z nabyciem spadku nie wykazał, że osoby, które złożyły oświadczenia przed notariuszem D. P. są spadkobiercami dłużnika J. T.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Gabriela Sobczyk

członek

Roman Troll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie wymaganych dokumentów przy nadawaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiednich dokumentów potwierdzających nabycie spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem procesowy związany z dziedziczeniem i egzekucją, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Akt notarialny to nie wszystko: jak prawidłowo wykazać spadkobierców w postępowaniu egzekucyjnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 1920/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Gabriela Sobczyk SR del. Roman Troll po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela S. D. przeciwko I. T. , B. N. , P. T. , A. T. , I. P. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I Co 811/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSR del. Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Cz 1920/15 UZASADNIENIE Wierzyciel S. D. wniósł o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty sporządzonemu przez Sąd Rejonowy (...) w L. w dniu 28 12 2012r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc –e (...) . Uzasadniając wniosek twierdził, że dłużnik zmarł zanim zaspokoił wierzytelność objętą nakazem zapłaty, a na podstawie aktu notarialnego ustalono, że po zmarłym dziedziczą: I. T. , B. N. , P. T. , I. P. i A. T. . Sąd Rejonowy w (...) w postanowieniu z dnia 3 09 2015r. oddalił wniosek wierzyciela S. D. o nadanie klauzuli wykonalności. Przywołując regulację art. 788 § 1 k.p.c. uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż spadkobiercami dłużnika J. T. są I. T. , B. N. , P. T. , I. P. i A. T. . Wskazany przez wnioskodawcę akt notarialny, zawierający oświadczenie o przyjęciu spadku jest bowiem niewystarczający, aby ustalić spadkobierców dłużnika. Ustalenie kręgu spadkobierców następuje jedynie w drodze sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia w myśl art. 95a i następnych ustawy Prawo o notariacie lub w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Orzeczenie zaskarżyli wierzyciel S. D. , który wnosił o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia między innymi podnosił, że niezrozumiałe jest nieuznanie przez Sąd aktu notarialnego, znajdującego się w aktach sprawy za dokument urzędowy i nieustalenie na jego podstawie kręgu spadkobierców dłużnika. Twierdził, że akt notarialny ustala krąg spadkobierców i w akcie tym ustalenie udziałów nie jest konieczne. Sąd Okręgowy zaważył co następuje : Jeżeli tytuł egzekucyjny był wydany przeciwko spadkodawcy wierzyciel domagając się nadania na jego rzecz klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu powinien - zgodnie z regulacją art. 788 § 1 k.p.c. w zw. z art. 779 § 2 k.p.c. - wykazać dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym przejście na niego uprawnień wskazanych w tytule. W wykonaniu tego obowiązku skarżący przedłożył tytuł wykonawczy w postaci opatrzonego klauzulą wykonalności nakazu zapłaty sporządzonego przez Sąd (...) w L. przeciwko zmarłemu J. T. oraz powołał się na akt notarialny z dnia 21 01 2014 roku sporządzony przed notariuszem D. P. rep. A nr (...) , który zawiera oświadczenia: I. T. , B. N. , P. T. , I. P. i A. T. jako dziedziczących wprost po zmarłym J. T. . Wskazany przez wnioskodawcę akt notarialny zawiera jedynie oświadczenia o przyjęciu spadku, które następnie mogą zostać dołączone do protokołu aktu dziedziczenia. Zatem nie ulega wątpliwości, iż akt ten nie jest aktem poświadczenia dziedziczenia, który zgodnie z art. 95f ustawy Prawo o notariacie wskazuje m.in. spadkobierców, którym spadek przypadł. Równocześnie złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku nie jest równo-znaczne z nabyciem spadku, gdyż np. spadkobierca ustawowy może zostać wyłączony przez spadkodawcę w testamencie od dziedziczenia ( art. 941 i nast. k.c. ) albo może zostać uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia ( art. 828 i nast. k.c. ). Dlatego wbrew twierdzeniom zażalenia skarżący - przedkładając powyższy dokument – nie wykazał, że osoby, które złożyły oświadczenia przed notariuszem D. P. są spadkobiercami dłużnika J. T. i Przewod-nicząca Sądu Rejonowego trafnie wezwała go do przedłożenia poświadczenia dziedziczenia, bądź złożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący z tego zobowiązania się iie wywiązał i Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że skarżący nie wykazał w sposób przewidziany prawem przejścia na niego uprawnień wskazanych w przedłożonym tytule wykonawczym, co w świetle przywołanej na wstępie regulacji prawnej czyni jego wniosek bezzasadnym. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym orzeczeniu i zażalenie jest bezzasadne. Reasumując zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i dlatego zażalenie wierzyciela jako bezzasadne oddalono na mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI